ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ, ਡੇਅਰੀ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਈਕੋਸਿਸਟਮ
Posted On:
27 MAR 2026 2:42PM by PIB Chandigarh
ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੱਟਵਰਤੀ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਜੀਵਿਕਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਉਤਪਾਦਨ-ਅਧਾਰਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉੱਦਮੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧਦਾ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਸਾਲ 2015 ਤੋਂ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਐਕੁਆਕਲਚਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ 39,272 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸਥਾਰ ਨੇ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਬਲੌਕਚੈਨ, ਆਈਓਟੀ (IoT) ਅਤੇ ਏਆਈ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਕੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ, ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਵਹਾਰਿਕ ਹੱਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਲੜੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹੱਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਮੁੱਲ ਲੜੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮੱਸਿਆ ਬਿਆਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਟਿਕਾਊ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਐਕੂਆਕਲਚਰ ਫੀਡ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ , ਏਆਈ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਖੇਤੀ ਦੁਆਰਾ ਐਕੁਆਕਲਚਰ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਲਚਕੀਲੇ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੁਰਾਕ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੁਰਾਕ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।
ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕੁਸ਼ਲਤਾ, ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕਿਟ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਤਾਲਾਬ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਅਤੇ ਅਸਲ-ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਫ਼ ਥਿੰਗਜ਼ (IoT) ਹੱਲਾਂ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਨਪੁਟ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ, ਬਾਇਓਮਾਸ ਅਨੁਮਾਨ, ਫੀਡ ਅਨੁਕੂਲਤਾ, ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ-ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਈ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ (ML ) ਟੂਲਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋਖਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਪਜ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਰੀਸਰਕੁਲੇਟਿੰਗ ਐਕੁਆਕਲਚਰ ਸਿਸਟਮ (RAS) , ਬਾਇਓਫਲੋਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਅਤੇ ਸੈਂਸਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਫਾਰਮ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਉੱਚ-ਘਣਤਾ, ਪਾਣੀ-ਕੁਸ਼ਲਤਾ, ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਸਰੋਤ-ਸੀਮਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਬਰਬਾਦੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ-ਯੋਗ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੋਲਡ-ਚੇਨ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ, ਸੂਰਜੀ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਚਿਲਿੰਗ ਯੂਨਿਟਾਂ, ਸਮਾਰਟ ਆਈਸ-ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਏਆਈ-ਅਧਾਰਿਤ ਗੁਣਵੱਤਾ ਗਰੇਡਿੰਗ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ, ਜੈਨੇਟਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਔਜ਼ਾਰ, ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਉਪਕਰਣ, ਅਤੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ-ਅਧਾਰਿਤ ਜਹਾਜ਼ ਟਰੈਕਿੰਗ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਰਗੇ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਖੇਤਰ ਨਵੀਨਤਾ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ-ਅਧਾਰਿਤ ਹੱਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ, ਲਚਕੀਲੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਖੇਤਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਡਰੋਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸਮੂਹ ਤੇਜ਼ ਤਾਲਾਬ ਮੈਪਿੰਗ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਮੁਲਾਂਕਣ , ਬਾਇਓਮਾਸ ਅਨੁਮਾਨ, ਅਤੇ ਐਲਗਲ ਬਲੂਮ ਜਾਂ ਘੱਟ ਆਕਸੀਜਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਡਰੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੱਟਵਰਤੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਡਰੋਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਦੇ ਸਟੋਕ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਜੀਵਿਤ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਡਰੋਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ICAR-CIFRI ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸੌਂਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, ICAR-ਸੈਂਟਰਲ ਇਨਲੈਂਡ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਰੋਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ 100 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਜੀਵਿਤ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਛੋਟੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਖੇਤਰੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਜਲ-ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨਾਬੱਧ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੇ ਉਭਰ ਰਹੇ ਹੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ, ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਮੁੱਲ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਡਮੈਪ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਤਪਾਦਕਤਾ, ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਮਾਰਕਿਟ ਪਹੁੰਚ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੱਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਗ੍ਰੈਂਡ ਚੈਲੇਂਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ , ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਫਾਰਮ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਟੂਲਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੁਰਾਕ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਤੱਕ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਂਟ, ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਸੰਸਥਾਨ ਪਾਇਲਟ ਲਾਗੂਕਰਨ, ਉਦਯੋਗ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਹਿਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਹੁੰਗਾਰੇ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਨਵੀਨਤਾ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਜਾ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਗ੍ਰੈਂਡ ਚੈਲੇਂਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ICAR ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਕਾਸ ਬੋਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦੁਆਰਾ ਬੀਜ ਫੰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਇੱਕ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਗਿਆਨ-ਨਿਰਮਾਣ ਭਾਸ਼ਣ ਲੜੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ "ਮਤਸਯ ਮੰਥਨ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੜੀ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ, ਟਿਕਾਊ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਤਰਜੀਹਾਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਹਿਰਾਂ, ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਢਾਂਚਾਗਤ ਗਿਆਨ ਸਾਂਝਾਕਰਨ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ , ਸਬੂਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਨੀਤੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਤੋਂ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੈਕਟਰ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵਿਵਹਾਰਿਕ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 11 ਸੈਸ਼ਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਮਾਡਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਕਾਰੋਬਾਰ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ LINAC-NCDC ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ (LIFIC), ਗੁਵਾਹਾਟੀ ਬਾਇਓਟੈਕ ਪਾਰਕ, ਅਸਾਮ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ਼ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (MANAGE), ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ICAR-ਸੈਂਟਰਲ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ਼ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ (CIFE), ਮੁੰਬਈ, ਅਤੇ ICAR-ਸੈਂਟਰਲ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ਼ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (CIFT), ਕੋਚੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਤਿਆਰ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਨਵੀਨਤਾ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸਮਰਥਨ, ਵਧਦੀ ਉੱਦਮੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ, ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸਰਕਾਰੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਐਕੁਆਕਲਚਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।
****
ਜੇਪੀ
(Release ID: 2246470)
ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਕਾਊਂਟਰ : 10