પશુપાલન ક્ષેત્રના સુધારા માટે 'સ્પેશિયલ આસિસ્ટન્સ ટુ સ્ટેટ્સ ફોર કેપિટલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ (SASCI)', કૃત્રિમ ગર્ભાધાન (AI), રસીકરણ અને ભારત પશુધન પોર્ટલ સંબંધિત મુખ્ય મુદ્દાઓ પર એક સમીક્ષા બેઠક 17 એપ્રિલ 2026ના રોજ કૃષિ ભવન, નવી દિલ્હી ખાતે યોજાઈ હતી. ભારત સરકારના DAHD (પશુપાલન અને ડેરી વિભાગ)ના સચિવ શ્રી નરેશ પાલ ગંગવારના અધ્યક્ષસ્થાને યોજાયેલી આ બેઠકમાં તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પશુપાલન વિભાગના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને મહાનુભાવોએ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો હતો.

આ બેઠક/વર્કશોપનો ઉદ્દેશ્ય નીચે મુજબના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવાનો હતો: (1)પશુપાલન ક્ષેત્રના સુધારા પર SASCI માં રહેલી સમસ્યાઓ. (2) રસીકરણ સંબંધિત SoP (સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર) અને અન્ય મુદ્દાઓ. (3) કૃત્રિમ ગર્ભાધાન (AI) સંબંધિત SoP અને અન્ય વિષયો. (4) NDLM – ભારત પશુધન પોર્ટલ સંબંધિત બાબતો. અધ્યક્ષે SASCI હેઠળની યોજનાના ઉદ્દેશ્યોની રૂપરેખા આપી હતી અને પ્રોત્સાહનો મેળવવા માટે પૂર્ણ કરવાની શરતો વિશે સહભાગીઓને માહિતગાર કર્યા હતા. વધુમાં, તેમણે વરિષ્ઠ અધિકારીઓને સલાહ આપી હતી કે તેઓ SASCI ની પૂર્વશરતોના વિગતવાર અમલીકરણ માટે સંબંધિત સત્તાધિકારીઓ સાથે સંપર્ક કરે અને સુનિશ્ચિત કરે કે દરખાસ્તો રાજ્યના પશુપાલન વિકાસ પ્લાન સાથે સુસંગત હોય.

પોતાના પ્રારંભિક સંબોધનમાં શ્રી નરેશ પાલ ગંગવાર, સચિવ (DAHD) એ જણાવ્યું હતું કે મોટાભાગના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પશુપાલન વિભાગોએ ભારત સરકારના DAHD દ્વારા જારી કરાયેલ માર્ગદર્શિકા મુજબ સમાન પગલાં અપનાવવાનું શરૂ કર્યું છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે SASCI પશુપાલન ક્ષેત્રના સુધારાઓનો હેતુ સ્પષ્ટ કાર્યકારી માળખા દ્વારા પ્રોત્સાહન-આધારિત મૂડી રોકાણને વેગ આપવાનો છે. તેમણે રાજ્યોને અમલીકરણમાં ઝડપ લાવવા, સમયસર બજેટ ફાળવણી માટે નાણા વિભાગો સાથે સંકલન કરવા અને નાણાકીય વર્ષની શરૂઆતથી જ ભંડોળ માત્ર પશુપાલન પ્રવૃત્તિઓ માટે નિર્દેશિત થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા વિનંતી કરી હતી.

 

વર્કશોપ દરમિયાન, DAHD ના એડિશનલ સેક્રેટરી સુશ્રી વર્ષા જોષી દ્વારા વિગતવાર પ્રેઝન્ટેશન આપવામાં આવ્યું હતું. રસીકરણ અને કૃત્રિમ ગર્ભાધાન (AI) માટેની SoP પર ઊંડાણપૂર્વક વિચાર-વિમર્શ કરવામાં આવ્યો હતો. નેશનલ ડિજિટલ લાઈવસ્ટોક મિશન (NDLM) – ભારત પશુધન પોર્ટલ સંબંધિત બાબતો પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેમાં સીમલેસ ડેટા ઇન્ટિગ્રેશન અને રસીકરણ તથા AI રેકોર્ડ્સના રિયલ-ટાઇમ અપલોડિંગ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરાયું હતું. રાષ્ટ્રીય ગોકુલ મિશન (RGM) હેઠળ, રાજ્યોને દરેક ગ્રામ પંચાયતમાં મૈત્રી (MAITRI) કાર્યકરો તૈનાત કરવા વિનંતી કરવામાં આવી હતી. વિભાગ હવે ગાય-ભેંસ સિવાયની અન્ય પ્રજાતિઓમાં પણ કૃત્રિમ ગર્ભાધાનનો વિસ્તાર કરશે અને ઘેટાંમાં આનુવંશિક સુધારણા માટે IVF ને પ્રોત્સાહન આપશે.

સમીક્ષા દરમિયાન, NLM-EDP હેઠળની પ્રગતિ અને બીજા હપ્તા માટેના ઇનપુટ્સ સમયસર સબમિટ કરવા નિર્દેશો અપાયા હતા. LHDCP હેઠળ, રાજ્યોને NADCP, MVUs અને ASCAD માટેની કાર્ય યોજનાઓ ઝડપી બનાવવા જણાવાયું હતું. બેઠકમાં પશુધન વીમો, ગ્રામીણ વિકાસ વિભાગો સાથે ઘાસચારાનું આયોજન, ઈન્ફલ્યુએન્ઝા સામેની સજ્જતા, FMD-મુક્ત ઝોન અને જિલ્લા નિદાન પ્રયોગશાળાઓના સશક્તિકરણની પણ સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી.

બેઠકના અંતે પ્રશ્નોત્તરી સત્ર યોજાયું હતું, જેમાં રાજ્યોની પ્રશ્નોત્તરીનું નિરાકરણ લાવવામાં આવ્યું હતું. સહભાગીઓએ પશુપાલન ક્ષેત્રમાં સુધારાઓના સમયસર અમલીકરણ અને કેન્દ્ર-રાજ્ય સંકલનને મજબૂત કરવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવી હતી.

આ વર્કશોપમાં શ્રી રામ શંકર સિંહા, અધિક સચિવ (LH), ડૉ. નવીના પણ હાજર રહ્યા હતા. પશુપાલન કમિશનર બી. મહેશ્વરપ્પા, સંયુક્ત સચિવ (NLM), ડૉ. મુથુકુમારસ્વામી બી. અને શ્રી જગત હજારિકા, આંકડાકીય સલાહકાર, DAHD ઉપરાંત પશુપાલન વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવો/મુખ્ય સચિવો/સચિવો, પશુપાલન અને પશુચિકિત્સા સેવા નિયામકોના ડિરેક્ટરો અને તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પણ હાજર રહ્યા હતા.

SM/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com

(રીલીઝ આઈડી: 2252944) મુલાકાતી સંખ્યા : 43