ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಅಡುಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನಿಗಮ (ಐ.ಆರ್.ಸಿ.ಟಿ.ಸಿ.) ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ನಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬುಕ್ ಮಾಡುವ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಲು ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವ ಕೌಂಟರ್‌ ಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚಗಳು ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತವೆ.

ಐ.ಆರ್‌.ಸಿ.ಟಿ.ಸಿ. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಟಿಕೆಟಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಟಿಕೆಟ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಉನ್ನತೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು, ಐ.ಆರ್.ಸಿ.ಟಿ.ಸಿ. ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಅನುಕೂಲ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಐ.ಆರ್.ಸಿ.ಟಿ.ಸಿ. ಒದಗಿಸುವ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯವು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಸ್ನೇಹಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಮಾರು 88% ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ನಲ್ಲಿ ಮುಂಗಡ ಕಾದಿರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಶದಿಂದ ಅದರ ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಅಳೆಯಬಹುದು.

ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ (ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳ ರದ್ದತಿ ಮತ್ತು ಶುಲ್ಕ ಮರುಪಾವತಿ) ನಿಯಮಗಳು, 2015 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಗೆಜೆಟ್ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಸೂಚಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಕಾರ, ಐ.ಆರ್.ಸಿ.ಟಿ.ಸಿ. ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಮೂಲಕ ರದ್ದುಗೊಂಡವು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ವೇಟ್‌ಲಿಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳ ರದ್ದತಿಯ ಮೇಲೆ ಕ್ಲರ್ಕ್‌ಜ್ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೀತಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.

ಮೀಸಲಾತಿ ಸೌಲಭ್ಯದ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ:

i. 01-07-2025 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ, ತತ್ಕಾಲ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಆಧಾರ್ ದೃಢೀಕೃತ ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾತ್ರ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಅಡುಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನಿಗಮದ (ಐ.ಆರ್.ಸಿ.ಟಿ.ಸಿ.) ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ / ಅದರ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಬುಕ್ ಮಾಡಬಹುದು.

ii. ಎ.ಆರ್.ಪಿ. ಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆಯ ಆರಂಭಿಕ ದಿನದಂದು, ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಐ.ಆರ್.ಸಿ.ಟಿ.ಸಿ. ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅಥವಾ ಆಧಾರ್ ದೃಢೀಕೃತ ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾತ್ರ ಅದರ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಬುಕ್ ಮಾಡಬಹುದು.

ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳು ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳ ತ್ವರಿತ ಬುಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಬುಕಿಂಗ್ ಸುಲಭತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ನಕಲಿ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬಹು ಬುಕಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಾನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಧಾರ್ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡದ ಕಾರಣ ಯಾವುದೇ ಬಳಕೆದಾರ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 26 ರವರೆಗೆ) ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೌಂಟರ್ ಮೂಲಕ ಬುಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ತುಲನಾತ್ಮಕ ವಿವರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ	ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ (ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ)	ಕೌಂಟರ್ ಮೂಲಕ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ (ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ)
2025-26 (ಫೆಬ್ರವರಿ 26 ರವರೆಗೆ)	48.25	6.15

ಐ.ಆರ್.ಸಿ.ಟಿ.ಸಿ. ನಕಲಿ / ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಬಳಕೆದಾರ ಐಡಿಗಳು/ಅವಾಸ್ತವಿಕ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಬಿಸಾಡಬಹುದಾದ ಇಮೇಲ್ ಡೊಮೇನ್‌ಗಳು, ಐಪಿ ವಿಳಾಸಗಳು, ಅನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಗಿಬ್ಬರಿಶ್ ಬಳಕೆದಾರ ಐಡಿಗಳು ಮುಂತಾದ ಬಳಕೆದಾರ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ವಿಶಾಲ ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 2025 ರ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, 3.04 ಕೋಟಿ ಬಳಕೆದಾರ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 2.94 ಕೋಟಿ ಬಳಕೆದಾರ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಮರುಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಆಯ್ಕೆಯೊಂದಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 01.01.2025 ರಿಂದ 28.02.2026 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, 1,80,474 ಬಳಕೆದಾರ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಮರು-ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆಧಾರ್ ದೃಢೀಕರಣವು ಬಳಕೆದಾರರ ಅನನ್ಯತೆಯ ತ್ವರಿತ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ತತ್ಕಾಲ್ ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕಿಂಗ್‌ ನ ಸಮಯ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಆಧಾರ್ ದೃಢೀಕರಣದ ಪರಿಚಯವು ಅನನ್ಯತೆಯ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಕಲಿ ಅಥವಾ ಅನಧಿಕೃತ ಏಜೆಂಟ್-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಹು ಬಳಕೆದಾರ ಖಾತೆಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.

 

ಈ ಕ್ರಮವು ಖಾತೆ ಗುಣಾಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ದುರುಪಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ತತ್ಕಾಲ್ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳ ನ್ಯಾಯಯುತ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಆಧಾರ್ ದೃಢೀಕರಣವು ಅನ್ಯಾಯದ ಬುಕಿಂಗ್ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ತತ್ಕಾಲ್ ಬುಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸುಧಾರಿತ ಟಿಕೆಟ್ ಲಭ್ಯತೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಟಿಕೆಟ್ ಸ್ಕೇಲಿಂಗ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ನಿಜವಾದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಐ.ಆರ್.ಸಿ.ಟಿ.ಸಿ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ:

• ಸಿಸ್ಟಮ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿಸಲು, ಐ.ಆರ್.ಸಿ.ಟಿ.ಸಿ. ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಥಿರ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಫ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಎನ್‌-ಗೆಟ್‌  ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ವಿಷಯ ವಿತರಣಾ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ (ಸಿಡಿಎನ್) ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.
• ಇದಲ್ಲದೆ, ಬೋಟ್‌ ತಡೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ/ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಸರಾಸರಿ 64% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದು ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ವಿಷಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಸಿಸ್ಟಮ್ ಮೇಲಿನ ಹೊರೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಿಜವಾದ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2026 ರವರೆಗೆ 4.07 ಲಕ್ಷ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಪಿ.ಎನ್.ಆರ್. ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ 408 ದೂರುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
• 2025-26ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2026 ರವರೆಗೆ 13,023 ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಇಮೇಲ್ ಡೊಮೇನ್‌ ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಮಗ್ರ ದತ್ತಾಂಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಬುಕಿಂಗ್ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರ ನೋಂದಣಿಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಂಚನೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಐ.ಆರ್.ಸಿ.ಟಿ.ಸಿ. ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬಳಕೆದಾರ ಐಡಿ ಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐ.ಆರ್.ಸಿ.ಟಿ.ಸಿ. ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ ನಲ್ಲಿ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರರಿಂದ ಅವರ ನೋಂದಾಯಿತ ಇಮೇಲ್ ಐಡಿ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ವಿನಂತಿಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಜವಾದ ಬಳಕೆದಾರ ಐಡಿ ಗಳನ್ನು ಮರು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ತತ್ಕಾಲ್ ಟಿಕೆಟ್‌ ಗಳ ಬುಕಿಂಗ್‌ ನಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ರೈಲ್ವೆ, ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಅಶ್ವಿನಿ ವೈಷ್ಣವ್ ಅವರು ಇಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾ ನೀಡಿದರು.

 

*****

(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2245432) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 5