પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાતી પરિસ્થિતિના પ્રકાશમાં, ભારત સરકાર સંકલિત પ્રતિભાવ પગલાં દ્વારા મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સજ્જતા અને સાતત્ય સુનિશ્ચિત કરવામાં સક્રિયપણે વ્યસ્ત છે. નીચેનું અપડેટ ઊર્જા પુરવઠો, દરિયાઈ કામગીરી અને આ પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોને સહાયના સંદર્ભમાં લેવામાં આવી રહેલા પગલાંની રૂપરેખા આપે છે:

ઊર્જા પુરવઠો અને બળતણની ઉપલબ્ધતા

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે વર્તમાન બળતણ પુરવઠાની પરિસ્થિતિ પર અપડેટ પ્રદાન કર્યું છે, જેમાં પશ્ચિમ એશિયામાં વિકસતી પરિસ્થિતિના સંદર્ભમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો અને એલપીજીની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાંની રૂપરેખા આપવામાં આવી છે. એ નોંધવામાં આવ્યું હતું કે:

જાહેર એડવાઇઝરી અને નાગરિક જાગૃતિ

• નાગરિકોને પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજીની ગભરાટમાં ખરીદી (panic purchase) ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે કારણ કે સરકાર પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજીની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે.
• અફવાઓથી સાવધ રહો અને સાચી માહિતી માટે સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર ભરોસો રાખો.
• એલપીજી ગ્રાહકોને ડિજિટલ બુકિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવા અને વિતરકોની મુલાકાત લેવાનું ટાળવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.
• નાગરિકોને PNG અને ઇલેક્ટ્રિક અથવા ઇન્ડક્શન કૂકટોપ્સ જેવા વૈકલ્પિક બળતણનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
• તમામ નાગરિકોને વર્તમાન પરિસ્થિતિ દરમિયાન તેમના દૈનિક ઉપયોગમાં ઊર્જા બચાવવા માટે જરૂરી પ્રયાસો કરવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.

સરકારી સજ્જતા અને પુરવઠા વ્યવસ્થાપન પગલાં

• ચાલુ ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, સરકારે સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે ડોમેસ્ટિક એલપીજી, ડોમેસ્ટિક પીએનજી અને સીએનજી (ટ્રાન્સપોર્ટ) માટે 100% પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવી રહ્યો છે.
• કોમર્શિયલ એલપીજી માટે હોસ્પિટલો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ફાર્મા, સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, સીડ, એગ્રીકલ્ચર વગેરેને પણ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, પરપ્રાંતિય મજૂરોને 5 કિલો એફટીએલ (FTL) નો પુરવઠો 2 અને 3 માર્ચ 2026 ના રોજ સરેરાશ દૈનિક પુરવઠાના આધારે બમણો કરવામાં આવ્યો છે.
• સરકારે પુરવઠા અને માંગ બંને બાજુએ પહેલેથી જ ઘણા તર્કસંગત પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે, જેમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદન વધારવું, શહેરી વિસ્તારોમાં બુકિંગ અંતરાલ 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધી કરવાનો અને પુરવઠા માટે ક્ષેત્રોને પ્રાથમિકતા આપવાનો સમાવેશ થાય છે.
• એલપીજીની માંગ પરનું દબાણ ઘટાડવા માટે કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક બળતણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.
• કોલસા મંત્રાલયે કોલ ઈન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને નાના અને મધ્યમ ગ્રાહકોને વિતરણ માટે રાજ્યોને વધારાનો કોલસો સપ્લાય કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
• રાજ્યોને ઘરેલું અને વ્યાપારી ગ્રાહકો માટે નવા PNG જોડાણોની સુવિધા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને સંસ્થાકીય મિકેનિઝમ્સ સાથે સંકલિત પ્રયાસો

• રાજ્ય સરકારો આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ અધિનિયમ, 1955 અને એલપીજી કંટ્રોલ ઓર્ડર, 2000 હેઠળ પુરવઠા પર દેખરેખ રાખવા અને સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર સામે પગલાં લેવા માટે સત્તા ધરાવે છે.
• પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજી સહિતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના પુરવઠાની સ્થિતિ પર દેખરેખ રાખવા અને તેનું નિયમન કરવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારોએ પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવાની હોય છે. ભારત સરકારે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને બહુવિધ પત્રો અને વીસી (VC) દ્વારા આ વાતનું પુનરોચ્ચાર કર્યો છે.
• ભારત સરકારે તારીખ 27.03.2026 અને 02.04.2026 ના પત્રો દ્વારા નાગરિકોને બળતણની પૂરતી ઉપલબ્ધતા અંગે આશ્વાસન આપવા માટે સક્રિય જાહેર સંદેશાવ્યવહારની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સમીક્ષા બેઠકો યોજાઈ રહી છે. આ સંદર્ભમાં, 02.04.2026 (સચિવ, MoPNG ની અધ્યક્ષતામાં) અને 06.04.2026 (સચિવ, MoPNG ની સાથે I&B અને ગ્રાહક બાબતોના સચિવોની અધ્યક્ષતામાં) બેઠકો બોલાવવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેની બાબતો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો:
  • દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ જારી કરવા અને નિયમિત જાહેર એડવાઇઝરી જારી કરવા.
  • સોશિયલ મીડિયા પર ફેક ન્યૂઝ / ખોટી માહિતીને સક્રિયપણે મોનિટર કરવા અને તેનો સામનો કરવા.
  • જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા દૈનિક અમલીકરણ અભિયાનને સઘન બનાવવા અને OMCs સાથે મળીને દરોડા અને તપાસ ચાલુ રાખવા.
  • તેમના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
  • રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ફાળવવામાં આવેલા વધારાના SKO (સુપિરિયર કેરોસીન ઓઈલ) માટે SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
  • PNG અપનાવવા અને વૈકલ્પિક બળતણને પ્રોત્સાહન આપવા.
  • એલપીજી પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવી, ખાસ કરીને ઘરેલું જરૂરિયાતો માટે, અને પુરવઠાની સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે 5 કિલો એફટીએલ સિલિન્ડરોના લક્ષિત વિતરણને અપનાવવું.
• તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે કંટ્રોલ રૂમ અને જિલ્લા મોનિટરિંગ સમિતિઓની સ્થાપના કરી છે.
• ઘણા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પ્રેસ બ્રીફ જારી કરી રહ્યા છે / હાથ ધરી રહ્યા છે.

અમલીકરણ અને દેખરેખની ક્રિયાઓ

• એલપીજીની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે દેશભરમાં અમલીકરણની કાર્યવાહી ચાલુ છે. ગઈકાલે દેશભરમાં 2300 થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.
• પીએસયુ ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ અચાનક તપાસ મજબૂત કરી છે અને ગઈકાલ સુધીમાં 342 એલપીજી ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપ પર દંડ લાદ્યો છે અને 73 એલપીજી ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપને સસ્પેન્ડ કરી છે.
• 30.04.2026 ના રોજ, 46 એલપીજી વિતરકોને કારણ બતાવો નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી, 6 ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપ પર દંડ લાદવામાં આવ્યો હતો અને 1 વિતરકને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યો હતો.

એલપીજી પુરવઠો

ડોમેસ્ટિક એલપીજી પુરવઠાની સ્થિતિ:

• પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે એલપીજી પુરવઠો પ્રભાવિત થવાનું ચાલુ છે.
• ઘરગથ્થુ વપરાશકારોને એલપીજીના પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
• એલપીજી ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપ પર કોઈ ડ્રાય-આઉટ (પુરવઠો ખાલી થવો) નોંધાયો નથી.
• ગઈકાલે ઈન્ડસ્ટ્રીના આધારે ઓનલાઈન એલપીજી સિલિન્ડર બુકિંગ વધીને 98% થયું હતું.
• ડાયવર્ઝન (પુરવઠો અન્યત્ર વળવો) રોકવા માટે ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી વધીને લગભગ 93% થઈ ગઈ છે. DAC ગ્રાહકના રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર પ્રાપ્ત થાય છે.
• 30.04.2026 ના રોજ, લગભગ 41.6 લાખ એલપીજી સિલિન્ડરના બુકિંગ સામે લગભગ 49.8 લાખ ડોમેસ્ટિક એલપીજી સિલિન્ડરની ડિલિવરી કરવામાં આવી હતી.

કોમર્શિયલ એલપીજી પુરવઠો અને ફાળવણીના પગલાં:

• કુલ કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણી કટોકટી પૂર્વેના સ્તરના આશરે 70% સુધી વધારવામાં આવી છે, જેમાં 10% રિફોર્મ-લિંક્ડ એલોકેશનનો સમાવેશ થાય છે.
• ભારત સરકારે તારીખ 06.04.2026 ના પત્ર દ્વારા જાણ કરી છે કે દરેક રાજ્યમાં સ્થળાંતરિત મજૂરોને વિતરણ માટે ઉપલબ્ધ 5 કિલો એફટીએલ સિલિન્ડરોની દૈનિક માત્રા 2-3 માર્ચ 2026 દરમિયાન સ્થળાંતરિત મજૂરોને આપવામાં આવેલા સરેરાશ દૈનિક પુરવઠા (સિલિન્ડરોની સંખ્યા) ના આધારે બમણી કરવામાં આવી રહી છે, જે 21.03.2026 ના પત્રમાં દર્શાવેલ 20% ની મર્યાદાથી વધુ છે. આ 5 કિલો એફટીએલ સિલિન્ડરો રાજ્ય સરકારના નિકાલ પર છે જે ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની સહાયથી માત્ર તેમના રાજ્યમાં સ્થળાંતરિત મજૂરોને સપ્લાય કરવા માટે છે.
• ફેબ્રુઆરી-26 મહિના દરમિયાન વેચાયેલા 5 કિલો એફટીએલ સિલિન્ડરોની કુલ સંખ્યા અંદાજે 21.7 લાખ હતી. જોકે, એપ્રિલ-26 મહિના દરમિયાન, 22.54 લાખથી વધુ - 5 કિલો એફટીએલ સિલિન્ડરો વેચાયા છે.
• ગઈકાલે 79,000 થી વધુ - 5 કિલો એફટીએલ સિલિન્ડરની ડિલિવરી કરવામાં આવી હતી.
• 3 એપ્રિલ 2026 થી, PSU OMCs એ 5 કિલો એફટીએલ સિલિન્ડર માટે 9900 થી વધુ જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું છે, જેમાં 1,69,000 થી વધુ - 5 કિલો એફટીએલ સિલિન્ડર પણ વેચાયા હતા.
• ગઈકાલે, લગભગ 162 કેમ્પ દ્વારા 4544 – 5 કિલો એફટીએલ વેચવામાં આવ્યા હતા.
• IOCL, HPCL અને BPCL ના એક્ઝિક્યુટિવ ડાયરેક્ટર્સની ત્રણ સભ્યોની સમિતિ, રાજ્ય સત્તાવાળાઓ અને ઉદ્યોગ મંડળોની સલાહથી રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ એલપીજીના વેચાણ માટેની યોજનાને અંતિમ સ્વરૂપ આપે છે.
• એપ્રિલ-26 મહિના દરમિયાન, કુલ 2,04,049 મેટ્રિક ટન (19 કિલોના 107.39 લાખથી વધુ એલપીજી સિલિન્ડરોને સમકક્ષ) કોમર્શિયલ એલપીજીનું વેચાણ થયું છે.
• 30.04.2026 ના રોજ, 11517 મેટ્રિક ટન કોમર્શિયલ એલપીજી (6.06 લાખથી વધુ - 19 કિલોના સિલિન્ડરોને સમકક્ષ) વેચવામાં આવ્યું હતું.
• એપ્રિલ-26 મહિના દરમિયાન, પીએસયુ ઓએમસી દ્વારા ઓટો એલપીજીનું વેચાણ અંદાજે 10688 મેટ્રિક ટન રહ્યું છે જ્યારે ફેબ્રુઆરી-26 દરમિયાન લગભગ 5000 મેટ્રિક ટનનું વેચાણ થયું હતું.
• એપ્રિલ-26 મહિનામાં પીએસયુ ઓએમસી દ્વારા સરેરાશ ઓટો એલપીજી વેચાણ આશરે 356 મેટ્રિક ટન/દિવસ છે જ્યારે જાન્યુઆરી-26 અને ફેબ્રુઆરી-26 દરમિયાન સરેરાશ 177 મેટ્રિક ટન/દિવસ હતું. આ પીએસયુ ઓએમસી દ્વારા ઓટો એલપીજી વેચાણમાં અંદાજે 100% નો વધારો દર્શાવે છે.

નેચરલ ગેસ પુરવઠો અને PNG વિસ્તરણ પહેલ

• ગ્રાહકોને D-PNG અને CNG-ટ્રાન્સપોર્ટ માટે 100% પુરવઠા સાથે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
• ખાતરના પ્લાન્ટ્સમાં ગેસની એકંદર ફાળવણી તેમના છ મહિનાના સરેરાશ વપરાશના અંદાજે 95% સુધી વધારવામાં આવી છે.
• વધુમાં, CGD નેટવર્ક દ્વારા સપ્લાય સહિત અન્ય ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ક્ષેત્રોમાં ગેસ પુરવઠો 80% સુધી વધારવામાં આવ્યો છે.
• CGD સંસ્થાઓને કોમર્શિયલ એલપીજીની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે તેમના તમામ GAs (ભૌગોલિક વિસ્તારો) માં હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે PNG જોડાણોને પ્રાથમિકતા આપવા માટે સલાહ આપવામાં આવી છે.
• IGL, MGL, GAIL Gas અને BPCL સહિતની CGD કંપનીઓ ઘરેલું અને વ્યાપારી PNG જોડાણો માટે પ્રોત્સાહનો આપી રહી છે.
• રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને CGD નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી મંજૂરીઓ ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
• ભારત સરકારે તારીખ 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કોમર્શિયલ એલપીજીની વધારાની 10% ફાળવણીની ઓફર કરી છે જો તેઓ એલપીજીથી પીએનજીમાં લાંબા ગાળાના પરિવર્તનમાં મદદ કરી શકે.
• 22 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પીએનજી વિસ્તરણ સુધારાઓ સાથે જોડાયેલ વધારાની કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણી મેળવી રહ્યા છે.
• રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઈવે મંત્રાલયે તારીખ 24.03.26 ના પત્ર દ્વારા સીજીડી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંબંધિત અરજીઓને પ્રાથમિકતાના આધારે પ્રક્રિયા કરવા માટે વિશેષ રૂપે 3 મહિના માટે 'ઘટાડેલા સમયગાળા સાથે સીજીડી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે એક્સિલરેટેડ એપ્રુવલ ફ્રેમવર્ક' અપનાવ્યું છે.
• ભારત સરકારે તારીખ 24.03.2026 ના ગેઝેટ દ્વારા આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ અધિનિયમ, 1955 હેઠળ નેચરલ ગેસ અને પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (પાઈપલાઈન અને અન્ય સુવિધાઓ નાખવા, નિર્માણ, સંચાલન અને વિસ્તરણ દ્વારા) ઓર્ડર, 2026 સૂચિત કર્યો છે. આ ઓર્ડર દેશભરમાં પાઈપલાઈન નાખવા અને વિસ્તારવા માટે સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ માળખું પૂરું પાડે છે, જે મંજૂરીઓ અને જમીન સુધી પહોંચવામાં થતા વિલંબને દૂર કરે છે અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત કુદરતી ગેસ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઝડપી વિકાસને સક્ષમ બનાવે છે. તે PNG નેટવર્ક વૃદ્ધિને વેગ આપવા, લાસ્ટ-માઈલ કનેક્ટિવિટી વધારવા અને સ્વચ્છ બળતણ તરફના પરિવર્તનને ટેકો આપવાની અપેક્ષા રાખે છે, જેનાથી ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને ભારતના ગેસ-આધારિત અર્થતંત્રને આગળ વધારશે.
• PNGRB એ CGD સંસ્થાઓને D-PNG કનેક્શન્સ ઝડપી બનાવવા નિર્દેશ આપ્યો છે. ઉપરાંત, PNG વિસ્તરણમાં વેગ જાળવી રાખવા માટે નેશનલ પીએનજી ડ્રાઈવ 2.0 ને 30.06.2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
• સ્વચ્છ, વધુ સુરક્ષિત અને આત્મનિર્ભર ઊર્જા ભવિષ્યને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, ભારત સરકારે મોડેલ ડ્રાફ્ટ સ્ટેટ CBG પોલિસી વિકસાવી છે. આ મોડેલ પોલિસીનો ઉદ્દેશ્ય રાજ્યોને CBG વિકાસ માટે તેમની પોતાની રોકાણકાર-મૈત્રીપૂર્ણ અને અમલીકરણ-લક્ષી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે સક્ષમ બનાવવા માટે એક વ્યાપક લવચીક માર્ગદર્શક માળખા તરીકે સેવા આપવાનો છે. જે રાજ્યો આ પસંદ કરશે, તેમને કોમર્શિયલ એલપીજીની વધારાની ફાળવણીના આગામી હપ્તા માટે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
• MoEFCC એ તારીખ 07.04.2026ના આદેશ દ્વારા CPCB ને CGD નેટવર્ક/ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે 15 દિવસની અંદર સ્થાપના માટે સંમતિ (consent to establish) અથવા સંચાલન માટે સંમતિ (consent to operate) આપવા માટે SPCB/PCC ને જરૂરી નિર્દેશો આપવા આદેશ આપ્યો છે.
• માર્ચ 2026 થી, આશરે 5.88 લાખ PNG કનેક્શનને ગેસિફાઇડ કરવામાં આવ્યા છે અને વધારાના 2.68 લાખ કનેક્શન માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવામાં આવ્યું છે, જે કુલ 8.56 લાખ કનેક્શન સુધી પહોંચ્યું છે. વધુમાં, આશરે 6.60 લાખ ગ્રાહકોએ નવા જોડાણો માટે નોંધણી કરાવી છે.
• 30.04.2026 સુધીમાં, લગભગ 43,200 PNG ગ્રાહકોએ MYPNGD.in વેબસાઇટ દ્વારા તેમના એલપીજી જોડાણો સરેન્ડર કર્યા છે.

ક્રૂડની સ્થિતિ અને રિફાઇનરી કામગીરી

• તમામ રિફાઇનરીઓ પૂરતી ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરી સાથે ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કામ કરી રહી છે, જ્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવી રાખવામાં આવી રહ્યો છે.
• સ્થાનિક વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી ઘરેલું એલપીજી ઉત્પાદનમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
• સ્થાનિક બજાર માટે પેટ્રોકેમિકલ ફીડસ્ટોક સપ્લાયની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે આંતર-મંત્રાલય જોઈન્ટ વર્કિંગ ગ્રુપ (JWG) ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. ત્યારબાદ, ભારત સરકારે તારીખ 01.04.2026 ના આદેશ દ્વારા ઓઈલ રિફાઈનરી કંપનીઓ સહિત પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સને સેન્ટર ફોર હાઈ ટેકનોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત કર્યા મુજબના નિર્ણાયક ક્ષેત્રો માટે ચોક્કસ લઘુત્તમ માત્રામાં C3 અને C4 સ્ટ્રીમ ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
• ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ કેમિકલ્સ એન્ડ પેટ્રો કેમિકલ્સ (DCPC), ડિપાર્ટમેન્ટ ફોર પ્રમોશન ઓફ ઇન્ડસ્ટ્રી એન્ડ ઇન્ટરનલ ટ્રેડ (DPIIT) તરફથી મળેલી વિનંતીઓના આધારે, એલપીજી પૂલમાંથી ફાર્મા અને કેમિકલ ક્ષેત્રની કંપનીઓ માટે 1000 મેટ્રિક ટન/દિવસની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
• 9 એપ્રિલ 2026 થી, મુંબઈ, કોચી, વિઝાગ, ચેન્નાઈ, મથુરા અને ગુજરાતની રિફાઇનરીઓ દ્વારા કેમિકલ, ફાર્મા અને પેઇન્ટ ઉદ્યોગને 9900 મેટ્રિક ટનથી વધુ પ્રોપીલીન અને 1100 મેટ્રિક ટનથી વધુ બ્યુટીલ એક્રીલેટનું વેચાણ કરવામાં આવ્યું છે.

રિટેલ ફ્યુઅલ ઉપલબ્ધતા અને કિંમતના પગલાં

• દેશભરમાં તમામ રિટેલ આઉટલેટ્સ સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે.
• મધ્ય પૂર્વની કટોકટીને કારણે ક્રૂડના ભાવમાં અસાધારણ વધારો થયો છે; તેમ છતાં, ગ્રાહકોને બચાવવા માટે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં લિટર દીઠ ₹10 નો ઘટાડો કર્યો છે.
• ભારત સરકારે તારીખ 30.04.2026 ના ગેઝેટ નોટિફિકેશન દ્વારા ડીઝલ પરની નિકાસ લેવી લિટર દીઠ રૂ. 55.50 થી ઘટાડીને રૂ. 23 અને ATF પર રૂ. 42 થી ઘટાડીને રૂ. 33 કરી છે.
• OMCs એ મુખ્યત્વે કોમર્શિયલ, ઇન્ડસ્ટ્રિયલ અને પ્રીમિયમ સેગમેન્ટમાં સેવા આપતા ઉત્પાદનોના નાના સેટ માટે પ્રચલિત આંતરરાષ્ટ્રીય વલણોને અનુરૂપ કેલિબ્રેટેડ પ્રાઇસ રિવિઝન હાથ ધર્યું છે—જેમાં બલ્ક અને પેક્ડ એલપીજી બંને સહિત કોમર્શિયલ એલપીજી, બલ્ક ડીઝલ અને આંતરરાષ્ટ્રીય કામગીરી માટેના એટીએફ (ATF) નો સમાવેશ થાય છે—જે કુલ વપરાશનો સાપેક્ષ રીતે ઓછો હિસ્સો ધરાવે છે અને નિયમિત બજાર-લિંક્ડ ગોઠવણોને પાત્ર છે.
• પેટ્રોલ, ડીઝલ અને ડોમેસ્ટિક એલપીજી (નિયમિત ઘરગથ્થુ વપરાશ માટેના 14.2 કિલોના સિલિન્ડર) ના રિટેલ પંપના ભાવ યથાવત રાખવામાં આવ્યા છે.

કેરોસીન ઉપલબ્ધતા અને વિતરણના પગલાં

• નિયમિત ફાળવણી ઉપરાંત રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 48,000 KL કેરોસીનની વધારાની ફાળવણી કરવામાં આવી છે.
• 18 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કર્યા છે, જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખે કોઈ જરૂરિયાત હોવાનું જણાવ્યું નથી.

દરિયાઈ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી

બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલયે પર્શિયન ગલ્ફમાં પ્રવર્તમાન દરિયાઈ પરિસ્થિતિ અંગે અપડેટ પ્રદાન કર્યું છે, જેમાં પ્રદેશમાં ભારતીય જહાજો અને ક્રૂની સુરક્ષા અને સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાંની વિગતો આપવામાં આવી છે. એવું જણાવવામાં આવ્યું હતું કે:

• બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય સીફેરર કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશન અને દરિયાઈ હિતધારકો સાથે સંકલન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
• પ્રદેશમાં તમામ ભારતીય ખલાસીઓ સુરક્ષિત છે, અને છેલ્લા 24 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો સાથે સંકળાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી.
• ડીજી શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમે સક્રિય થયા પછી 8,268 કોલ્સ અને 17,694 થી વધુ ઇમેઇલ્સ હેન્ડલ કર્યા છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં 113 કોલ અને 295 ઈમેલ મળ્યા છે.
• મંત્રાલયે, ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ (ડીજી શિપિંગ) દ્વારા, છેલ્લા 24 કલાકમાં 2,892 થી વધુ ભારતીય નાવિકોને સુરક્ષિત રીતે પરત લાવવામાં મદદ કરી છે, જેમાં ગલ્ફ ક્ષેત્રના વિવિધ સ્થળોએથી 35 નાવિકોનો સમાવેશ થાય છે.
• સમગ્ર ભારતમાં પોર્ટ કામગીરી સામાન્ય છે, કોઈ ભીડ (congestion) નોંધાઈ નથી.

પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા

વિદેશ મંત્રાલય ગલ્ફ અને પશ્ચિમ એશિયા ક્ષેત્રમાં વિકાસ પર દેખરેખ રાખવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં પ્રદેશમાં ભારતીય સમુદાયની સલામતી, સુરક્ષા અને કલ્યાણ સુનિશ્ચિત કરવા માટેના કેન્દ્રિત પ્રયાસો છે. એવી જાણકારી આપવામાં આવી હતી કે:

• ભારતીય નાગરિકો અને તેમના પરિવારોના પ્રશ્નોના જવાબ આપવા માટે મંત્રાલયમાં સમર્પિત વિશેષ કંટ્રોલ રૂમ કાર્યરત છે.
• વિદેશ મંત્રાલય માહિતીની આપ-લે અને પ્રયાસોના વધુ સારા સંકલન માટે રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સંપર્કમાં છે.
• ભારતીય દૂતાવાસ અને કોન્સ્યુલેટ્સ સમયસર સહાય પૂરી પાડવા માટે ચોવીસ કલાક હેલ્પલાઇન ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે અને અમારા નાગરિકોને સક્રિયપણે મદદ કરી રહ્યા છે. તેઓ સ્થાનિક સરકારો સાથે પણ ગાઢ સંપર્કમાં છે.
• સ્થાનિક સરકારની માર્ગદર્શિકા, ફ્લાઇટ અને મુસાફરીની પરિસ્થિતિઓ, કોન્સ્યુલર સેવાઓ અને સમુદાય માટે હાથ ધરવામાં આવતા વિવિધ કલ્યાણકારી પગલાં સંબંધિત માહિતી સહિત અપડેટ કરાયેલ એડવાઇઝરી જારી કરવામાં આવી રહી છે.
• ભારતીય મિશન નિવાસી ભારતીય સમુદાય સાથે સક્રિયપણે જોડાયેલા છે. તેઓ તેમની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે ભારતીય સામુદાયિક સંગઠનો, સંસ્થાઓ, વ્યાવસાયિક જૂથો અને ભારતીય કંપનીઓ સાથે નિયમિતપણે વાતચીત કરી રહ્યા છે.
• સરકાર આ પ્રદેશમાં ભારતીય ખલાસીઓના કલ્યાણને ઉચ્ચ અગ્રતા આપી રહી છે. ભારતીય મિશનો તેમને સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ અને એજન્સીઓ સાથે સંકલન, કોન્સ્યુલર સહાય પૂરી પાડવા અને ભારત પરત ફરવાની વિનંતીઓમાં મદદ કરવા સહિતની તમામ સહાય પૂરી પાડી રહ્યા છે.
• ગલ્ફ પ્રદેશમાંથી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ વધારાની ફ્લાઇટ્સ કાર્યરત થવાને કારણે એકંદર ફ્લાઇટની સ્થિતિમાં સુધારો ચાલુ છે.
• UAE માં, એરલાઇન્સ ઓપરેશનલ અને સલામતી બાબતોને આધારે UAE અને ભારત વચ્ચે મર્યાદિત વ્યાપારી ફ્લાઇટ્સ ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે.
• સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનના વિવિધ એરપોર્ટથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઈટ્સ ચાલુ છે.
• કતાર એરસ્પેસ આંશિક રીતે ખુલ્લી હોવાથી, કતાર એરવેઝ ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઈટ્સ ચલાવી રહી છે. એર ઈન્ડિયા અને ઈન્ડિગો ટૂંક સમયમાં કતારથી ભારત માટે ફ્લાઈટ ઓપરેશન શરૂ કરવાના છે.
• કુવૈત એરસ્પેસ ખુલ્લું છે. જઝીરા એરવેઝ અને કુવૈત એરવેઝે કુવૈતથી ભારત માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ કામગીરી ફરી શરૂ કરી છે.
• બહેરીન એરસ્પેસ ખુલ્લું છે. ગલ્ફ એર બહેરીનથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઈટ્સ ચલાવી રહી છે. એર ઈન્ડિયા એક્સપ્રેસે ગઈકાલે બહેરીનથી તેનું કામ શરૂ કર્યું હતું. ઈન્ડિગો પણ ટૂંક સમયમાં બહેરીનથી ભારત માટે ફ્લાઈટ ઓપરેશન ફરી શરૂ કરવાની યોજના બનાવી રહી છે.
• ઇરાક એરસ્પેસ આ પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ કામગીરી સાથે ખુલ્લું છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે થઈ શકે છે.
• ઈરાન એરસ્પેસ કાર્ગો અને ચાર્ટર્ડ ફ્લાઈટ્સ માટે આંશિક રીતે ખુલ્લું છે. ભારતીય નાગરિકોને ઈરાનનો પ્રવાસ કરવાનું ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે અને જેઓ ત્યાં પહેલેથી જ છે તેમને ભારતીય દૂતાવાસના સમર્થન સાથે જમીની સરહદના માર્ગો દ્વારા ત્યાંથી નીકળી જવા માટે વિનંતી કરવામાં આવે છે. અત્યાર સુધીમાં, તેહરાનમાં ભારતીય દૂતાવાસે જમીની સરહદના માર્ગો દ્વારા 2,490 ભારતીય નાગરિકોને ઈરાનમાંથી બહાર નીકળવાની સુવિધા આપી છે.
• ઇઝરાયેલ એરસ્પેસ ખુલ્લું છે અને આ પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ કામગીરી ફરી શરૂ થઈ છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે થઈ શકે છે.

SM/BS/JD