2025-26 માટે ઘઉંના ઉત્પાદન દૃશ્ય અંગેના કેટલાક મીડિયા અહેવાલોના પ્રતિભાવમાં, તે સ્પષ્ટ કરવામાં આવે છે કે ઘઉંની વર્તમાન સિઝનને મિશ્ર છતાં સ્થિતિસ્થાપક તરીકે વર્ગીકૃત કરી શકાય છે, જે આબોહવાની પ્રતિકૂળતાઓ તેમજ ખેડૂતો દ્વારા લેવામાં આવેલા મજબૂત અનુકૂલનશીલ પગલાં બંને દ્વારા ઘડવામાં આવી છે.

ઘઉંનો પાક જે અંદાજિત 33.4 મિલિયન હેક્ટર વિસ્તારમાં વાવવામાં આવ્યો હતો, તેમાં સિઝન દરમિયાન જીવાતો અને રોગોનો કોઈ ઉપદ્રવ જોવા મળ્યો ન હતો. દેશમાં ઘઉંની વહેલી અને સમયસર વાવણીને કારણે ગત વર્ષની સરખામણીમાં વિસ્તારમાં વધારો થયો હતો.

સિઝનના અંતમાં, ફેબ્રુઆરી મહિનામાં અસામાન્ય રીતે ઊંચા તાપમાને પાકને હીટ સ્ટ્રેસનો સામનો કરાવ્યો હતો, જેનાથી દાણા ભરાવાનો સમયગાળો અને ઉપજમાં ઘટાડો થયો હતો. વધુમાં, પાક પાકતી વખતે કેટલાક વિસ્તારોમાં અકાળે વરસાદ અને કરા પડવાને કારણે અનાજની ગુણવત્તા અને ઉપજને સ્થાનિક નુકસાન થયું હોવાની શક્યતા છે.

જોકે, કેટલાક વળતર આપનારા પરિબળોને કારણે એકંદર ઉત્પાદનનો અંદાજ સાવચેતીપૂર્વક આશાવાદી છે જેમ કે:

• ઘઉંના પાકમાં કોઈ રોગ અથવા જીવાતને કારણે ઉપજમાં નુકસાન થયાના અહેવાલ નથી. ઉપરાંત, પાકના વિકાસના તબક્કા દરમિયાન નીંદણનો ઉપદ્રવ ઓછો હતો.
• વહેલી/સમયસર વાવણીમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જે પાકને દાણા ભરાતી વખતે ટર્મિનલ હીટથી બચવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.
• 2025-26 દરમિયાન વાવેતર કરાયેલ વધારાના 0.6 મિલિયન હેક્ટર વિસ્તારથી સ્થાનિક નુકસાનની આંશિક ભરપાઈ થવાની અપેક્ષા છે.
• વધુમાં, ઉન્નત વરાયટલ રિપ્લેસમેન્ટ રેટ (VRR) એ વધુ ઉપજ આપતી, આબોહવા-સ્થિતિસ્થાપક અને રોગ-પ્રતિકારક જાતોના અપનાવવાની ગતિ તેજ કરી છે, જે ગરમી અને જૈવિક તાણ સામે ટકી રહેવા માટે વધુ સારી રીતે સજ્જ છે.

ઉપરોક્ત બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને, એવી ધારણા છે કે હવામાનની વિસંગતતાઓની પ્રતિકૂળ અસરો મોટાભાગે વધેલા વિસ્તાર, વહેલી વાવણી અને સુધારેલી જાતોના અપનાવવા દ્વારા વળતર પામશે, જેનાથી 2024-25ની પાક સિઝનની સરખામણીમાં સ્થિર રાષ્ટ્રીય ઘઉંના ઉત્પાદનને સમર્થન મળશે.

ખરીદી અને આગમનના વલણો

ખરીદીનો ડેટા મુખ્ય રાજ્યોમાં મજબૂત ઉત્પાદન સ્તર સૂચવે છે:

• હરિયાણાની મંડીઓમાં ઘઉંનું આગમન 75 LMTના સરકારી ખરીદીના લક્ષ્યાંકને વટાવી ગયું છે, જેમાં 56.13 LMTની ખરીદી થઈ ચૂકી છે. ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળાની સરખામણીમાં ખરીદીમાં અંદાજે 9 LMTનો વધારો થયો છે.
• મધ્ય પ્રદેશમાં, પ્રારંભિક ખરીદીનું લક્ષ્ય 78 LMT હતું, પરંતુ ઉચ્ચ ઉત્પાદન અંદાજોને કારણે રાજ્ય સરકારની વિનંતીઓ બાદ તેને સત્તાવાર રીતે વધારીને 100 LMT કરવામાં આવ્યું છે.
• મહારાષ્ટ્રનું 2025-26 માટે ઘઉંનું ઉત્પાદન આશરે 22.90 લાખ ટન હોવાનો અંદાજ છે, જે તાજેતરના વર્ષોમાં સતત વધારો દર્શાવે છે. એપ્રિલ 2026ના અંત સુધીમાં, રાજ્યમાં સ્થિર આવક ખાસ કરીને મરાઠવાડા અને વિદર્ભ પ્રદેશોમાંથી જોવા મળી રહી છે.

ઉપરોક્ત બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને, તે પુનરોચ્ચાર કરવામાં આવે છે કે જ્યારે સ્થાનિક હવામાન સંબંધિત અસરો જોવા મળી છે, 2025-26 માટે ઘઉંનું એકંદર ઉત્પાદન દૃશ્ય સ્થિર અને સ્થિતિસ્થાપક છે, જે વધેલા વાવેતર વિસ્તાર, સુધારેલી કૃષિ પદ્ધતિઓ અને ઉન્નત જાતોના અપનાવવા દ્વારા સમર્થિત છે.

SM/IJ/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com