ઊર્જા મંત્રાલય માટેની સલાહકાર સમિતિની બેઠક આજે ચંદીગઢ ખાતે યોજાઈ હતી. 'ગ્રીડ સ્થિરતા' (ગ્રીડ સ્ટેબિલિટી) વિષય પરની આ બેઠકની અધ્યક્ષતા કેન્દ્રીય ઊર્જા મંત્રી શ્રી મનોહર લાલ દ્વારા કરવામાં આવી હતી.

આ બેઠકમાં ઊર્જા રાજ્યમંત્રી શ્રી શ્રીપદ યેસો નાઈક, સલાહકાર સમિતિના સભ્યો એવા સંસદ સભ્યો (સાંસદો), ઊર્જા મંત્રાલયના સચિવ અને સેન્ટ્રલ ઈલેક્ટ્રિસિટી ઓથોરિટી, ગ્રીડ કંટ્રોલર ઓફ ઈન્ડિયા લિમિટેડ અને સેન્ટ્રલ ટ્રાન્સમિશન યુટિલિટી ઓફ ઈન્ડિયા લિમિટેડ સહિત મુખ્ય વીજ ક્ષેત્રની સંસ્થાઓના વરિષ્ઠ પ્રતિનિધિઓ હાજર રહ્યા હતા.

સમિતિએ ભારતની વધી રહેલી વીજ માંગ, મોટા પાયે રિન્યુએબલ એનર્જીના સંકલન અને ઇન્વર્ટર-આધારિત ઉત્પાદન સંસાધનો તેમજ બલ્ક લોડના વધતા હિસ્સાને ધ્યાનમાં રાખીને ગ્રીડ સ્થિરતાની ઉભરતી જરૂરિયાતો પર વિચાર-વિમર્શ કર્યો હતો. આ ચર્ચાઓમાં સુરક્ષિત રિન્યુએબલ એનર્જી સંકલન, ટ્રાન્સમિશનનું સુદૃઢીકરણ, ઊર્જા સંગ્રહ, ડાયનેમિક રિએક્ટિવ પાવર સપોર્ટ, ગ્રીડ ફ્લેક્સિબિલિટી, તકનીકી ધોરણોનું પાલન, આગાહી, પાવર ક્વોલિટી અને ગ્રીડની સ્થિતિસ્થાપકતાનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.

એ બાબતની નોંધ લેવામાં આવી હતી કે ઊર્જા સુરક્ષા માટે ગ્રીડ સ્થિરતા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે અને ભારતના સ્વચ્છ ઊર્જા સંક્રમણને એક વિશ્વસનીય, અનુકૂળ અને સ્થિતિસ્થાપક પાવર ગ્રીડ દ્વારા સમર્થન મળવું જ જોઈએ.

સભ્યોએ અગાઉથી જ લેવામાં આવી રહેલી પહેલોની પ્રશંસા કરી હતી, જેમાં સંસાધન પર્યાપ્તતા આયોજન, પૂરક સેવાઓ, ઊર્જા સંગ્રહને પ્રોત્સાહન, STATCOM અને સિંક્રનસ કન્ડેન્સર્સની તૈનાતી, PMU-આધારિત દેખરેખ, બ્લેક-સ્ટાર્ટ મોક ડ્રીલ્સ અને તકનીકી ધોરણોના સુદૃઢીકરણનો સમાવેશ થાય છે. સમિતિએ એક વર્ષમાં 50 GWથી વધુની નવીનીકરણીય ક્ષમતાના રેકોર્ડ નવીનીકરણીય ક્ષમતા સંકલનની પ્રશંસા કરી.

ભારતીય વીજ ગ્રીડમાં ઇન્વર્ટર આધારિત વીજ ઉત્પાદન સ્ત્રોતો અને મોટા પાયે વીજ ભાર ના વધતા હિસ્સા વચ્ચે ગ્રીડની સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવેલા નીચેના પગલાંઓની પ્રશંસા કરવામાં આવી:

· વીજ ઉત્પાદનના નિયંત્રણ (કર્ટેલમેન્ટ)ને ટાળવા માટે ટ્રાન્સમિશન લાઇનો અને નવીનીકરણીય ઊર્જા (RE) ઉત્પાદન પ્રોજેક્ટ્સ વચ્ચેના અસંતુલનને ટાળવું.

· સંસાધનની પર્યાપ્તતા સુનિશ્ચિત કરવા અને ઇનર્શિયલ સપોર્ટ પૂરો પાડવા માટે લાંબા ગાળાના સંગ્રહ માટે પમ્પ્ડ સ્ટોરેજ પ્રોજેક્ટ્સને પ્રોત્સાહન આપવું.

· ટ્રાન્સમિશન રોકાણોને ઑપ્ટિમાઇઝ કરવા માટે મોટા નવીનીકરણીય ઉત્પાદન સંકુલની નજીક યોગ્ય જથ્થાબંધ ગ્રાહકોને પ્રોત્સાહિત કરવા.

· વોલ્ટેજ સ્થિરતા અને સિસ્ટમની મજબૂતાઈના સમર્થન માટે સ્ટેટકોમ્સ (STATCOMs) અને સિંક્રનસ કન્ડેન્સર્સ જેવા સાધનોનું આયોજન અને તૈનાતી કરવી.

· નવીનીકરણીય ઉર્જા સ્ત્રોતો અને સંગ્રહ પ્રણાલીઓમાંથી સુગમતા સેવાઓનો ઉપયોગ કરવા માટે યોગ્ય નિયમનકારી અને વ્યાપારી પદ્ધતિઓ સ્થાપિત કરવી.

· બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ્સ, ગ્રીડ-ફોર્મિંગ ઇન્વર્ટર, ઇલેક્ટ્રોલાઇઝર્સ અને ડેટા સેન્ટર લોડ જેવી નવી ટેકનોલોજી માટે તકનીકી ધોરણોની સમયાંતરે અને સમયસર સમીક્ષા કરવી.

· ગ્રીડ સાથે જોડાયેલી સંસ્થાઓ દ્વારા સમયાંતરે સ્વ-ઓડિટ અને પાલન અહેવાલ દ્વારા પાલનની દેખરેખને મજબૂત બનાવવી.

· હવામાન ડેટા, હવામાન મથકોનું માપાંકન અને જાળવણી, અને નવીનીકરણીય ઊર્જા પ્લાન્ટ્સમાં સ્વચાલિત હવામાન મથકોની સ્થાપના દ્વારા નવીનીકરણીય ઊર્જાની આગાહીમાં સુધારો કરવો.

· હવામાનની અસરોની સંભાવના ધરાવતા કોરિડોરમાં ટ્રાન્સમિશન અને ડિસ્ટ્રિબ્યુશન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત કરીને, ઇમરજન્સી રિસ્ટોરેશન સિસ્ટમ્સ જાળવી રાખીને અને ઝડપી પુનઃસ્થાપન માટે બ્લેક-સ્ટાર્ટ ક્ષમતામાં વધારો કરીને ગ્રીડની સ્થિતિસ્થાપકતા વધારવી.

· ઇન્વર્ટર-આધારિત સંસાધનોના વધતા વ્યાપને ધ્યાનમાં રાખીને પાવર ક્વોલિટી અને હાર્મોનિક્સના મૂલ્યાંકન માટે યોગ્ય માળખું (ફ્રેમવર્ક) વિકસાવવું.

બેઠકનું સમાપન એક સ્વચ્છ, વિશ્વસનીય, અનુકૂળ, સુરક્ષિત અને સ્થિતિસ્થાપક ભારતીય ગ્રીડ તરફ સામૂહિક રીતે કામ કરવાના સંકલ્પ સાથે થયું હતું.

SM/BS/JD