ભારતીય રેલવેએ વર્ષ 2025-26 દરમિયાન તેના ટેલિકોમ અને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત કરવામાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે, જેમાં સુરક્ષા વધારવા, ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરવા અને મુસાફરોને બહેતર મુસાફરીનો અનુભવ આપવા તરફ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. અદ્યતન ટેકનોલોજી, મજબૂત સંચાર પ્રણાલીઓ અને નવીન પેસેન્જર-કેન્દ્રિત ઉકેલો દ્વારા આધુનિકીકરણ ચલાવવામાં તેણે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે.

યુનિફાઇડ ટેલિકોમ બેકબોન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું સંવર્ધન

ઇન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ મલ્ટી-પ્રોટોકોલ લેબલ સ્વિચિંગ (IP MPLS) ટેકનોલોજી દ્વારા યુનિફાઇડ ટેલિકોમ બેકબોન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું સંવર્ધન એ વર્ષ દરમિયાનની એક મોટી સિદ્ધિ છે. મિશન-ક્રિટિકલ રેલવે એપ્લિકેશન્સની વર્તમાન અને ભવિષ્યની બેન્ડવિડ્થ જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે આ ઉચ્ચ ક્ષમતાનું નેટવર્ક વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે. આ સિસ્ટમ વિડિયો સર્વેલન્સની સેન્ટ્રલાઇઝ્ડ એક્સેસિબિલિટીને સક્ષમ કરે છે અને મોબાઈલ ટ્રેન રેડિયો કમ્યુનિકેશન (MTRC), પેસેન્જર રિઝર્વેશન સિસ્ટમ (PRS), અનરિઝર્વ્ડ ટિકિટિંગ સિસ્ટમ (UTS), ફ્રેટ ઓપરેશન્સ ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમ (FOIS), સુપરવાઇઝરી કંટ્રોલ એન્ડ ડેટા એક્વિઝિશન (SCADA), વિડિયો કોન્ફરન્સિંગ અને અન્ય ઓપરેશનલ એપ્લિકેશન્સ જેવા મુખ્ય રેલવે તંત્રોને સપોર્ટ કરશે. અત્યાર સુધીમાં, IP MPLS ને 1,396 રેલવે સ્ટેશનો પર સફળતાપૂર્વક કાર્યરત કરવામાં આવ્યું છે, જે ડિજિટલ રીતે સંકલિત રેલવે ઇકોસિસ્ટમ તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.

મુસાફરોની સુરક્ષા માટે AI-સક્ષમ વિડિયો સર્વેલન્સ

મુસાફરોની સલામતી અને સુરક્ષાના ક્ષેત્રમાં, ભારતીય રેલવેએ 1,874 રેલવે સ્ટેશનો પર તેની વિડિયો સર્વેલન્સ સિસ્ટમ (VSS) નો વિસ્તાર કર્યો છે. આ સિસ્ટમ ઘૂસણખોરી અને રઝળપાટ જેવી ઘટનાઓની ઓટોમેટેડ ઓળખ માટે અદ્યતન AI-આધારિત વિડિયો એનાલિટિક્સ તેમજ રિયલ ટાઈમ ઓળખ અને દેખરેખ માટે ફેશિયલ રેકગ્નિશન સોફ્ટવેરથી સજ્જ છે. આ ટેકનોલોજીકલ પ્રગતિના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડતા, કેન્દ્રીય રેલવે મંત્રીએ, જેમણે અગાઉ જણાવ્યું હતું કે "કેમેરા સિસ્ટમની આંખો હશે અને AI તેનું મગજ હશે", તેમણે રેલવે સુરક્ષાને મજબૂત કરવામાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની પરિવર્તનકારી ભૂમિકા પર ભાર મૂક્યો હતો.

રિયલ ટાઈમ જાહેરાતો સાથે પેસેન્જર ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમનું અપગ્રેડેશન

ઇન્ટિગ્રેટેડ પેસેન્જર ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમ (IPIS) ના વિસ્તરણ સાથે પેસેન્જર ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમમાં પણ મોટા અપગ્રેડ જોવા મળ્યા છે. ઇલેક્ટ્રોનિક ટ્રેન ઇન્ડિકેટર બોર્ડ, કોચ ગાઇડન્સ સિસ્ટમ અને પબ્લિક એડ્રેસ સિસ્ટમથી સજ્જ, IPIS ટ્રેન સંબંધિત માહિતીનો સમયસર પ્રસાર સુનિશ્ચિત કરે છે. નેશનલ ટ્રેન ઇન્ક્વાયરી સિસ્ટમ (NTES) સાથે IPIS ના સંકલનથી સ્ટેશનો પર ઓટોમેટિક, રિયલ ટાઈમ જાહેરાતો સક્ષમ બને છે. અત્યાર સુધીમાં, આ સંકલન ભારતીય રેલવેના 1,405 સ્ટેશનો પર પ્રાપ્ત કરવામાં આવ્યું છે.

સીમલેસ કનેક્ટિવિટી માટે ટનલ કમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ્સ

સંચાર ક્ષમતાઓને વધુ વધારતા, વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ ઉધમપુર-શ્રીનગર-બારામુલ્લા રેલ લિંક (USBRL) પ્રોજેક્ટ સહિત વિવિધ રેલવે ઝોનમાં ટનલ કમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ્સની જોગવાઈ હાથ ધરવામાં આવી છે. આ સિસ્ટમ ટનલની અંદરના કર્મચારીઓ અને હેડક્વાર્ટર તથા ઓપરેશન કંટ્રોલ સેન્ટરો વચ્ચે અવિરત રેડિયો સંચાર સુનિશ્ચિત કરે છે, જેનાથી પડકારરૂપ ભૂપ્રદેશોમાં સુરક્ષા અને સંકલનમાં સુધારો થાય છે.

આધુનિક, સુરક્ષિત અને ટેકનોલોજી-સંચાલિત રેલવે ઇકોસિસ્ટમ પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધતા

2025-26 દરમિયાન હાથ ધરવામાં આવેલી આ પહેલો વધુ સુરક્ષિત, સ્માર્ટ અને વધુ કાર્યક્ષમ રેલવે નેટવર્ક બનાવવા માટે અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી અને નવીનતાનો લાભ લેવા માટે ભારતીય રેલવેની પ્રતિબદ્ધતાને રેખાંકિત કરે છે. ટેલિકોમ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો સતત વિસ્તાર, AI-સંચાલિત સિસ્ટમ્સની તૈનાતી અને પેસેન્જર માહિતી સેવાઓનું સંવર્ધન સામૂહિક રીતે એક આધુનિક રેલ ઇકોસિસ્ટમમાં ફાળો આપી રહ્યા છે જે મુસાફરોની જરૂરિયાતો પ્રત્યે પ્રતિભાવશીલ છે અને ડિજિટલ ઇન્ડિયાના વિઝન સાથે સુસંગત છે.

SM/IJ/JD