ટકાઉ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સર્ક્યુલર ઇકોનોમી (ચક્રીય અર્થતંત્ર) પદ્ધતિઓ તરફના એક મહત્વપૂર્ણ પગલામાં, CSIR-સેન્ટ્રલ રોડ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (CSIR-CRRI) રસ્તાના નિર્માણમાં વેસ્ટ ફાઉન્ડ્રી સેન્ડ (WFS) ના અસરકારક ઉપયોગ માટેના પ્રયત્નોનું નેતૃત્વ કરી રહ્યું છે.

આ પહેલને આગળ વધારવા માટે, ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ડિયન ફાઉન્ડ્રીમેન (IIF) એ CSIR સાયન્સ સેન્ટર નવી દિલ્હી ખાતે, DSIR ના સચિવ અને CSIR ના ડાયરેક્ટર જનરલ ડૉ. એન. કલાઈસેલ્વીની ગરિમામય હાજરીમાં CSIR-CRRI અને સુયોગ એલિમેન્ટ્સ સાથે સહયોગી સંશોધન અને વિકાસ (R&D) કરાર કર્યો છે. આ ભાગીદારીનો ઉદ્દેશ્ય રોડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં કોઈમ્બતુર ક્લસ્ટરની WFS ના ઉપયોગ માટે નવીન, ટકાઉ અને સ્કેલેબલ (વિસ્તૃત કરી શકાય તેવા) ઉકેલો વિકસાવવા અને તેને સુવિધાજનક બનાવવાનો છે.

CSIR-CRRI, IIF અને સુયોગ એલિમેન્ટ્સ ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ વચ્ચે MOA ની આપ-લે

આ કાર્યક્રમ દરમિયાન સભાને સંબોધતા ડૉ. કલાઈસેલ્વીએ જણાવ્યું હતું કે: "રસ્તાના નિર્માણમાં વેસ્ટ ફાઉન્ડ્રી સેન્ડ જેવા ઔદ્યોગિક બાય-પ્રોડક્ટ્સનો ઉપયોગ ટકાઉ વિકાસ અને સર્ક્યુલર ઇકોનોમી પ્રત્યે CSIR ની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે. આ પ્રકારની સહયોગી R&D પહેલ કચરાને મૂલ્યવાન સંસાધનોમાં રૂપાંતરિત કરવામાં મદદ કરશે અને સાથે જ દેશના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસને ટેકો આપશે."

ડૉ. એન. કલાઈસેલ્વી, DG CSIR અને સચિવ DSIR, CSIR સાયન્સ સેન્ટર ખાતે સભાને સંબોધિત કરતા

વેસ્ટ ફાઉન્ડ્રી સેન્ડ, જે મેટલ કાસ્ટિંગ ઉદ્યોગની આડપેદાશ (by-product) છે, તે તેના મોટા પાયે ઉત્પાદન અને નિકાલની જરૂરિયાતોને કારણે પર્યાવરણીય પડકારો ઉભા કરે છે. રસ્તાના નિર્માણમાં આ સામગ્રીનો ઉપયોગ સંસાધન કાર્યક્ષમતા, કચરો ઘટાડવા અને ટકાઉ વિકાસની રાષ્ટ્રીય પ્રાથમિકતાઓ સાથે સુસંગત છે.

વધુમાં ઉમેરતા, CSIR-સેન્ટ્રલ રોડ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના ડાયરેક્ટર ડૉ. સી.એચ. રવિ શેખરે જણાવ્યું હતું કે: "CSIR-CRRI ટકાઉ અને નવીન રોડ ટેકનોલોજી વિકસાવવામાં મોખરે રહ્યું છે. વેસ્ટ ફાઉન્ડ્રી સેન્ડનો ઉપયોગ એ ઔદ્યોગિક આડપેદાશોને મૂલ્યવાન બાંધકામ સામગ્રીમાં ફેરવવા તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે."

આ પ્રસંગે બોલતા IIF ના પ્રેસિડેન્ટ શ્રી સુશીલ શર્માએ માહિતી આપી હતી કે "કોઈમ્બતુર ફાઉન્ડ્રી ક્લસ્ટર ભારતનું સૌથી મોટું ફાઉન્ડ્રી ક્લસ્ટર છે, જેમાં લગભગ 800-1000 ફાઉન્ડ્રી યુનિટો છે, જે વિવિધ સ્થાનિક ક્ષેત્રો અને નિકાસ બજારોમાં કાસ્ટિંગ સપ્લાય કરે છે. જો કે, તે મોટી માત્રામાં ફાઉન્ડ્રી સેન્ડ વેસ્ટ પણ પેદા કરે છે, જે નિકાલ અને પર્યાવરણીય વ્યવસ્થાપનમાં પડકારો ઉભા કરે છે. આ પ્રોજેક્ટનો ઉદ્દેશ્ય રસ્તાના નિર્માણમાં ફાઉન્ડ્રી સેન્ડના વૈજ્ઞાનિક પુનઃઉપયોગને સક્ષમ કરીને આ પડકારોને ઉકેલવાનો છે, જેનાથી કચરાને મૂલ્યવાન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંસાધનમાં ફેરવી શકાય."

આ પ્રોજેક્ટનું નેતૃત્વ કરી રહેલા CRRI ના સિનિયર પ્રિન્સિપલ સાયન્ટિસ્ટ અને હેડ ફ્લેક્સિબલ પેવમેન્ટ ડિવિઝન શ્રી સતીશ પાંડેએ જણાવ્યું હતું કે આ સહયોગનો "હેતુ એક સંરચિત સંશોધન કાર્યક્રમ માટેનો છે, જેમાં ગ્રીન સેન્ડ અને રેઝિન બોન્ડેડ સેન્ડ સહિત વિવિધ પ્રકારની ફાઉન્ડ્રી સેન્ડનું લાક્ષણિકરણ (characterization) અને રસ્તાના નિર્માણ માટે યોગ્ય પ્રોસેસિંગ અને ઉપયોગ પ્રોટોકોલ વિકસાવવાનો સમાવેશ થાય છે. CSIR-CRRI નો વૈજ્ઞાનિક પ્રયાસ ફાઉન્ડ્રી ઉદ્યોગો માટે પણ વેસ્ટ-ટુ-વેલ્થ રૂપાંતરણ માટે સ્ટીલ સ્લેગ રોડ ટેકનોલોજીના સફળ મોડેલની નકલ કરવાનો રહેશે."

આ પહેલથી નીચે મુજબના લાભો અપેક્ષિત છે:

• પર્યાવરણને અનુકૂળ ટકાઉ રોડ બાંધકામ પદ્ધતિઓને પ્રોત્સાહન મળશે
• કુદરતી સંસાધનો (Aggregates) પરની નિર્ભરતા ઘટશે
• ઔદ્યોગિક કચરાના સંચાલન માટે અસરકારક ઉકેલ પૂરો પાડશે
• ભારત સરકારના સર્ક્યુલર ઇકોનોમી અને ગ્રીન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિઝનને ટેકો આપશે

આ પ્રસંગે બોલતા, CRRI ના મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક અને હેડ TMBD, ડૉ. વિનોદ કરારે હાઇલાઇટ કર્યું હતું કે "આ સહયોગી પ્રોજેક્ટ હેઠળ, CSIR-CRRI તકનીકી કુશળતા અને વૈજ્ઞાનિક માન્યતા પૂરી પાડશે, જ્યારે IIF ઉદ્યોગ સુધી પહોંચ અને જ્ઞાન પ્રસારની સુવિધા આપશે. સુયોગ એલિમેન્ટ્સ વિકસિત તકનીકોના અમલીકરણ અને તેને મોટા પાયે લઈ જવામાં ફાળો આપશે."

ડૉ. એન. કલાઈસેલ્વી, DG CSIR, CRRI, IIF અને સુયોગ એલિમેન્ટ્સના અધિકારીઓ સાથે

આ ભાગીદારી ઔદ્યોગિક કચરાને મૂલ્યવાન બાંધકામ સંસાધનોમાં રૂપાંતરિત કરવા તરફનું એક નિર્ણાયક પગલું રજૂ કરે છે, જે નવીન રોડ ટેકનોલોજીમાં CSIR-CRRI ના નેતૃત્વને મજબૂત બનાવે છે. આ સહયોગ ઉદ્યોગ-સંશોધન વચ્ચે મજબૂત તાલમેલ બનાવવા અને દેશભરમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસમાં ઇકો-ફ્રેન્ડલી સામગ્રીના ઉપયોગને વેગ આપવા માટે તૈયાર છે.

આ કાર્યક્રમમાં ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ડિયન ફાઉન્ડ્રીમેનના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા, જેમાં શ્રી પ્રયુત ભામવત (માનદ સેક્રેટરી), એસ મુથુકુમાર (માનદ ટ્રેઝરર), ડૉ. શીલા ભીડે (સલાહકાર), ડૉ. અભિષિક્તા રોયચૌધરી (એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર), ડૉ. રાજેશ ગોયલ (ચેરમેન, IIF દિલ્હી ચેપ્ટર), સંજીવ કુમાર (ડિરેક્ટર - FIC અને IIF ઉત્તર ક્ષેત્ર), બસંત કુમાર (જોઇન્ટ ડિરેક્ટર, FIC, દિલ્હી) નો સમાવેશ થાય છે. CRRI ના મુખ્ય વૈજ્ઞાનિકો ડૉ. કે. રવિન્દર, ડૉ. નસીમ અખ્તર, ડૉ. પી.એસ. પ્રસાદ, ડૉ. પ્રદીપ કુમાર અને સુયોગ એલિમેન્ટ્સ ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડના ઉદ્યોગ પ્રતિનિધિઓ શ્રી યોગેશ વરસાડા (પ્રેસિડેન્ટ), શ્રી જીલ વરસાડા (વાઈસ પ્રેસિડેન્ટ) અને શ્રી નરેશ તાહિલરામાણી (વાઈસ પ્રેસિડેન્ટ) તથા રોડ અને સ્ટીલ ક્ષેત્રના હિતધારકો હાજર રહ્યા હતા, જે ભારતમાં ટકાઉ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ માટે વિજ્ઞાન-આધારિત ઉકેલોના વધતા મહત્વ પર પ્રકાશ પાડે છે.

SM/IJ/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2245730) મુલાકાતી સંખ્યા : 13