આંકડાશાસ્ત્ર અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય
azadi ka amrit mahotsav

સામયિક શ્રમ દળ સર્વેક્ષણ (PLFS) નું માસિક બુલેટિન


શહેરી LFPR અને શહેરી WPRમાં વ્યાપક સ્થિરતા જોવા મળી


મહિલાઓ માટે ગ્રામીણ બેરોજગારી દર લગભગ સમાન સ્તરે હતો

પોસ્ટેડ ઓન: 15 APR 2026 4:00PM by PIB Ahmedabad

 

 

સ્નેપશોટ

  • માર્ચ 2026માં 15 વર્ષ અને તેથી વધુ વયની વ્યક્તિઓ માટે કુલ શ્રમ દળ ભાગીદારી દર 55.4% હતો, જે ફેબ્રુઆરી 2026માં 55.9% હતો
  • માર્ચ 2026માં 15 વર્ષ અને તેથી વધુ વયના લોકો માટે અંદાજિત મહિલા શ્રમ દળ સહભાગિતા દર 34.4% હતો, જે ફેબ્રુઆરી 2026ના 35.3% થી થોડો ઘટાડો દર્શાવે છે
  • માર્ચ 2026માં, 15 વર્ષ અને તેથી વધુ વયના લોકો માટે શ્રમબળમાં જોડાણનો એકંદર દર 52.6% હતો
  • માર્ચ 2026માં, 15 વર્ષ અને તેથી વધુ વયના વ્યક્તિઓ માટે શહેરી કાર્યબળ સહભાગીતા દર પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંને માટે મોટે ભાગે સ્થિર રહ્યો હતો.
  • માર્ચ 2026માં 15 વર્ષ અને તેથી વધુ વયના લોકો માટે એકંદર બેરોજગારીનો દર 5.1% રહેવાનો અંદાજ છે

 

અ. પ્રસ્તાવના

NSO, MoSPI દ્વારા હાથ ધરવામાં આવતો સામયિક શ્રમ બળ સર્વે (PLFS) વસ્તીની પ્રવૃત્તિ ભાગીદારી અને રોજગાર અને બેરોજગારીની સ્થિતિ પરના ડેટાનો પ્રાથમિક સ્ત્રોત છે. દેશ માટે શ્રમ બળ સૂચકાંકોના માસિક અને ત્રિમાસિક અંદાજ પૂરા પાડવા માટે જાન્યુઆરી, 2025 થી PLFS સર્વે પદ્ધતિમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે.

 PLFSના માસિક પરિણામો માસિક બુલેટિન સ્વરૂપે બહાર પાડવામાં આવે છે. શ્રમ બજારના મુખ્ય સૂચકાંકો જેવા કે શ્રમ દળ ભાગીદારી દર (LFPR), કાર્યકર વસ્તી ગુણોત્તર (WPR) અને બેરોજગારી દર (UR) ના અંદાજો વર્તમાન સાપ્તાહિક સ્થિતિ (CWS) અભિગમને અનુસરીને અખિલ ભારતીય સ્તરે રજૂ કરવામાં આવ્યા છે.

એપ્રિલ 2025થી ફેબ્રુઆરી 2026 સુધીના માસિક બુલેટિન પહેલેથી જ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા છે. માર્ચ 2026નું વર્તમાન માસિક બુલેટિન આ શ્રેણીની બારમી આવૃત્તિ છે.

 

CWSના અનુસંધાનમાં 15 વર્ષ અને તેથી વધુ વયની વ્યક્તિઓ માટેના મુખ્ય તારણો.

  • શહેરી શ્રમ દળ ભાગીદારી દર (એલએફપીઆર) સ્થિર વલણ દર્શાવે છે:

માર્ચ 2026માં 15 વર્ષ અને તેથી વધુ વયના વ્યક્તિઓ માટે કુલ શ્રમ બળ સહભાગીતા દર 55.4% નોંધાયો હતો. માર્ચ 2026માં ગ્રામીણ શ્રમ દળ સહભાગિતા દર 58.0% હતો, જે ફેબ્રુઆરી 2026ના 58.7% થી ઓછો હતો, જ્યારે આ સમયગાળા દરમિયાન શહેરી શ્રમ દળ સહભાગિતા દર પ્રમાણમાં યથાવત રહ્યો હતો.

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image0016UMP.png
 

માર્ચ 2026માં શહેરી શ્રમ દળનો ભાગીદારી દર 50.3% પર પ્રમાણમાં સ્થિર રહ્યો

 

  • એકંદરે મહિલા શ્રમ દળ સહભાગિતામાં નજીવો ઘટાડો થયો છે.

માર્ચ 2026માં મહિલા શ્રમ દળ સહભાગીતા દર (LFPR) 34.4% નોંધાયો હતો, જે ફેબ્રુઆરી 2026માં 35.3% હતો. માર્ચ 2026માં, ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મહિલા શ્રમ બળ સહભાગીતા દર (LFPR) 38.9% હતો, જેની સરખામણીએ શહેરી વિસ્તારોમાં આ દર 25.2% નોંધાયો હતો.

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image0031SJ3.png
 

માર્ચ 2026માં શ્રમ બળમાં મહિલાઓની ભાગીદારી 34.4% નોંધાઈ

 

 

  • શહેરી કાર્યબળ ભાગીદારી દર સ્થિર રહ્યા:

કાર્યકર વસ્તી ગુણોત્તર (ડબલ્યુપીઆર) 15 વર્ષ અને તેથી વધુ વય જૂથમાં માર્ચ 2026માં શહેરી વિસ્તારોમાં મોટે ભાગે સ્થિર રહ્યું હતું. માર્ચ 2026માં કુલ ડબલ્યુપીઆર (WPR) 52.6% રહેવાનો અંદાજ હતો. માર્ચ 2026માં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં વર્ક પાર્ટિસિપેશન રેટ (WPR) 55.5% હતો, જે ફેબ્રુઆરી 2026ના 56.3% થી ઓછો છે. તે જ સમયે, શહેરી વિસ્તારોમાં, માર્ચ 2026માં WPR 46.8% નોંધાયો હતો, જે ફેબ્રુઆરી 2026માં જોવા મળેલા 47.0% કરતાં થોડો ઓછો હતો.

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image005HO0P.png

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image0068611.png

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image0072RLL.png

 

માર્ચ 2026માં શહેરી WPR સ્થિર રહ્યો

 

  • બેરોજગારી દરે સામાન્ય વધારો દર્શાવ્યો:

15 વર્ષ અને તેથી વધુ વયની વ્યક્તિઓમાં બેરોજગારીનો દર માર્ચ 2026માં સામાન્ય વધીને 5.1% થયો છે. ફેબ્રુઆરી 2026માં આ દર 4.9% હતો, જેની સરખામણીએ આ વધારો જોવા મળ્યો છે. આ વધારા પાછળ મુખ્યત્વે શહેરી બેરોજગારીનો દર જવાબદાર હતો. શહેરી બેરોજગારીનો દર ફેબ્રુઆરી 2026માં 6.6% હતો જે માર્ચ 2026માં વધીને 6.8% પર પહોંચ્યો છે.

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image0085AVP.png


 

માર્ચ 2026માં એકંદર બેરોજગારીનો દર 5.1% હતો

 

  • ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મહિલા બેરોજગારી દર લગભગ સ્થિર રહ્યો છે:

માર્ચ 2026માં, 15 વર્ષ અને તેથી વધુ વયની ગ્રામીણ મહિલાઓ માટે બેરોજગારીનો દર પ્રમાણમાં યથાવત રહ્યો હતો, જ્યારે ફેબ્રુઆરી 2026ની સરખામણીમાં તે જ વય જૂથના પુરુષો માટે બેરોજગારીના દરમાં થોડો વધારો જોવા મળ્યો હતો.

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image010PY94.png

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image011HPFP.png
 

માર્ચ 2026માં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મહિલાઓ માટે બેરોજગારીનો દર સ્થિર રહ્યો હતો

 

 

સમગ્ર દેશમાં, માસિક અંદાજો કુલ 3,75,262 વ્યક્તિઓના સર્વેક્ષણમાંથી મેળવેલા ડેટા પર આધારિત છે.

ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સર્વે કરાયેલા લોકો

2,13,984

શહેરી વિસ્તારોમાં સર્વેક્ષણ કરાયેલા વ્યક્તિઓ

1,61,278

 

માર્ચ 2026નું માસિક બુલેટિન મંત્રાલયની સત્તાવાર વેબસાઇટ (https://www.mospi.gov.in) પર જોઈ શકાય છે.

MoSPIના પ્રકાશનો અને અહેવાલો જોવા માટે QR કોડ સ્કેન કરો.

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image013LDDM.png
 

 

 

 

 

પીડીએફ જોવા અહીં ક્લિક કરો

SM/BS/JD


(રીલીઝ આઈડી: 2252260) મુલાકાતી સંખ્યા : 23
આ રીલીઝ વાંચો: English , Urdu , हिन्दी , Marathi , Kannada