કેન્દ્રીય યુવા બાબતો અને રમતગમત મંત્રી ડો. મનસુખ માંડવિયાએ વર્લ્ડ એન્ટી-ડોપિંગ એજન્સી (WADA)ના ગ્લોબલ એન્ટી-ડોપિંગ ઇન્ટેલિજન્સ એન્ડ ઇન્વેસ્ટિગેશન નેટવર્ક (GAIIN)ની અંતિમ કોન્ફરન્સના ઉદ્ઘાટન સમારોહને સંબોધિત કર્યો હતો, જેમાં સ્વચ્છ રમત અને ડોપિંગનો મુકાબલો કરવા માટે વૈશ્વિક સહકાર પ્રત્યે ભારતની મજબૂત પ્રતિબદ્ધતાની રૂપરેખા આપી હતી.

આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગના મહત્વ પર ભાર મૂકતા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે "વૈશ્વિક એન્ટી-ડોપિંગ ઇન્ટેલિજન્સ અને ઇન્વેસ્ટિગેશન નેટવર્ક આ નિર્ણાયક ક્ષેત્રોમાં સહકારને મજબૂત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે," તેમણે ઉમેર્યું હતું કે આ કોન્ફરન્સ ડોપિંગ સામેની વૈશ્વિક લડાઈમાં મુખ્ય હિતધારકોને એકસાથે લાવે છે.

સભાને સંબોધતા ડો. માંડવિયાએ હાઇલાઇટ કર્યું હતું કે ભારતે "માત્ર પાલન માટે જ નહીં, પરંતુ રમતગમતની અખંડિતતા પ્રત્યેની સાચી પ્રતિબદ્ધતા સાથે" સક્રિય સુધારા હાથ ધર્યા છે.

તેમણે નેશનલ એન્ટી-ડોપિંગ એક્ટ, 2022 ને એક મજબૂત વૈધાનિક માળખા તરીકે દર્શાવ્યો હતો અને નોંધ્યું હતું કે નેશનલ એન્ટી-ડોપિંગ એમેન્ડમેન્ટ એક્ટ, 2025 ભારતના નિયમોને વૈશ્વિક ધોરણો સાથે સુસંગત બનાવે છે.

ડો. માંડવિયાએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર પ્રતિબંધિત પદાર્થોના સેવન અથવા તેની હેરફેરમાં સામેલ લોકો સામે ફોજદારી જોગવાઈઓ દાખલ કરવા તરફ કામ કરી રહી છે.

ડો. માંડવિયાએ નોંધ્યું હતું કે અગાઉના પ્રયાસો મોટાભાગે લેબોરેટરી ટેસ્ટિંગ પ્રોટોકોલ અને એથ્લેટ પાલન સુધી મર્યાદિત હતા, પરંતુ આજે ડોપિંગ એ હવે ગેરવર્તણૂકનું વ્યક્તિગત કૃત્ય નથી, પરંતુ એક સંગઠિત બહુરાષ્ટ્રીય સાહસ છે, જે આવા નેટવર્ક્સને અસરકારક રીતે તોડી પાડવા માટે સંકલિત વૈશ્વિક પ્રતિસાદની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકે છે.

મજબૂત વૈશ્વિક ભાગીદારીની જરૂરિયાતને સ્વીકારતા, WADAના પ્રમુખ શ્રી વિટોલ્ડ બાન્કાએ જણાવ્યું હતું કે, “WADA નું ઇન્ટેલિજન્સ અને ઇન્વેસ્ટિગેશન મોડેલ નેશનલ એન્ટી-ડોપિંગ ઓર્ગેનાઇઝેશન્સ અને કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ વચ્ચે સહકાર મજબૂત કરવા માટે વિકસિત થયું છે.

“આ મોડેલ ભાગીદારી પર બનેલું છે. તે એન્ટી-ડોપિંગ વ્યાવસાયિકોની નિષ્ણાતતાને કાયદા અમલીકરણની ક્ષમતાઓ સાથે જોડે છે, જેને યુરોપોલ (Europol) અને ઇન્ટરપોલ (INTERPOL) જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારો દ્વારા ટેકો મળે છે,” તેમણે ઉમેર્યું.

ભારતની વધતી જતી વૈશ્વિક ભૂમિકા વિશે બોલતા મંત્રીએ કહ્યું કે WADA વર્કશોપ્સ અને વર્તમાન કોન્ફરન્સ જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવૃત્તિઓનું આયોજન કરવાથી આપણી તપાસ ક્ષમતાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે અને આપણી એન્ટી-ડોપિંગ ઇકોસિસ્ટમ મજબૂત થઈ છે. તેમણે ભારતની મહત્વાકાંક્ષાનો પુનરોચ્ચાર કરતા જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં દેશ દિશા અને ગતિ બંને સાથે "વૈશ્વિક રમતગમત પાવરહાઉસ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે."

તેમણે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, પ્રતિભા ઓળખ અને વૈજ્ઞાનિક તાલીમ સહિત રમતગમતના વિકાસમાં ભારતના રોકાણો પર વધુ ભાર મૂક્યો હતો. ખેલો ઇન્ડિયા અને ફિટ ઇન્ડિયા મૂવમેન્ટ જેવી પહેલો, તેમણે કહ્યું, રમતગમતની ઇકોસિસ્ટમમાં પરિવર્તન લાવી રહી છે અને રમતગમતને આપણી રાષ્ટ્રીય ઓળખનો અભિન્ન ભાગ બનાવી રહી છે.

નૈતિક પાસા પર પ્રકાશ પાડતા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે "ખેલાડીઓના મૂલ્યો રમતગમતની શ્રેષ્ઠતાના કેન્દ્રમાં રહેવા જોઈએ." તેમણે ઉમેર્યું હતું કે "રમતગમતમાં શિસ્ત, અખંડિતતા અને ચારિત્ર્ય કેળવવાની શક્તિ છે, પરંતુ વધતા સ્પર્ધાત્મક દબાણો ક્યારેક અનૈતિક પસંદગીઓ તરફ દોરી શકે છે." જાગૃતિની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે રમતના દરેક સ્તરે નિષ્પક્ષતા, પ્રામાણિકતા અને આદરને પ્રોત્સાહન આપવું આવશ્યક છે.

નિવારક પગલાં અંગે, ડો. માંડવિયાએ જણાવ્યું હતું કે "નિવારણ એ સૌથી અસરકારક વ્યૂહરચના છે," તેમણે ઉમેર્યું કે "યોગ્ય સમયે યોગ્ય માહિતી પૂરી પાડવી એ રમતવીરોને માહિતગાર નિર્ણયો લેવા અને ઇરાદાપૂર્વકના તેમજ આકસ્મિક ઉલ્લંઘનો ટાળવા માટે સક્ષમ બનાવે છે." તેમણે શિક્ષણની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડતા જણાવ્યું કે તે ખેલાડીની સમગ્ર સફર દરમિયાન સતત હોવું જોઈએ.

તેમણે માહિતી આપી હતી કે નેશનલ એન્ટી-ડોપિંગ એજન્સી (NADA) ઇન્ડિયાએ વર્કશોપ, સેમિનાર, ડિજિટલ ઝુંબેશ અને ઇવેન્ટ-આધારિત લર્નિંગ દ્વારા જાગૃતિ માટે વ્યાપક, બહુસ્તરીય અભિગમ અપનાવ્યો છે. યુનિવર્સલ ડિઝાઇન ફ્રેમવર્ક હેઠળ વિકલાંગ રમતવીરો માટે વિશેષ શૈક્ષણિક મોડ્યુલ પણ વિકસાવવામાં આવ્યા છે.

શ્રી હરિ રંજન રાવ, સચિવ (રમતગમત) એ ભારતની સક્રિય રીત પર પ્રકાશ પાડતા નોંધ્યું હતું કે, “રમતગમત મંત્રાલયે નેશનલ એન્ટી-ડોપિંગ એજન્સીની સંસ્થાકીય અને તપાસ ક્ષમતાને મજબૂત કરવા માટે કામ કર્યું છે, જેમાં અમલીકરણ એજન્સીઓ સાથે ગાઢ સંકલન અને સુધારેલ માહિતી વહેંચણીનો સમાવેશ થાય છે. ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (FSSAI) અને સેન્ટ્રલ ડ્રગ્સ સ્ટાન્ડર્ડ કંટ્રોલ ઓર્ગેનાઇઝેશન (CDSCO) જેવી સંસ્થાઓ સાથેની ભાગીદારી દૂષિત અથવા અનિયંત્રિત પદાર્થોથી ઉદ્ભવતા જોખમોને સંબોધવામાં નિર્ણાયક છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે નોંધપાત્ર ચિંતાનો વિષય છે.”

મંત્રીએ “નો યોર મેડિસિન” (Know Your Medicine) મોબાઈલ એપ્લિકેશન જેવી તકનીકી દરમિયાનગીરીઓ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જે ખેલાડીઓને પ્રતિબંધિત પદાર્થો માટે દવાઓ ચકાસવામાં મદદ કરે છે. દૂષિત સપ્લીમેન્ટ્સના મુદ્દાને સંબોધતા, તેમણે રમતવીરોની સુરક્ષા માટે અગ્રણી સંસ્થાઓમાં અદ્યતન પરીક્ષણ સુવિધાઓની સ્થાપનાની નોંધ લીધી હતી.

પરીક્ષણ અને અમલીકરણમાં પ્રગતિ શેર કરતા ડો. માંડવિયાએ જણાવ્યું હતું કે ભારતે તેના એન્ટી-ડોપિંગ ટેસ્ટિંગને 2019 માં આશરે 4,000 પરીક્ષણોથી વધારીને પાછલા વર્ષમાં આશરે 8,000 પરીક્ષણો કર્યું છે. તેમણે પ્રતિકૂળ વિશ્લેષણાત્મક તારણો (adverse analytical findings) માં નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધ્યો હતો, જે 2019 માં 5.6% થી ઘટીને હાલમાં 2% કરતા પણ ઓછો થયો છે, જે સતત જાગૃતિ અને નિવારક પ્રયાસોની અસર દર્શાવે છે.

શ્રી અનંત કુમાર, ડાયરેક્ટર જનરલ, NADA ઇન્ડિયાએ ભારતના એન્ટી-ડોપિંગ પ્રયાસોના સ્કેલ અને ઉત્ક્રાંતિ પર પ્રકાશ પાડતા જણાવ્યું હતું કે, “અમારો ટેસ્ટિંગ પ્રોગ્રામ તાજેતરના વર્ષોમાં નોંધપાત્ર રીતે વિસ્તર્યો છે, જે જોખમ-આધારિત અને અસરકારકતા-સંચાલિત અભિગમો તરફના વ્યૂહાત્મક પરિવર્તન દ્વારા પૂરક છે. જોકે, આપણે જાણીએ છીએ તેમ, હવે માત્ર પરીક્ષણ જ પૂરતું નથી, અને સંકલન, ઇન્ટેલિજન્સ અને શિક્ષણ એ આપણા એન્ટી-ડોપિંગ ફ્રેમવર્કનો મુખ્ય ભાગ હોવો જોઈએ.”

કેન્દ્રીય મંત્રીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ભારત વધતી જતી માંગને પહોંચી વળવા અને રાષ્ટ્રીય એન્ટી-ડોપિંગ માળખાને મજબૂત કરવા માટે નવી WADA-સુસંગત ડ્રગ ટેસ્ટિંગ લેબોરેટરીઓ સ્થાપવા તરફ કામ કરી રહ્યું છે.

ભારતની પ્રતિબદ્ધતાની પુનઃપુષ્ટિ કરતા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે "કોઈ પણ એક સંસ્થા ડોપિંગના પડકારને અલગથી સંબોધી શકે નહીં," તેમણે સરકારો, નિયમનકારો અને રમતગમત સંસ્થાઓ વચ્ચે મજબૂત ભાગીદારીની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે "ભારત માત્ર રમતગમતની શ્રેષ્ઠતા માટે જ નહીં પરંતુ અખંડિતતાના ઉચ્ચતમ ધોરણોને જાળવી રાખવા માટે પણ પ્રતિબદ્ધ છે," અને આ કોન્ફરન્સને રમતગમત નિષ્પક્ષ રહે અને તેના મૂલ્યો પ્રત્યે સાચી રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાના આપણા સામૂહિક સંકલ્પના નિવેદન તરીકે વર્ણવી હતી.

પેનલમાં શ્રી ગુંટર યંગર, ડાયરેક્ટર, ઇન્ટેલિજન્સ એન્ડ ઇન્વેસ્ટિગેશન, WADA; અને ઇન્ટરપોલ (INTERPOL)ના શ્રી ફ્રાન્સિસ્કો પોર્ટુગલ પણ સામેલ હતા.

SM/DK/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com