ભારતના ઉપરાષ્ટ્રપતિ શ્રી સી. પી. રાધાકૃષ્ણને આજે પુણેના ઉરુલી કાંચન ખાતે નિસર્ગોપચાર આશ્રમના 81મા સ્થાપના દિવસની ઉજવણીને સંબોધિત કરી હતી.

સભાને સંબોધતા, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ નોંધ્યું હતું કે મહાત્મા ગાંધી, જેમણે આ આશ્રમની પરિકલ્પના કરી હતી, અને આ ઉમદા હેતુ માટે જમીન દાનમાં આપનાર ખેડૂત, બંને રાષ્ટ્રના આભારને પાત્ર છે. તેમણે આશ્રમને માત્ર એક સંસ્થા તરીકે નહીં, પરંતુ એક ચળવળ, એક ફિલસૂફી અને જીવન જીવવાની રીત તરીકે વર્ણવી હતી, જે કુદરત સાથે સુમેળમાં સરળ, શિસ્તબદ્ધ જીવનના મહાત્મા ગાંધીના વિઝનથી પ્રેરિત છે.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ગાંધીજી માનતા હતા કે પ્રકૃતિ એ સૌથી મોટી ઉપચારક (healer) છે અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે અસલી સ્વાસ્થ્ય સાદગી, શિસ્ત અને પ્રકૃતિ સાથે સુમેળમાં રહેવામાં રહેલું છે.

જીવનશૈલીના રોગોના વધતા બોજ પર પ્રકાશ પાડતા, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે આશ્રમનો સંદેશ આજે પહેલા કરતા વધુ પ્રાસંગિક છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સ્વાસ્થ્ય એ માત્ર રોગની ગેરહાજરી નથી, પરંતુ સંપૂર્ણ શારીરિક, માનસિક અને આધ્યાત્મિક સુખાકારીની સ્થિતિ છે. તેમણે લોકોને સંતુલિત પોષણ, નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ, માનસિક શાંતિ અને પ્રકૃતિ સાથે સુસંગત જીવનશૈલી અપનાવવા આહવાન કર્યું હતું.

ઝારખંડ અને મહારાષ્ટ્રના રાજ્યપાલ તરીકેના તેમના કાર્યકાળને યાદ કરતા, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે તેમને આદિવાસી સમુદાયોમાં સ્વદેશી અને કુદરતી ઉપચાર પદ્ધતિઓની સમૃદ્ધ પરંપરાને નજીકથી જોવાની તક મળી હતી. તેમણે નોંધ્યું હતું કે પ્રકૃતિ અને પરંપરાગત જ્ઞાનમાં રહેલી આ સમય-ચકાસાયેલ પદ્ધતિઓ સર્વગ્રાહી સ્વાસ્થ્ય સંભાળમાં ભારતની ઊંડી સભ્યતાની શાણપણને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ નોંધ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળ, ભારતની પરંપરાગત ચિકિત્સા પદ્ધતિઓએ નવેસરથી વૈશ્વિક માન્યતા મેળવી છે, જેમાં AYUSH સંસ્થાઓ નિવારક અને સર્વગ્રાહી સ્વાસ્થ્ય સંભાળમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહી છે અને દેશમાં મેડિકલ અને વેલનેસ ટૂરિઝમના વિકાસમાં યોગદાન આપી રહી છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે યોગ અને કુદરતી ઉપચાર એ વિકલ્પો નથી પરંતુ આધુનિક ચિકિત્સા માટે શક્તિશાળી પૂરક છે, અને ભારતની પરંપરાગત સુખાકારી પ્રણાલીઓને વિશ્વ માટે અમૂલ્ય ભેટ તરીકે વર્ણવી હતી.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે આજના ભાગદોડભર્યા વિશ્વમાં લોકો ઘણીવાર ભૌતિક સફળતામાં સુખ શોધે છે, પરંતુ સાચી પરિપૂર્ણતા જીવનમાં શાંતિ, સંતુલન અને સુમેળમાંથી આવે છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે જ્યારે વ્યક્તિઓ સ્વસ્થ હોય છે, ત્યારે પરિવારો મજબૂત બને છે; જ્યારે પરિવારો મજબૂત હોય છે, ત્યારે સમાજ સમૃદ્ધ થાય છે; અને જ્યારે સમાજ સમૃદ્ધ થાય છે, ત્યારે રાષ્ટ્રનો ઉદય થાય છે.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જેમ ભારત વિકસિત ભારતના વિઝન તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, તેમનું લક્ષ્ય સ્વસ્થ ભારત બનાવવાનું પણ હોવું જોઈએ, અને નિસર્ગોપચાર આશ્રમ જેવી સંસ્થાઓ આ ઉદ્દેશ્યને પ્રાપ્ત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ આશ્રમમાં મહાત્મા ગાંધી અને શ્રી મણિભાઈ દેસાઈને પુષ્પાંજલિ પણ અર્પણ કરી હતી અને આ પ્રસંગે નિસર્ગોપચાર આશ્રમના મેનેજિંગ ટ્રસ્ટી ડૉ. નારાયણ હેગડે દ્વારા લખાયેલ પુસ્તક ‘Secrets of our Happiness’નું વિમોચન કર્યું હતું.

મહારાષ્ટ્રના રાજ્યપાલ શ્રી જિષ્ણુ દેવ વર્મા; રાજ્યસભાના ઉપાધ્યક્ષ શ્રી હરિવંશ; મહારાષ્ટ્રના નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રીમતી સુનેત્રા અજીત પવાર; મહારાષ્ટ્ર વિધાન પરિષદના ઉપાધ્યક્ષ ડૉ. નીલમ ગોર્હે; અને અન્ય મહાનુભાવો આ પ્રસંગે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

SM/NP/JD