સર્વસમાવેશક વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાની તેની પ્રતિબદ્ધતાને મજબૂત કરતા, ભારતીય રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ પ્રાધિકરણ (NHAI) વર્ટિસ ફાઉન્ડેશન (Vertis Foundation) ના સહયોગથી ‘પ્રોજેક્ટ સક્ષમ’ દ્વારા સાર્થક સામાજિક પ્રભાવ ઉભો કરી રહ્યું છે, જે ટકાઉ આજીવિકાની તકો માટે સંરચિત કૌશલ્ય વિકાસ દ્વારા ગ્રામીણ મહિલાઓને સશક્તિકરણ કરવા પર કેન્દ્રિત એક પહેલ છે. કૌશલ્ય પ્રદાન કરવા ઉપરાંત, આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય લાંબા ગાળાની આર્થિક સ્વતંત્રતા અને સામાજિક સશક્તિકરણ માટેના માર્ગો બનાવવાનો છે.

પ્રોજેક્ટ સક્ષમ દેશભરમાં 12 તાલીમ કેન્દ્રોના નેટવર્ક દ્વારા કાર્ય કરે છે, જે વંચિત સમુદાયોને ઉદ્યોગ-સંબંધિત કૌશલ્યો અને ઔપચારિક કાર્યબળમાં જોડાવાના માર્ગો પ્રદાન કરે છે. આજની તારીખમાં, આ પહેલ હેઠળ 6,000 થી વધુ યુવાનોને તાલીમ આપવામાં આવી છે, જેમાંથી 4,000 થી વધુ યુવાનોને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સફળતાપૂર્વક રોજગારી અપાવવામાં આવી છે. લાભાર્થીઓ રૂ. 13,000 – 16,000 ની રેન્જમાં સરેરાશ માસિક આવક મેળવી રહ્યા છે, જે ઘણીવાર કેટલાક રાજ્યોમાં પ્રારંભિક સ્તરના વેતનના માપદંડો કરતાં વધુ છે. નોંધનીય છે કે, 80% થી વધુ લાભાર્થીઓ મહિલાઓ છે, જે જેન્ડર-લિંક્ડ (મહિલા સંચાલિત) સશક્તિકરણ પર કાર્યક્રમના મજબૂત ભારને રેખાંકિત કરે છે.

NHAI ના સર્વસમાવેશક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસના વ્યાપક વિઝન સાથે સુસંગત, પ્રોજેક્ટ સક્ષમ એ માન્યતા પર આધારિત છે કે રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગો (National Highways) ની આસપાસ રહેતા સમુદાયો, ખાસ કરીને ગ્રામીણ મહિલાઓને, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિસ્તરણ દ્વારા પેદા થતી આર્થિક તકોનો સીધો લાભ મળવો જોઈએ. આ પહેલ એવા સમુદાયો માટે કૌશલ્ય, રોજગાર અને આર્થિક સ્વતંત્રતાની પહોંચ સક્ષમ કરીને આ અંતરને દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરે છે જેઓ જોડાયેલા હોવા છતાં, ઘણીવાર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિસ્તરણની આસપાસની આર્થિક ગતિશીલતામાંથી બાકાત રહી જાય છે.

પ્રોજેક્ટ સક્ષમ તેના મજબૂત ઓન-ગ્રાઉન્ડ જોડાણ મોડેલ દ્વારા અલગ પડે છે. ફિલ્ડ ટીમો ગ્રામીણ સમુદાયોમાં નજીકથી કામ કરે છે, પરિવારો સાથે વિશ્વાસ કેળવવા, સામાજિક-સાંસ્કૃતિક અવરોધોને દૂર કરવા અને કૌશલ્ય વિકાસ અને રોજગારની તકોમાં મહિલાઓની ભાગીદારીને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે વાતચીત કરે છે, જે ઘણીવાર પ્રથમ વખત હોય છે. સહભાગીઓને ઇલેક્ટ્રિકલ કામ, પ્લમ્બિંગ, ઉપકરણોનું સમારકામ (appliance repair), ટેલરિંગ, જનરલ ડ્યુટી આસિસ્ટન્ટ નર્સિંગ અને મલ્ટિ-સ્કિલ ટેકનિશિયન ટ્રેનિંગ સહિતની વિવિધ વ્યાવસાયિક કુશળતાઓમાં તાલીમ આપવામાં આવે છે. આ કાર્યક્રમો લાભાર્થીઓને વ્યવહારુ, બજાર-સંબંધિત ક્ષમતાઓથી સજ્જ કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યા છે જે રોજગાર ક્ષમતામાં વધારો કરે છે. ઘણા સહભાગીઓ માટે, તે એક પરિવર્તનકારી સફરનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, જે તેમને આર્થિક આત્મનિર્ભરતા પ્રાપ્ત કરવા અને પોતાના માટે તેમજ તેમના સમુદાયો માટેની આકાંક્ષાઓને પુનઃવ્યાખ્યાયિત કરવા સક્ષમ બનાવે છે.

આ પહેલ એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે NHAI ની પ્રતિબદ્ધતાને રેખાંકિત કરે છે કે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ માત્ર બહેતર કનેક્ટિવિટી જ પ્રદાન ન કરે પરંતુ સર્વસમાવેશક વૃદ્ધિ માટેની તકો પણ પૂરી પાડે જે દેશભરમાં વધુ મજબૂત, વધુ સ્થિતિસ્થાપક સમુદાયો બનાવવામાં વધુ યોગદાન આપશે.

IJ/BS/JD