భారత ప్రభుత్వ కమ్యూనికేషన్ల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని టెలీకమ్యూనికేషన్ల విభాగం (డాట్) జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ సంస్థ (ఎన్డీఎంఏ)తో కలిసి, పౌరులకు కీలక సమాచారం సకాలంలో అందేలా చూసేందుకు దేశవ్యాప్తంగా మొబైల్ ఆధారిత విపత్తు సమాచార వ్యవస్థలను చురుగ్గా బలోపేతం చేస్తోంది.

టెలీకమ్యూనికేషన్ల విభాగానికి చెందిన ప్రధాన పరిశోధన - అభివృద్ధి కేంద్రం - టెలిమాటిక్స్ అభివృద్ధి కేంద్రం రూపొందించిన సమగ్ర హెచ్చరిక వ్యవస్థ ( సాచెట్) ను ఎన్డీఎంఏ విజయవంతంగా అమలులోకి తెచ్చింది. అంతర్జాతీయ టెలీకమ్యూనికేషన్ యూనియన్ సిఫార్సు చేసిన సాధారణ హెచ్చరిక నియమావళి (కామన్ అలర్టింగ్ ప్రోటోకాల్- సీఏపీ) ఆధారంగా ఈ వ్యవస్థ పనిచేస్తుంది. ఇది ప్రస్తుతం భారతదేశంలోని మొత్తం 36 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో అమల్లో ఉంది. భౌగోళికంగా లక్షిత ప్రాంతాలలో ఉన్న మొబైల్ వినియోగదారులకు విపత్తు, అత్యవసర సంబంధిత హెచ్చరికలను సంక్షిప్త సందేశాల ద్వారా అందజేస్తుంది.

విపత్తు నిర్వహణ అధికారులు ఈ వ్యవస్థను విస్తృతంగా వినియోగించుకుంటున్నారు. ప్రకృతి వైపరీత్యాలు, వాతావరణ హెచ్చరికలు, తుపాను సమయాలలో 19 పైగా  భారతీయ భాషలలో నేటి వరకు 13,400 కోట్లకు పైగా లఘు సందేశాలను పంపడానికి ఇది వీలు కల్పించింది.

సునామీలు, భూకంపాలు, పిడుగులు వంటి అత్యవసర సమయాల్లోనూ, గ్యాస్ లీకేజీలు, రసాయన ప్రమాదాల వంటి మానవ తప్పిద అత్యవసర పరిస్థితుల్లోనూ హెచ్చరికల చేరవేతను మరింత పటిష్టం చేయడానికి, లఘు సందేశాలతో పాటు సెల్ ప్రసార సాంకేతికతను అందుబాటులోకి తెచ్చారు. సెల్ ప్రసార వ్యవస్థలో, నిర్ణీత భౌగోళిక ప్రాంతంలో ఉన్న అన్ని మొబైల్ ఫోన్లకు ఏకకాలంలో హెచ్చరికలను పంపుతారు, తద్వారా హెచ్చరికలు తక్షణమే అందేలా చూస్తారు.

ఈ సెల్ ప్రసార ఆధారిత ప్రజా అత్యవసర హెచ్చరిక వ్యవస్థ స్వదేశీ అభివృద్ధి, అమలు బాధ్యతలను సీ- డాట్ కు అప్పగించారు.

దేశవ్యాప్త అమలు, సెల్ ప్రసార సదుపాయం ప్రారంభంలో భాగంగా, వ్యవస్థ పనితీరు, విశ్వసనీయతను అంచనా వేయడానికి, అధికారికంగా ప్రారంభించి జాతికి అంకితం చేయడానికి ముందుగా ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా పరీక్షలు, పరిశీలనలు చేపట్టారు. ఈ సమయంలో, ప్రజలు తమ మొబైల్ ఫోన్లలో ఇంగ్లీష్, హిందీ, ప్రాంతీయ భాషలలో పరీక్షా సందేశాలను పొందవచ్చు.

అయితే ఈ టెస్ట్ సందేశాలు సెల్ బ్రాడ్‌కాస్ట్ టెస్ట్ ఛానెళ్లను ఎంచుకున్న మొబైల్ ఫోన్లకు మాత్రమే అందుతాయి (వినియోగదారులు తమ సెల్ ఫోన్లలో హెచ్చరికల కోసం ఆమోదం తెలపవచ్చు, లేదా తిరస్కరించవచ్చు: సెట్టింగ్స్ → సేఫ్టీ అండ్ ఎమర్జెన్సీ → వైర్‌లెస్ ఎమర్జెన్సీ అలర్ట్స్ → టెస్ట్ అలర్ట్స్). టెస్టింగ్ ప్రక్రియలో భాగంగా, మొత్తం మొబైల్ నెట్‌వర్క్ మౌలిక వసతుల్లో సరైన పనితీరును ధ్రువీకరించడంలో గ్రహీతలు అనేక సందేశాలను అందుకోవచ్చు.

ఈ సందేశాలు ప్రణాళికాబద్ధమైన దేశవ్యాప్త పరీక్షా ప్రక్రియలో భాగం మాత్రమే. ఈ సందేశాలకు గ్రహీతలు ఏ రకంగానూ స్పందించాల్సిన అవసరం లేదు.

ఇంగ్లీష్, హిందీ భాషల్లో ఉండే పరీక్షా సందేశంలోని సమాచారం తెలుగు అనువాదం ఈ క్రింది విధంగా ఉంటుంది:

ఇది హెచ్చరికల ప్రసారం కోసం సెల్ ప్రసార వ్యవస్థ పరీక్షలో భాగంగా, భారత ప్రభుత్వ టెలీకమ్యూనికేషన్ల విభాగంతో కలిసి జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ సంస్థ పంపిన మొబైల్ ప్రసార పరీక్షా సందేశం. సెల్ ప్రసార వ్యవస్థ పరీక్ష సమయంలో, ఈ సందేశం మీ మొబైల్ కు పలుమార్లు రావచ్చు. దయచేసి ఈ సందేశాలను పట్టించుకోవద్దు. మీ వైపు నుంచి  ఎటువంటి చర్యా అవసరం లేదు.

విజయవంతంగా పరీక్షించి అమల్లోకి తెచ్చిన తర్వాత, సెల్ బ్రాడ్‌కాస్ట్ (సీబీ)వ్యవస్థను అన్ని మొబైల్ హ్యాండ్‌సెట్లలో టెస్ట్ ఛానెల్ సెట్టింగ్స్‌కు సంబంధం లేకుండా అనేక భారతీయ భాషల్లో హెచ్చరికలను పంపడానికి ఉపయోగిస్తారు. తద్వారా అత్యవసర పరిస్థితుల్లో విస్తృతంగా, సమగ్రంగా ప్రజలకు సమాచారం చేరుస్తారు. 

ముఖ్యమైన ఈ పరీక్షా దశలో ప్రజల సహకారాన్ని డాట్ కోరుతోంది. ఈ కాలంలో అందే పరీక్షా సందేశాలు కేవలం వ్యవస్థ పనితీరు ధ్రువీకరణ కోసం మాత్రమేనని, స్వీకర్తలు ఎటువంటి చర్యలు తీసుకోనవసరం లేదని మరోసారి స్పష్టం చేస్తోంది.

***