ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਾਲ 2047 ਤੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਆਈਸੀਏਆਰ) ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ, ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ, ਜਲਵਾਯੂ ਅਨੁਕੂਲਨ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਆਜੀਵਿਕਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ-ਅਨੁਕੂਲ ਕਣਕ ਅਤੇ ਜੌਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਖੋਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ (ਡੀਏਆਰਈ) ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਆਈਸੀਏਆਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਡਾ. ਐੱਮ.ਐੱਲ. ਜਾਟ ਨੇ ਅੱਜ ਆਈਸੀਏਆਰ-ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ ਵ੍ਹੀਟ ਐਂਡ ਬਰਲੇਅ ਰਿਸਰਚ (Indian Institute of Wheat and Barley Research (IIWBR) ਅਤੇ ਆਈਸੀਏਆਰ-ਸੈਂਟਰਲ ਸੌਇਲ ਸੇਲਿਨਿਟੀ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ (ਸੀਐੱਸਐੱਸਆਰਆਈ), ਕਰਨਾਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਟੀਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। 

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਡਾ. ਜਾਟ ਨੇ ਇੰਡੋ-ਗੰਗਾ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਮੁੱਖ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਧਾਉਣਾ, ਇਨਪੁਟ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ-ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਸਰੋਤ-ਕੁਸ਼ਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਣਕ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਡਾ. ਜਾਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਹੋਰ ਉਤਪਾਦਨ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਈਸੀਏਆਰ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਲਵਾਯੂ-ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਫਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੈਵਿਕ ਨਾਈਟ੍ਰਿਫਿਕੇਸ਼ਨ ਇਨਹਿਬਿਸ਼ਨ (ਬੀਐੱਨਆਈ) ਵਰਗੀਆਂ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਖਾਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਕਮੀ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਭੋਜਨ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਉਤਪਾਦਨ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ, ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਸਾੜਨ, ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪਤਨ (soil degradation), ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਜੋਖਮਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸੀਆਈਐੱਮਐੱਮਵਾਈਟੀ, ਬੀਆਈਐੱਸਏ ਅਤੇ ਜੇਆਈਆਰਸੀਏਐੱਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹਨਾਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਈਸੀਏਆਰ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਕਣਕ ਸੁਧਾਰ ਕੇਂਦਰ (ਸੀਆਈਐੱਮਐੱਮਵਾਈਟੀ) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, 2009 ਤੋਂ ਸੀਐੱਸਐੱਸਆਰਆਈ, ਕਰਨਾਲ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ, ਸਿਸਟਮ-ਅਧਾਰਿਤ ਖੋਜ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਲਵਾਯੂ-ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਸੰਸਾਧਨ-ਕੁਸ਼ਲ ਫਸਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੱਕੀ-ਕਣਕ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸੰਭਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਤੀਜੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ 85 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਦੀ ਬੱਚਤ, ਖਾਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ 28 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮੀ, ਬਾਲਣ ਦੀ ਖਪਤ ਵਿੱਚ 51 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਬੱਚਤ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਿੱਚ 95 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ 46 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮੀ, ਸਿਸਟਮ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ 33 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣਾ ਵਾਧਾ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਕਾਰਬਨ ਦੇ ਪੱਧਰ 15 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੁੱਗਣੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਲਵਾਯੂ ਅਨੁਕੂਲਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਹਤ ਟੀਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਸਮੇਤ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਚ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਸਲ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਣ ਬਾਰੇ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨਤੀਜੇ ਹਨ।

ਇਸ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਡਾ. ਜਾਟ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਣਕ ਦੀ ਜੰਗਾਲ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਵੀ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ,  ਜੋ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਸਟਰਿਪ (stripe), ਪੱਤਾ (Leaf) ਅਤੇ ਸਟੈੱਮ ਰੋਗਾਂ (Stem rust) ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਰੈਪਿਡ ਡਾਇਓਗਨੌਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਲਾਹ ਰਾਹੀਂ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨੇ ਰੋਪੜ (ਪੰਜਾਬ) ਅਤੇ ਯਮੁਨਾਨਗਰ (ਹਰਿਆਣਾ) ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਲੀ ਜੰਗਾਲ (Yellow rust) ਦੇ ਵਾਪਰਨ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਤ ਪੈਟਰਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਲਗਭਗ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈਕਟੇਅਰ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਨਤ ਕਣਕ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬੀਐੱਨਆਈ-ਸਮਰੱਥ ਕਣਕ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਵੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੀਚਿੰਗ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਜਨਨ, ਜੀਨੋਮਿਕਸ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਸਥਾਨ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 19 ਆਸ਼ਾਜਨਕ ਕਣਕ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਪੱਧਰਾਂ ਦੇ 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ 'ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਮੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲਗਭਗ 2,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਲਾਨਾ ਬੱਚਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਡਾ. ਜਾਟ ਨੇ ਸੋਕੇ, ਗਰਮੀ, ਖਾਰੇਪਣ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਰਗੇ ਗੁਣ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਏਜਿਲੋਪਸ (Aegilops) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਜਿਲੋਪਸ ਟੌਸਚੀ (Aegilops tauschii) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦੀ ਜੰਗਲੀ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਯਤਨ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ ਜੋ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਪ੍ਰਤੀ ਰੋਧਕ ਹਨ, ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ।

ਪੋਸ਼ਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਆਈਸੀਏਆਰ ਨੇ ਆਇਰਨ, ਜ਼ਿੰਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ 55 ਬਾਇਓਫੋਰਟੀਫਾਈਡ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਕਣਕ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 45 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਖੇਤਰ ਹੁਣ ਬਾਇਓਫੋਰਟੀਫਾਈਡ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਧਦੇ ਰੁਝਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਬਦਲੀ ਦਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਡਾ. ਜਾਟ ਨੇ ਜ਼ੀਰੋ ਟਿੱਲੇਜ, ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨੀ ਬਿਜਾਈ ਵਰਗੇ ਸੰਭਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿਸਟਮ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ 6-10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਜੈਵਿਕ ਕਾਰਬਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 70-75 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੋਈ ਹੈ।

ਆਈਆਈਡਬਲਿਊਬੀਆਰ ਨੇ ਜੌਂ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਵੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਜਲਵਾਯੂ-ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਸਰੋਤ-ਕੁਸ਼ਲ ਫਸਲ ਵਜੋਂ ਇਸਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਖਾਦ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਅਤੇ ਭੋਜਨ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸਦੀ ਉੱਚ ਖੁਰਾਕ ਫਾਈਬਰ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੌਂ ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਆਈਸੀਏਆਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣਾ, ਪੇਂਡੂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਟਿਕਾਊ ਆਜੀਵਿਕਾ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਨੁਕੂਲ, ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

****

ਆਰਸੀ/ਐੱਮਐੱਸ/ਏਕੇ