કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ તેમજ ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની કરકસર, સંસાધન સંરક્ષણ અને આત્મનિર્ભરતાની અપીલને વહીવટી સ્વરૂપ આપવા માટે આજે મોટા નિર્ણયો લીધા હતા. અધિકારીઓ સાથેની સમીક્ષા બેઠકમાં બચત, ઇંધણ સંરક્ષણ, વીજળી નિયંત્રણ, આભાસી (વર્ચ્યુઅલ) કામગીરી અને સરકારી ખર્ચ ઘટાડવા માટેના ઉપાયો નક્કી કરવામાં આવ્યા હતા. બીજી તરફ, અધિકારીઓએ કૌટુંબિક વિશેષ પરિસ્થિતિઓ સિવાય, એક વર્ષ સુધી સોનું ન ખરીદવાનો સામૂહિક સંકલ્પ પણ લીધો હતો.

વૈશ્વિક પડકારો અને બદલાતા આર્થિક વાતાવરણ વચ્ચે, પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં કેન્દ્ર સરકાર સંદેશ આપી રહી છે કે, રાષ્ટ્રીય હિતમાં સરકાર પોતે જ સંયમ અને બચતની શરૂઆત કરશે. આ દિશામાં કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે કૃષિ વિભાગ, ગ્રામીણ વિકાસ વિભાગ, ભારતીય કૃષિ અનુસંધાન પરિષદ (ICAR), કૃષિ શિક્ષણ અને ભૂમિ સંસાધન વિભાગના અધિકારીઓ સાથે એક મોટી બેઠક યોજી હતી અને કેટલાક એવા નિર્ણયો લીધા હતા જેની શાસન, સમાજ અને કૃષિ – ત્રણેય સ્તરે સકારાત્મક અસર પડશે.

આજે નવી દિલ્હીના કૃષિ ભવન ખાતે યોજાયેલી બેઠકમાંથી સૌથી મહત્વનો સંદેશ ત્યારે સામે આવ્યો જ્યારે અધિકારીઓએ કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહની હાકલ પર સામૂહિક રીતે નિર્ણય લીધો કે આગામી એક વર્ષ સુધી તેઓ દીકરીના લગ્ન કે કોઈ વિશેષ કૌટુંબિક પ્રસંગ જેવી પરિસ્થિતિઓ સિવાય સોનું ખરીદશે નહીં. આ નિર્ણય કોઈ ઔપચારિક સરકારી આદેશ કરતાં સ્વૈચ્છિક નૈતિક-સામાજિક સંકલ્પ વધુ છે, જેને શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની અપીલ પ્રત્યેનો ગંભીર પ્રતિસાદ અને રાષ્ટ્રીય હિતમાં વ્યક્તિગત સંયમનું ઉદાહરણ ગણાવ્યું હતું.

વહીવટી સ્તરે એવો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો કે ગુવાહાટી અને વિશાખાપટ્ટનમમાં યોજાનારી આગામી બે પ્રાદેશિક પરિષદો હવે પ્રત્યક્ષ (ફિઝિકલ) મોડમાં યોજાશે નહીં, પરંતુ તેના બદલે આભાસી (વર્ચ્યુઅલ) માધ્યમથી યોજાશે. આનાથી મુસાફરી, રહેઠાણ, સ્થળ, લોજિસ્ટિક્સ અને અન્ય સંબંધિત ખર્ચાઓ ઘટશે, જ્યારે રાજ્યો અને હિતધારકો સાથે સંવાદ અને સમીક્ષાની પ્રક્રિયા પણ જળવાઈ રહેશે.

કચેરીઓમાં ઊર્જા સંરક્ષણને પણ અગ્રતા આપવામાં આવી છે. કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે એવું પણ જણાવ્યું છે કે જ્યારે જરૂર ન હોય ત્યારે લાઈટો, પંખા, એર કંડિશનર, કોમ્પ્યુટર અને અન્ય ઉપકરણો બંધ કરી દેવા જોઈએ, જ્યારે બિનજરૂરી વીજ વપરાશને રોકવા માટે એર-કંડિશનર અને અન્ય વીજ ઉપકરણોના ઉપયોગને નિયંત્રિત અને સીમિત કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.

બેઠકમાં એવો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે કે અંદાજે 20% કર્મચારીઓને રોટેશનલ ધોરણે ઘરથી કામ (વર્ક ફ્રોમ હોમ) કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. જો કે, એવું પણ જણાવવામાં આવ્યું હતું કે ફાઇલ પ્રક્રિયા, બેઠકો, સંકલન, રાજ્ય સંબંધિત કામગીરી અને કચેરીની નિયમિત કામગીરી અપ્રભાવિત રહેવી જોઈએ. ઘરથી કામ કરતા કર્મચારીઓ ફોન, ઇમેઇલ, વિડિયો કોન્ફરન્સિંગ અને ઇ-ઓફિસ દ્વારા ઉપલબ્ધ રહેશે.

કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહે જણાવ્યું હતું કે ઇંધણ બચાવવા અને જાહેર સંસાધનોનો બહેતર ઉપયોગ કરવા માટે, સપ્તાહમાં એક વાર કાર-પૂલિંગ સિસ્ટમ લાગુ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ સિસ્ટમ ડાયરેક્ટર (નિયામક) સ્તર સુધી લંબાવવામાં આવશે, જ્યારે મંત્રાલયનો ઉદ્દેશ્ય વાહનોનો ઉપયોગ આશરે ત્રીજા ભાગ સુધી ઘટાડવાનો પણ છે, જેથી ઇંધણ, વાહન જાળવણી, ડ્રાઇવર મેનેજમેન્ટ અને અન્ય સંબંધિત ખર્ચમાં ઘટાડો થશે.

તેમણે કહ્યું કે સત્તાવાર મુલાકાતો અને બેઠકો પણ વધુ નિયંત્રિત અને જરૂરિયાત આધારિત હશે. માત્ર અનિવાર્ય મુલાકાતો જ થશે, અને જ્યાં શક્ય હશે ત્યાં મોટા પ્રતિનિધિમંડળો દ્વારા થતી બિનજરૂરી મુસાફરીને રોકવા અને ખર્ચ ઘટાડવા માટે વિડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા સમીક્ષા, પરામર્શ અને બેઠકો યોજવામાં આવશે.

બેઠકમાં એક મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા ખાદ્ય તેલના વપરાશના મુદ્દાને સંબંધિત હતી. કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણના નિર્દેશન બાદ, મંત્રાલયે ખાદ્ય તેલના સંતુલિત અને તંદુરસ્ત વપરાશને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક વિશેષ જનજાગૃતિ અભિયાન શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે, જેથી અતિશય વપરાશ ઘટાડી શકાય, સ્વાસ્થ્ય પર સકારાત્મક અસર પડે અને ખાદ્ય તેલની આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાના દેશના લક્ષ્યને સમર્થન મળે. ખાદ્ય તેલ અને તેલીબિયાંનું સ્થાનિક ઉત્પાદન વધારવા માટેના ચાલુ મિશનને વધુ મજબૂત કરવામાં આવશે.

કૃષિ ક્ષેત્ર અંગે શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે પ્રાકૃતિક ખેતી અને ખાતરોનો સંતુલિત ઉપયોગ બંને એકસાથે આગળ વધારવા જોઈએ. તેમણે વિગતવાર જણાવ્યું કે કૃષિ વિભાગ અને ICAR એ "ખેતર બચાવો અભિયાન" શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે, જેના હેઠળ વૈજ્ઞાનિકો ગામડાઓની મુલાકાત લેશે અને જમીન પરીક્ષણ (સોઇલ એનાલિસિસ) તેમજ જમીનમાં હાજર તત્વોના આધારે ખેડૂતોને સલાહ આપશે કે કયા ખાતરોનો ઉપયોગ, કેટલી માત્રામાં અને તેમની જરૂરિયાત મુજબ કરવો જોઈએ. તેનો ઉદ્દેશ્ય ખાતરોનો બિનજરૂરી ઉપયોગ રોકવાનો અને આયાતી ખાતરો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે. શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે ખેતર બચાવો અભિયાન 1 જૂનથી શરૂ કરીને 15 દિવસ માટે દેશભરમાં વધુ વ્યવસ્થિત અને અસરકારક રીતે લાગુ કરવામાં આવશે. રાજ્ય સરકારોના સહયોગથી ખેડૂતોને જાગૃત કરવામાં આવશે કે તેઓ જરૂરી ખાતરોનો ઉપયોગ કરે પરંતુ બિનજરૂરી ઉપયોગ ટાળે, જેથી ખર્ચ ઘટે અને જમીનનું સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષિત રહે.

ખરીફ સીઝનની તૈયારીઓને પણ આ સમગ્ર વ્યૂહરચનામાં સાંકળી લેવામાં આવી છે. શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે 28 અને 29 મેના રોજ યોજાનારી ખરીફ પરિષદમાં ખાતરોના સંતુલિત ઉપયોગ પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવશે, જ્યારે પ્રાકૃતિક ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક અલગ સત્ર યોજવામાં આવશે. આ સત્રમાં ગુજરાતના રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતને આમંત્રિત કરવાનો પણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે જેથી પ્રાકૃતિક ખેતીના વ્યવહારુ અને પ્રેરણાદાયી અનુભવો રાજ્યો સાથે શેર કરી શકાય. શ્રી શિવરાજ સિંહે જણાવ્યું હતું કે વર્તમાન વૈશ્વિક પરિસ્થિતિમાં નાના પગલાં પણ મોટા રાષ્ટ્રીય પરિણામો આપી શકે છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે કરકસર, સંયમ અને સંસાધનોનો વિવેકપૂર્ણ ઉપયોગ એ માત્ર આર્થિક જરૂરિયાતો જ નથી પરંતુ રાષ્ટ્રીય જવાબદારીઓ પણ છે, અને કૃષિ, ખાદ્ય સુરક્ષા, પોષણ સુરક્ષા અને ખેડૂતોની આજીવિકાને કોઈપણ ભોગે અસર થવા દેવામાં આવશે નહીં.

IJ/BS/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2262533) મુલાકાતી સંખ્યા : 10