ಪಿಎಂ-ಕಿಸಾನ್ ಯೋಜನೆಯು ಕೃಷಿಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೈತರ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಫೆಬ್ರವರಿ 2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹ 6,000/- ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಮೂರು ಸಮಾನ ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ, ನೇರ ಪ್ರಯೋಜನ ವರ್ಗಾವಣೆ (ಡಿಬಿಟಿ) ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ರೈತರ ಆಧಾರ್-ಸಂಬಂಧಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಆರಂಭದಿಂದ ಒಟ್ಟು 22 ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ₹ 4.27 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ವಿತರಿಸಿದೆ.

ನವೆಂಬರ್ 19, 2025 ರಂದು ಪಿಎಂ-ಕಿಸಾನ್ ಯೋಜನೆಯ 21 ನೇ ಕಂತಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, 9.35 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರು ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆದರು.

ರೈತರ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಪಿಎಂ-ಕಿಸಾನ್ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಭಾವದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳನ್ನು ಬಹುವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

(i) 2019 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ನೀತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಐಫ್ರಿ) ನಡೆಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನವು ಪಿಎಂ-ಕಿಸಾನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ನಿಧಿಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ, ಸಾಲದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಒಳಹರಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ನಿಧಿಗಳು ರೈತರ ಅಪಾಯ-ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿವೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಉತ್ಪಾದಕ ಆದರೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

(ii) ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯು ಕಿಸಾನ್ ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್‌ ಗಳನ್ನು (ಕೆಸಿಸಿ) ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಮಗ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು 93% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರು ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

(iii) ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಕಚೇರಿ (ಡೆಮಿಯೊ) ಪಿಎಂ-ಕಿಸಾನ್ ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ನೇರ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.  ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ಶೇ. 92 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಫಲಾನುಭವಿ ರೈತರು ಬೀಜಗಳು, ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳಂತಹ ಅಗತ್ಯ ಕೃಷಿ ಒಳಹರಿವುಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಇನ್ಪುಟ್ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಸರಿಸುಮಾರು ಶೇ. 85 ರಷ್ಟು ಫಲಾನುಭವಿ ರೈತರು ಕೃಷಿ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ವೈಫಲ್ಯ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಸಾಲದ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆ, ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ, ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಿಎಂ-ಕಿಸಾನ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ ನಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾದ 'ರೈತರ ಕಾರ್ನರ್' ಅನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಅವರ ಫಲಾನುಭವಿ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಕಂತು ಪಾವತಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ ಅಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ, ರೈತರು ತಮ್ಮ ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ರೈತರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಫಲಾನುಭವಿ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಕಂತು ಪಾವತಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಯೋಜನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಫಲಾನುಭವಿ ನೆಲೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಎತ್ತುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು, ಧ್ವನಿ ಆಧಾರಿತ ಪಿಎಂ-ಕಿಸಾನ್ ಎಐ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ (ಕಿಸಾನ್ ಇ-ಮಿತ್ರ) ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ರೈತರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಅವರ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 24/7 ತ್ವರಿತ, ನಿಖರ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರ ಸ್ನೇಹಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವೆಬ್, ಮೊಬೈಲ್, ಇತ್ಯಾದಿಗಳಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಕಿಸಾನ್ ಇ-ಮಿತ್ರ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಪ್ರಸ್ತುತ 11 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ - ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ, ಒಡಿಯಾ, ತಮಿಳು, ಬಂಗಾಳಿ, ಮಲಯಾಳಂ, ಗುಜರಾತಿ, ಪಂಜಾಬಿ, ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, 53 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರ 95 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಸ್ಯೆ - ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ರೈತರ ಫಲಾನುಭವಿ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ವಿವರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಿಎಂ-ಕಿಸಾನ್ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಗೆ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪಿಎಂ-ಕಿಸಾನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ಆಧಾರ್ ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಆಧಾರ್ ಆಧಾರಿತ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಆಧಾರ್‌ ನೊಂದಿಗೆ ಸೀಡ್ ಮಾಡಲಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳ ಆಧಾರ್ ಜೋಡಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಇಲಾಖೆಯು ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು (ಸಿಎಸ್ ಸಿಗಳು) ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಐಪಿಪಿಬಿ) ಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸ್ಯಾಚುರೇಶನ್ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತ ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ರಾಮನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್ ಅವರು ಇಂದು ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

 

*****

(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2244861) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 3