ਜਲ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਕੇਂਦਰੀ ਜਲ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸੀ.ਆਰ. ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਸੁਜਲ ਗ੍ਰਾਮ ਸੰਵਾਦ ਦੇ 6ਵੇਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ; ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਜਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਮੀਲ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ
8 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ 2 ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨਾਲ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਜਲ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੰਵਾਦ ਦਾ ਆਯੋਜਨ
प्रविष्टि तिथि:
22 APR 2026 6:09PM by PIB Chandigarh
ਜਲ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ (DDWS) ਨੇ ਅੱਜ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ "ਸੁਜਲ ਗ੍ਰਾਮ ਸੰਵਾਦ" ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਜਲ ਜੀਵਨ ਮਿਸ਼ਨ (JJM ) ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਜਲ ਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੇਂਦਰੀ ਜਲ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਸੀ.ਆਰ. ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਵਰਚੁਅਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ (ਜੀਪੀ) ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ, ਗ੍ਰਾਮ ਜਲ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ (ਵੀਡਬਲਿਓਐੱਸਸੀ) ਦੇ ਮੈਂਬਰ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਭਾਗੀਦਾਰ, ਜਲ ਸਹੇਲੀਆਂ, ਜਲ ਬਹਿਣੀਆਂ, ਜਲ ਸਖੀਆਂ, ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਵਰਕਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਦੇ ਫਰੰਟਲਾਈਨ ਵਰਕਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਜਲ ਜੀਵਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਟੇਟ ਮਿਸ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਲੈਕਟਰ/ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ/ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਡੀਡਬਲਿਓਐੱਸਐੱਮ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸੰਵਾਦ ਦੌਰਾਨ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸੀ.ਆਰ. ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਜਲ ਜੀਵਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਹੋਂਦ, ਪਸ਼ੂਧਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਚੱਕਰ ਵਿਘਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਤਾਣਾ-ਬਾਣਾ ਹੀ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਧਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਟਾਈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਮੂਹਿਕ ਚੌਕਸੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਲ ਜੀਵਨ ਮਿਸ਼ਨ (ਜੇਜੇਐੱਮ) ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਜਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਗਭਗ 90 ਮਿਲੀਅਨ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬੋਝ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੌਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 55 ਮਿਲੀਅਨ ਘੰਟੇ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਸੀ.ਆਰ. ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੰਵਾਦਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੁਜਲ ਗ੍ਰਾਮ ਸੰਵਾਦ ਲੜੀ 'ਹਰ ਘਰ ਜਲ' ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵੱਲ ਕੇਂਦਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਸਕੱਤਰ (ਡੀਡੀਡਬਲਿਓਐੱਸ), ਸ਼੍ਰੀ ਅਸ਼ੋਕ ਕੇ.ਕੇ. ਮੀਣਾ ਨੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨਿਯਮਿਤ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ, ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ, ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗ੍ਰੇ-ਵਾਟਰ ਦੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਜੇਐੱਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਸ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਜੇਐੱਮ 2.0 ਨੇ ਕੇਵਲ ਪਾਈਪਾਂ ਅਤੇ ਟੈਂਕਾਂ ਵਰਗੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਤੋਂ ਬਜਾਏ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਰ ਘਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੀ ਟਿਕਾਊ ਸਪਲਾਈ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 'ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਦਿਵਸ' ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਨਕ ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ 'ਜਨਤਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ' (ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ) ਅਤੇ ਜਲ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ 24/7 ਨਿਗਰਾਨੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਸਪਲਾਈ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇ-ਵਾਟਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

"ਸੁਜਲ ਗ੍ਰਾਮ ਸੰਵਾਦ" ਦੇ 6ਵੇਂ ਸੰਸਕਰਣ ਨੇ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਵਾਦ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੋਹਰੀ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਜੇਜੇਐੱਮ ਅਤੇ ਸਬੰਧਿਤ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤ੍ਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਅੱਠ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਦਸ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨੇ ਲੱਦਾਖੀ, ਰਾਜਸਥਾਨੀ, ਮਿਜ਼ੋ, ਮਰਾਠੀ, ਤੇਲਗੂ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਸਰਪੰਚਾਂ, ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੁਕਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ JJM 2.0 ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੁਧਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਬਾਕੀ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ-ਵਾਰ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਗਏ
ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਜੰਮੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਅਰ ਭਲਵਾਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ, ਅਸਰਵਾਨ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਲ ਜੀਵਨ ਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਟੂਟੀਆਂ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਜੇਐੱਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈਂਡ ਪੰਪਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਟੈਂਕਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਮਿਸ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਵਿਟੀ-ਅਧਾਰਿਤ ਰੀਟਰੋਫਿਟਿੰਗ ਸਕੀਮ ਰਾਹੀਂ ਟੂਟੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੀਐਚਈਡੀ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਓ ਐਂਡ ਐੱਮ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਘਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਕੁੱਲ 1,000 ਰੁਪਏ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਓ ਐਂਡਐੱਮ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਰਕਮ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨੰਦੇੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਧਨਗਰਵਾੜੀ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਵਿੱਚ, ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸੀ.ਆਰ. ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਮੰਤਰੀ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਚਾਰਜ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਜਾਂਚ, ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਐਫਟੀਕੇ 'ਤੇ ਜੀਵੰਤ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਵਰਗੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਕਨੈਕਸ਼ਨ 750 ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਉਪਭੋਗਤਾ ਚਾਰਜ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਪਿੰਡ-ਪੱਧਰੀ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਾਂਦੇੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਲੈਕਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡੀਡਬਲੀਓਐੱਸਐੱਮ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟੂਟੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਰੇਸ਼ਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਚਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 16 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਲ-ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਅਤੇ ਲੀਕ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਰਿਮੋਟ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਉੱਚ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਮਾਥੋ , ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੇਹ, ਲੱਦਾਖ: ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ-ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸਥਿਰਤਾ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ, ਸੁੱਕੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਾਥੋ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਝਰਨੇ-ਅਧਾਰਿਤ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਤੁਪਕਾ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪਹੁੰਚ ਹੈ। ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ 100% ਟੂਟੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਵਾਰ ਫੀਲਡ ਟੈਸਟ ਕਿੱਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਝਰਨਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਤੁਪਕਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਚਾਇਤ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਲਈ ਇੱਕ ਉਪਭੋਗਤਾ ਚਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਣ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਾਥੋ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਜਲ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੀ ਕਮਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਸੋਨ, ਏਐੱਸ ਅਤੇ ਐੱਮਡੀ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਲ ਜੀਵਨ ਮਿਸ਼ਨ, ਨੇ ਇਸ ਵਿਲੱਖਣ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 70 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਸੰਵਾਦ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਭੀਲਵਾੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹੋਡਾ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਡੀਡੀਡਬਲਿਓਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਵਾਲੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜੇਜੇਐੱਮ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੁੱਕਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ 'ਹਰ ਘਰ ਜਲ' ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਤਹਿਤ ਟੂਟੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਤਬਦੀਲੀ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ: ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ, ਪਾਣੀ ਸਮਿਤੀ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਐਫਟੀਕੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ "ਮਾਡਲ ਓ ਐਂਡ ਐੱਮ" ਨੀਤੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਪਭੋਗਤਾ ਚਾਰਜ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ 18,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।

ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੇ ਸੇਰਛਿਪ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਪੰਚਾਇਤ, ਹਮਾਵੰਗਕਾਵਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਮਿਜ਼ੋ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਕਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ, ਪਿੰਡ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ VWSC ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਟੂਟੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਲਈ ਯੂਜ਼ਰ ਚਾਰਜ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਨਿਯਮਿਤ ਗੁਣਵੱਤਾ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਝਰਨੇ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਜੋਗੁਲੰਬਾ ਗਡਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬੋਰਾਵੇਲੀ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ VWSC ਕਮੇਟੀਆਂ JJM ਅਧੀਨ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੂਰੀ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਵਿੱਚ 100% ਟੂਟੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਚ ਫਲੋਰਾਈਡ ਗੰਦਗੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਜਲ ਜੀਵਨ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨ ਭਾਗੀਰਥ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਿਯਮਿਤ ਕਲੋਰੀਨੇਸ਼ਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਪੀਣ ਯੋਗ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ VWSC, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਪਲਾਈ, ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯਮਿਤ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਜਲ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਰਸਮੀ ਤਬਾਦਲੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ 'ਜਲ ਅਰਪਣ ਦਿਵਸ' ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਆਯੋਜਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਿਸ਼ਨ ਭਾਗੀਰਥ ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਾਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰਾਹੀਂ ਘਰਾਂ ਨੂੰ 100 ਐਲਪੀਸੀਡੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ "ਜਲ ਸੇਵਾ ਮੁਲਾਂਕਣ" ਦੇ ਤਹਿਤ 100% ਕਵਰੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਡੀਟੀਯੂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਜਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕਲਸ਼ੀਮੁਰਾ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਜਲ ਜੀਵਨ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਹੋਈ ਪ੍ਰਗਤੀ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਸਥਾਨਕ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਲ ਜੀਵਨ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ, ਹੁਣ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਟੂਟੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰਾਂ 'ਤੇ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ, ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜਲ ਸਖੀਆਂ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ FTK ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ, 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੋਹਨ ਅਭਾਟਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਉਸ ਕੋਲ ਘਰ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਦੋਵਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਟੂਟੀ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਦੂਰੋਂ ਲਿਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਸਰਾਏਕੇਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਅਰੂਵਾ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ‘ਹੋ’ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇਜੇਐੱਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਲ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੋਰਵੈੱਲ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ, ਭਾਈਚਾਰਾ ਖੂਹਾਂ, ਤਲਾਬਾਂ ਅਤੇ ਨਾਲਿਆਂ ਵਰਗੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਰੋਤਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹਰੇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਉਪਭੋਗਤਾ ਫੀਸ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 1 ਰੁਪਏ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ, ਪੰਚਾਇਤ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 5,000 ਰੁਪਏ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ, ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ 1,000 ਰੁਪਏ ਪੰਪ ਆਪਰੇਟਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਿੱਚ "ਜਲ ਸਹਿਆ" ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਵੀ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਫੀਲਡ ਟੈਸਟ ਕਿੱਟਾਂ (FTKs) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਿਯਮਿਤ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਬੇਲਗਾਵੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਸੈਤੀ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਡੀਡੀਡਬਲਿਉਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ । ਪਿੰਡ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਬਿਲਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਸਫਲ ਲਾਗੂਕਰਨ 'ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀ ਘਰ 80 ਰੁਪਏ ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਯੋਗਦਾਨ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਟੈਪ ਵਾਟਰ ਮਿਤ੍ਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪੰਪ ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ 15,000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ।

ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਗੱਲਬਾਤ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਰਾਜਨੰਦਗਾਓਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਭਟਾਗੁਨਾ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋਈ । ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਗ੍ਰਾਮ ਸੰਮਤੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਵਰਕਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇਜੇਐੱਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਿੰਡ ਨੂੰ 24/7 ਚੰਗੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿਮਾਹੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 'ਜਲ ਬਹਿਣੀਆਂ' ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਾਰ ਐਫਟੀਕੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਉਪਭੋਗਤਾ ਖਰਚਿਆਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਘਰ 80 ਰੁਪਏ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਨੰਦਗਾਓਂ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਲੈਕਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਲ ਸਹਿਆਵਾਂ ਪੂਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜਲ ਯੋਧੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਜਲ ਜੀਵਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਹੀ ਲਾਗੂਕਰਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ QR ਕੋਡ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਅਤੇ ਟਰੈਕਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਲ ਜੀਵਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ, ਸਰੋਤ ਸਥਿਰਤਾ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈ ਵਾਟਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

ਆਪਣੇ ਸਮਾਪਤੀ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੀ ਕਮਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਸੋਨ, ਏਐੱਸ ਅਤੇ ਐੱਮਡੀ, ਐਨਜੇਜੇਐੱਮ, ਨੇ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਜੀਵੰਤ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਓ ਐਂਡ ਐੱਮ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂਕਰਨ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਡੀਡਬਲਿਓਐੱਸ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਵਧੀਆ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ, ਜਲ ਸਹਿਆਸ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਅੰਕਿਤਾ ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਡੀਐਸ-ਐੱਨਜੇਜੇਐੱਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਸੈਸ਼ਨ ਧੰਨਵਾਦ ਦੇ ਮਤੇ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ 'ਹਰ ਘਰ ਜਲ' ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਮਾਲਕੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਫਲ ਕਦਮ ਹੈ।
***********
ਏਐੱਮਕੇ/ਏਕੇ
(रिलीज़ आईडी: 2255606)
आगंतुक पटल : 99