નીતિ આયોગ
azadi ka amrit mahotsav

યુવા નેતૃત્વ હેઠળના છ ટકાઉ સ્ટાર્ટઅપ્સે 'યુથ કો:લેબ નેશનલ ઇનોવેશન ચેલેન્જ 2026' માં વિજય મેળવ્યો


હૈદરાબાદના ટી-હબ ખાતે સર્ક્યુલર ઇકોનોમી, ટકાઉ કાપડ અને ખાદ્ય પ્રણાલીના ક્ષેત્રોમાં ઉત્કૃષ્ટ નવીનતાઓને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા; તેમને 28 રાજ્યોના 350થી વધુ અરજદારોમાંથી પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા

प्रविष्टि तिथि: 24 JUN 2026 11:21AM by PIB Ahmedabad

સર્ક્યુલર ઇકોનોમી ઇનોવેશન્સ, સસ્ટેનેબલ ટેક્સટાઇલ્સ અને ફેશન, તથા સસ્ટેનેબલ ફૂડ સિસ્ટમ્સ અને વોટર કન્ઝર્વેશન દ્વારા સસ્ટેનેબિલિટીને આગળ ધપાવતા ઇનોવેટિવ સોલ્યુશન્સ વિકસાવવા માટે સમગ્ર ભારતમાંથી છ યુવા આગેવાની હેઠળના સ્ટાર્ટઅપ્સને યુથ કો:લેબ નેશનલ ઇનોવેશન ચેલેન્જ 2026ની 8મી આવૃત્તિના વિજેતાઓ તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી છે.

યુનાઈટેડ નેશન્સ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ (UNDP) ઈન્ડિયા અને સિટી ફાઉન્ડેશનના સહ-નેતૃત્વ હેઠળ, અટલ ઈનોવેશન મિશન (AIM) સાથે ભાગીદારીમાં, અને T-Hub ફાઉન્ડેશન દ્વારા અમલમાં મુકાયેલ, યુથ કો:લેબ નેશનલ ઈનોવેશન ચેલેન્જ યુવા-નેતૃત્વ હેઠળના ઈનોવેશનને સશક્ત બનાવવા માટે ભારતના અગ્રણી પ્લેટફોર્મ પૈકીના એક તરીકે ઉભરી આવ્યું છે જે ટકાઉ વિકાસ લક્ષ્યો (SDGs) તરફ પ્રગતિને વેગ આપે છે.

આ વર્ષે, આ ચેલેન્જને 28 રાજ્યોમાંથી યુવા-આગેવાની હેઠળના સ્ટાર્ટઅપ્સ તરફથી 350થી વધુ અરજીઓ મળી હતી. સખત પસંદગી પ્રક્રિયા પછી, 50 ઉચ્ચ-સંભવિત સ્ટાર્ટઅપ્સને નેશનલ સ્પ્રિંગબોર્ડ પ્રોગ્રામમાં નોંધણી કરાવવામાં આવી હતી, જે 16 ઉદ્યોગ માર્ગદર્શકો અને ડોમેન નિષ્ણાતોના ક્યુરેટેડ જૂથ દ્વારા સમર્થિત ત્રણ મહિનાની વર્ચ્યુઅલ ક્ષમતા-નિર્માણ યાત્રા હતી.

ભાગ લેનારા સ્ટાર્ટઅપ્સે ત્રણ વિષયોના ક્ષેત્રોમાં કામ કર્યું:

સસ્ટેનેબલ ટેક્સટાઇલ્સ અને ફેશન

સર્ક્યુલર ઇકોનોમી ઇનોવેશન્સ

સસ્ટેનેબલ ફૂડ સિસ્ટમ્સ અને વોટર કન્ઝર્વેશન

તમામ 50 સ્ટાર્ટઅપ્સે 4 જૂન 2026ના રોજ યોજાયેલા નેશનલ ઇનોવેશન ડાયલોગ દરમિયાન એક પ્રતિષ્ઠિત જ્યુરી સમક્ષ પ્રેઝન્ટેશન (પિચ) આપ્યું હતું. મૂલ્યાંકન પછી, ટોચના 20 સ્ટાર્ટઅપ્સ 15 થી 19 જૂન 2026 દરમિયાન ટી-હબ, હૈદરાબાદ ખાતે આયોજિત પ્રાદેશિક ઇમર્સન બૂટકેમ્પમાં આગળ વધ્યા હતા.

પાંચ દિવસના ઇમર્સિવ પ્રોગ્રામે બિઝનેસ મોડલને મજબૂત કરવા અને પ્રભાવને વધારવા માટે ડિઝાઇન કરાયેલ માસ્ટરક્લાસ, મેન્ટરશિપ સત્રો, સાઇટ વિઝિટ અને પીઅર લર્નિંગની તકો દ્વારા ઇકોસિસ્ટમ લીડર્સ, સસ્ટેનેબિલિટી નિષ્ણાતો, રોકાણકારો, સરકારી સ્ટેકહોલ્ડર્સ અને ઉદ્યોગસાહસિકોને એકસાથે લાવ્યા હતા.

18 જૂન 2026ના રોજ અંતિમ જ્યુરી મૂલ્યાંકન પછી, છ સ્ટાર્ટઅપ્સને તેમના સ્કેલેબલ, ઉચ્ચ-પ્રભાવવાળા સોલ્યુશન્સ માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા.

ત્રણ વિજેતા સ્ટાર્ટઅપ્સને ₹3,50,000ની સીડ ગ્રાન્ટ સહાય, ક્ષમતા-નિર્માણની તકો અને ઇકોસિસ્ટમ એક્સેસ સાથે મળી હતી. ત્રણ રનર્સ-અપને તેમના આશાસ્પદ યોગદાન અને સ્કેલની સંભાવનાની માન્યતામાં ₹2,20,000 દરેકને એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા.

વિજેતાઓ: નવપ્રયોગ લેબ્સ એલએલપી (ગ્રાસિપ), અનબબલ અને ઇકોરેનોવા સોલ્યુશન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ.

રનર્સ અપ: ઇકો કુશન, વાસુદેવ ઇનોવેશન્સ અને વુમનસ્ટિકો

યુએનડીપી, એઆઈએમ, ટી-હબ, સરકારી સંસ્થાઓ, રોકાણકારો અને ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમના નેતાઓના વરિષ્ઠ પ્રતિનિધિઓની હાજરીમાં પુરસ્કારો રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.

"બિલ્ડિંગ ઇન્ડિયાઝ ગ્રીન ઇકોનોમી: યુથ, કેપિટલ એન્ડ ધ નેક્સ્ટ ડીકેડ ઓફ ઇનોવેશન" પર વિશેષ સંબોધન આપતાં તેલંગાણા ઇનોવેશન સેલ (TGIC), તેલંગાણા સરકારના સીઈઓ મેરાજ ફહીમે જણાવ્યું હતું કે, "યુથ કો:લેબ જેવી પહેલો આપણા કેટલાક સૌથી ગંભીર પડકારોને પહોંચી વળવામાં ઇનોવેશન, સહયોગ અને યુવા નેતૃત્વની શક્તિને મજબૂત બનાવે છે. અમને આ પ્રવાસનો હિસ્સો બનવા બદલ ગર્વ છે અને અમે યુવા ચેન્જમેકર્સને વિચારોને સાર્થક પ્રભાવમાં રૂપાંતરિત કરવા સક્ષમ બનાવતી ઇકોસિસ્ટમને પોષવા માટે પ્રતિબદ્ધ છીએ."

ભારતમાં સ્ટાર્ટઅપ્સની કોઈ સમસ્યા નથી. ભારતમાં સમસ્યા છે વિતરણની. મૂડીનું વિતરણ જે બેંગલુરુ અને દિલ્હી જેવા શહેરોમાં વધુ કેન્દ્રિત છે. માર્ગદર્શન (મેન્ટરશિપ)નું વિતરણ જે ટિયર-3 શહેરો અને ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યોમાં ખૂબ જ ઓછું છે. તકોનું વિતરણ જે મહિલાઓ, દિવ્યાંગ વ્યક્તિઓ અને સામાજિક રીતે વંચિત પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતા સ્થાપકો માટે ખૂબ જ મર્યાદિત છે. Youth Co:Lab જેવા કાર્યક્રમો આ વિતરણની સમસ્યાનું નિરાકરણ લાવવા માટે કાર્યરત છે. અને આજે અમે જે પુરાવાઓ રજૂ કરી રહ્યા છીએ, તે દર્શાવે છે કે તેઓ આ દિશામાં સફળતાપૂર્વક આગળ વધી રહ્યા છે,” અટલ ઇનોવેશન મિશન, નીતિ આયોગના પ્રોગ્રામ ડાયરેક્ટર પ્રતીક દેશમુખે જણાવ્યું હતું.

ભારતના સૌથી મોટા સંસાધનોમાંનું એક તેનો ડેમોગ્રાફિક ડિવિડન્ડ (યુવા વસ્તી) છે. લગભગ 65 ટકા વસ્તી 35 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની હોવાથી, દેશ તેના વિકાસ અને આબોહવા લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવાની ક્ષમતા તેના પર નિર્ભર રહેશે કે આપણે યુવા ઇનોવેટર્સને વિચારોને ક્રિયામાં બદલવા માટે કેટલી અસરકારક રીતે ટેકો આપીએ છીએ. કચરો અને પાણીની અછતથી લઈને અસસ્ટેનેબુલ ઉત્પાદન પ્રણાલીઓ સુધીના આપણા સમયના કેટલાક સૌથી ગંભીર પડકારોના ઉકેલો સાથે 350 થી વધુ સ્ટાર્ટઅપ્સ આગળ આવ્યા. પસંદ કરાયેલા સાહસોમાંથી 40 ટકાથી વધુ મહિલાઓની આગેવાની હેઠળના છે, જે ભારતના ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમને આગળ ધપાવતી પ્રતિભાની વિવિધતા દર્શાવે છે. અમારા ભાગીદારોના સમર્થનથી, અમને એવી પેઢીમાં રોકાણ કરવા બદલ ગર્વ છે જે સક્રિયપણે સારા ભવિષ્યનું નિર્માણ કરી રહી છે,“ ડૉ. એન્જલા લુસિગી, રેસિડેન્ટ રિપ્રેઝન્ટેટિવ, UNDP ઇન્ડિયાએ જણાવ્યું હતું.

ફિનાલેમાં "ઇન્ક્લુઝન એઝ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: બિલ્ડિંગ ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમ્સ ધેટ વર્ક ફોર એવરીવન" પર પેનલ ચર્ચા પણ દર્શાવવામાં આવી હતી, જેનું સંચાલન પંકજ વૈશ, હેડ, સ્ટાર્ટઅપ ફોર GCCs, ટી-હબ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. પેનલિસ્ટ્સમાં શ્રવ્યા કાનિથી (સીનિયર પ્રોફેશનલ ફોર લર્નિંગ એન્ડ ઇન્ક્લુઝન), માનબેન્દ્ર સન્યાલ (સીઈઓ, યુથ એઇડ ફાઉન્ડેશન), અને વૈજયંતી વસંત મોગલી (ડેવલપમેન્ટ પ્રોફેશનલ અને સભ્ય, સુપ્રિમ કોર્ટ ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા ગઠિત જસ્ટિસ આશા મેનન એડવાઇઝરી કમિટી) સામેલ હતા.

બીજી પેનલ, "બેટિંગ ઓન યુથ: વોટ ઇન્વેસ્ટર્સ એન્ડ ઇન્સ્ટિટ્યુશન્સ લુક ફોર ઇન ધ નેક્સ્ટ જનરેશન ઓફ ઇમ્પેક્ટ ફાઉન્ડર્સ", નું સંચાલન વિતાસ્તા તિવારી, ઇનોવેશન લીડ, AIM દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, અને તેમાં સિદ્ધાર્થ મોહંતી, સ્થાપક, બ્રહ્મા કમલ અને એન્જલ ઇન્વેસ્ટર; વિવેક વર્મા, સ્થાપક અને સીઈઓ, અપસર્જ ગ્લોબલ; અમિત કુમાર, હેડ, સસ્ટેનેબલ ઇન્ક્લુઝિવ ગ્રોથ, UNDP ઇન્ડિયા; પ્રતીક દેશમુખ, પ્રોગ્રામ લીડ, AIM; અને પદ્માવતી અન્નપૂર્ણા, વાઇસ ચેરપર્સન, સ્કીલ ડેવલપમેન્ટ, ALEAP સામેલ હતા.

યુથ કો:લેબ વિશે

યુનાઇટેડ નેશન્સ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ (UNDP) અને સિટી ફાઉન્ડેશન દ્વારા 2017માં સહ-નિર્મિત, યુથ કો:લેબનો ઉદ્દેશ્ય એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્રના દેશો માટે યુવાનોને સશક્ત કરવા અને તેમાં રોકાણ કરવા માટે એક સમાન એજન્ડા સ્થાપિત કરવાનો છે જેથી તેઓ નેતૃત્વ, સામાજિક ઇનોવેશન અને ઉદ્યોગસાહસિકતા દ્વારા સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ ગોલ્સ (SDGs) ના અમલીકરણને વેગ આપી શકે. યુથ કો:લેબ વિશે વધુ અહીં વાંચો.

અટલ ઇનોવેશન મિશન (AIM) વિશે

સેલ્ફ-એમ્પ્લોયમેન્ટ એન્ડ ટેલેન્ટ યુટિલાઇઝેશન (SETU) સહિત AIMએ ઇનોવેશન અને ઉદ્યોગસાહસિકતાની સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપવાનો ભારત સરકારનો પ્રયાસ છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય વિશ્વ કક્ષાના ઇનોવેશન હબ, ગ્રાન્ડ ચેલેન્જીસ, સ્ટાર્ટ-અપ વ્યવસાયો અને અન્ય સ્વ-રોજગાર પ્રવૃત્તિઓ, ખાસ કરીને ટેકનોલોજી આધારિત ક્ષેત્રોમાં પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક પ્લેટફોર્મ તરીકે સેવા આપવાનો છે.

UNDP વિશે

UNDP 170થી વધુ દેશો અને પ્રદેશોમાં કામ કરે છે, જે ગરીબી નાબૂદ કરવા અને અસમાનતાઓ અને બહિષ્કારને ઘટાડવાના પ્રયાસોને સમર્થન આપે છે. ભારતમાં, UNDP સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ ગોલ્સને સ્થાનિક બનાવવા અને વેગ આપવા માટે ભારત સરકાર સાથે ભાગીદારી કરે છે. તે સસ્ટેનેબલ અને ઇન્ક્લુઝિવ ગ્રોથ, ક્લાઇમેટ એક્શન અને મજબૂત ઊર્જા અને પર્યાવરણીય પ્રણાલીઓને પ્રોત્સાહન આપે છે. UNDP તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં રેઝિલિયન્સ બિલ્ડિંગ અને હેલ્થ સિસ્ટમ મજબૂત કરવા માટે પણ સપોર્ટ કરે છે. વધુ માહિતી માટે, મુલાકાત લો https://www.undp.org/india

સિટી ફાઉન્ડેશન વિશે

સિટી ફાઉન્ડેશન આર્થિક પ્રગતિને પ્રોત્સાહન આપવા અને વિશ્વભરમાં ઓછી આવક ધરાવતા સમુદાયોના લોકોના જીવનમાં સુધારો કરવા માટે કામ કરે છે. અમે એવા પ્રયાસોમાં રોકાણ કરીએ છીએ જે ફાઇનાન્સિયલ ઇન્ક્લુઝન વધારે છે, યુવાનો માટે નોકરીની તકોને વેગ આપે છે અને આર્થિક રીતે ગતિશીલ સમુદાયોના નિર્માણ માટેના અભિગમોની પુનઃકલ્પના કરે છે. સિટી ફાઉન્ડેશનનો મોર ધેન ફિલાન્થ્રોપીઅભિગમ આપણા મિશનને પૂર્ણ કરવા અને થોટ લીડરશિપ અને ઇનોવેશનને ચલાવવા માટે સિટી અને તેના લોકોની વિશાળ કુશળતાનો લાભ લે છે. વધુ માહિતી માટે, મુલાકાત લો www.citifoundation.com.

ટી-હબ વિશે

ટી-હબ એ વિશ્વનું સૌથી મોટું સ્ટાર્ટઅપ હબ છે, જે પ્રોગ્રામ્સ, ભાગીદારી અને ગ્લોબલ એક્સેસ દ્વારા વિશ્વની કેટલીક સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઇન્ક્યુબેશન અને ઇનોવેશન પહેલોને એન્કર કરીને સ્થાપકોને વિચારધારા (આઇડિયેશન) થી સ્કેલ સુધી સપોર્ટ કરે છે. તે સ્થાપકોને વિચારધારાથી સ્કેલ સુધી સપોર્ટ કરવા માટે સ્ટાર્ટઅપ્સ, કોર્પોરેટ્સ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, સરકારી સંસ્થાઓ, રોકાણકારો અને વૈશ્વિક બજારોને એકસાથે લાવે છે. ક્ષેત્રોમાં સમૂહ-આધારિત (કોહોર્ટ-બેઝ્ડ) પહેલો દ્વારા, ટી-હબ સ્થાપકોને અગ્રણી માર્ગદર્શકો સાથે જોડાવા અને સંરચિત, સ્ટેજ-યોગ્ય સપોર્ટ મેળવવા સક્ષમ બનાવે છે, મુલાકાત લો www.t-hub.co

 

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad   Image result for facebook icon /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com


(रिलीज़ आईडी: 2277362) आगंतुक पटल : 28
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें: English , Urdu , Marathi , हिन्दी , Bengali , Bengali-TR