ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે ડિપાર્ટમેન્ટ ફોર પ્રમોશન ઓફ ઇન્ડસ્ટ્રી એન્ડ ઇન્ટરનલ ટ્રેડ (DPIIT) ખાતે નેટવર્ક પ્લાનિંગ ગ્રુપ (NPG) ની 110 મી બેઠક બોલાવવામાં આવી હતી. આ બેઠક PM ગતિશક્તિ નેશનલ માસ્ટર પ્લાન (PMGS NMP) ને અનુરૂપ મલ્ટિમોડલ કનેક્ટિવિટી અને લોજિસ્ટિક્સ કાર્યક્ષમતા વધારવા પર કેન્દ્રિત હતી. NPG એ 02 રેલ પ્રોજેક્ટ્સ, 02 મેટ્રો પ્રોજેક્ટ્સ, 02 રોડ અને હાઇવે પ્રોજેક્ટ્સનું એકીકૃત મલ્ટિમોડલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, આર્થિક અને સામાજિક નોડ્સ સુધી લાસ્ટ-માઇલ કનેક્ટિવિટી અને 'હોલ ઓફ ગવર્નમેન્ટ' અભિગમના PM ગતિશક્તિ સિદ્ધાંતો સાથેના તેમના અનુપાલન માટે મૂલ્યાંકન કર્યું હતું. આ પહેલોથી લોજિસ્ટિક્સ કાર્યક્ષમતામાં વધારો થવાની, મુસાફરીનો સમય ઘટવાની અને પ્રોજેક્ટના કેચમેન્ટ વિસ્તારોમાં નોંધપાત્ર સામાજિક-આર્થિક લાભો મળવાની અપેક્ષા છે. આ પ્રોજેક્ટ્સનું મૂલ્યાંકન અને અપેક્ષિત અસરો નીચે મુજબ વિગતવાર છે:

અરક્કોનમ થી ચેંગલપટ્ટુ (તમિલનાડુ) સુધીની રેલ લાઇનનું ડબલિંગ: રેલવે મંત્રાલયે તમિલનાડુમાં ચેંગલપટ્ટુ (CGL) અને અરક્કોનમ (AJJ) વચ્ચેની વર્તમાન સિંગલ બ્રોડ-ગેજ રેલવે લાઇનના ડબલિંગનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ અંદાજે 67.794 કિલોમીટરમાં ફેલાયેલો છે અને દક્ષિણ રેલવેના ચેન્નાઈ ડિવિઝનના વહીવટી અધિકારક્ષેત્ર હેઠળ ચેંગલપટ્ટુ, કાંચીપુરમ અને રાનીપેટ જિલ્લાઓમાંથી પસાર થાય છે. આ એલાઈનમેન્ટમાં ચેંગલપટ્ટુ અને અરક્કોનમ ખાતેના જંકશન સ્ટેશનો, પાંચ ક્રોસિંગ સ્ટેશનો અને રૂટ પરના પાંચ હોલ્ટ સ્ટેશનો સહિત 12 સ્ટેશનો આવરી લેવામાં આવ્યા છે.

સૂચિત ડબલિંગનો ઉદ્દેશ્ય લાઇન ક્ષમતા વધારવા, ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરવા અને આ મહત્વપૂર્ણ કોરિડોર પર પેસેન્જર અને માલવાહક ટ્રાફિકની સરળ અવરજવરની સુવિધા આપવાનો છે. આ પ્રોજેક્ટથી ભીડ ઘટવાની, વિલંબ ઓછો થવાની અને પ્રાદેશિક કનેક્ટિવિટી મજબૂત થવાની અપેક્ષા છે, જે સમગ્ર પ્રદેશમાં આર્થિક વૃદ્ધિ અને સુધારેલી રેલ સેવાઓને ટેકો આપશે.

વ્હાઇટફિલ્ડ અને બાંગરપેટ સ્ટેશનો (કર્ણાટક) વચ્ચે સૂચિત ક્વાડ્રુપ્લિંગ: રેલવે મંત્રાલયે કર્ણાટકમાં વ્હાઇટફિલ્ડ અને બાંગરપેટ સ્ટેશનો વચ્ચે અંદાજે 47 કિમીને આવરી લેતી ડબલ લાઇનના નિર્માણનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. વ્હાઇટફિલ્ડ-બાંગરપેટ સેક્શનના સૂચિત ક્વાડ્રુપ્લિંગનો ઉદ્દેશ્ય બેંગલુરુ-ચેન્નાઈ કોરિડોર પર લોજિસ્ટિક્સ કાર્યક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરવાનો છે. યોજના હેઠળ, હાલની ડબલ લાઇનને પેસેન્જર સેવાઓ માટે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે, જ્યારે વધારાની બે લાઇન મુખ્યત્વે માલવાહક ટ્રાફિકને હેન્ડલ કરશે, જેનાથી અટકાવ (detention) ઘટશે, સમયપાલન સુધરશે અને એકંદર લાઇન ક્ષમતામાં વધારો થશે.

આ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ કોરિડોર કર્ણાટક અને તમિલનાડુ વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ આંતર-રાજ્ય કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડે છે અને નોંધપાત્ર માલવાહક હિલચાલને ટેકો આપે છે. આ પ્રોજેક્ટથી પરિવહન ખર્ચ ઘટવાની અને કન્ટેનરાઇઝ્ડ EXIM કાર્ગો, સ્ટીલ, સિમેન્ટ, પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો, ખાતરો અને કૃષિ પેદાશોની કાર્યક્ષમ અવરજવરની સુવિધા આપીને ભારતીય ઉદ્યોગની વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા વધવાની અપેક્ષા છે. મુખ્ય ફ્રેટ ટર્મિનલ્સ અને સાઇડિંગ્સના સમર્થન સાથે, આ પહેલ સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત કરશે, લોજિસ્ટિક્સ કામગીરીને શ્રેષ્ઠ બનાવશે અને ટકાઉ ઔદ્યોગિક અને પ્રાદેશિક આર્થિક વૃદ્ધિમાં યોગદાન આપશે.

આવાસ અને શહેરી બાબતોનું મંત્રાલય (MoHUA)

મુંબઈ મેટ્રો લાઇન 11 (આનિક ડેપો થી ગેટવે ઓફ ઇન્ડિયા) (મહારાષ્ટ્ર): આવાસ અને શહેરી બાબતોના મંત્રાલયે મહારાષ્ટ્રમાં આનિક ડેપો થી ગેટવે ઓફ ઇન્ડિયા સુધીની મુંબઈ મેટ્રો લાઇન-11 ના નિર્માણનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જે કુલ 17.41 કિમીની લંબાઈ ધરાવે છે. સંપૂર્ણપણે ભૂગર્ભ કોરિડોરમાં કાર્યરત અને આગામી મેટ્રો લાઇનને જોડતા બહુવિધ ઇન્ટરચેન્જ સ્ટેશનો હશે, જે મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રિજનમાં અંદાજે 337 કિમીના એકીકૃત મેટ્રો નેટવર્કને વધુ મજબૂત બનાવશે. આ એલાઈનમેન્ટ વડાલા, ભાયખલા, નાગપાડા, ક્રોફોર્ડ માર્કેટ, CSMT, હોર્નિમેન સર્કલ અને ગેટવે ઓફ ઇન્ડિયા સહિત દક્ષિણ અને મધ્ય મુંબઈના મુખ્ય રહેણાંક, વ્યાપારી, સંસ્થાકીય અને હેરિટેજ વિસ્તારોને ઉચ્ચ-ક્ષમતાવાળી કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડશે.

આ પ્રોજેક્ટ માર્ગની ભીડને હળવી કરીને અને એકંદર શહેરી ગતિશીલતામાં વધારો કરીને નોંધપાત્ર સામાજિક-આર્થિક લાભો આપશે તેવી અપેક્ષા છે. તેના પરિણામે મુસાફરીના સમયમાં, વાહન સંચાલન ખર્ચમાં અને બળતણ વપરાશમાં બચત થશે, જ્યારે તે માર્ગ અકસ્માતો ઘટાડવામાં અને વાયુ પ્રદૂષણના નીચા સ્તરમાં પણ ફાળો આપશે. મેટ્રો લાઇન-11 ના અમલીકરણથી મુંબઈના જાહેર પરિવહન માળખામાં નોંધપાત્ર વધારો થશે અને વધુ કાર્યક્ષમ, ટકાઉ અને પર્યાવરણને અનુકૂળ શહેરી પરિવહન પ્રણાલીના વિકાસને ટેકો મળશે.

પુણે મેટ્રો રેલ પ્રોજેક્ટ લાઇન-4B: હડપસર-લોણી કાલભોર અને લાઇન-4C: હડપસર બસ ડેપો થી સાસ્વદ રોડ (મહારાષ્ટ્ર): આવાસ અને શહેરી બાબતોના મંત્રાલયે મહારાષ્ટ્રમાં પુણે મેટ્રો લાઇન-4 ના વિસ્તરણ (4B અને 4C) ના વિકાસનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જે કુલ 16.67 કિમીની લંબાઈ ધરાવે છે. સૂચિત કોરિડોરનો ઉદ્દેશ્ય પુણે-સોલાપુર હાઇવે અને સાસ્વદ રોડ પર હડપસર, માંજરી, લોણી કાલભોર, ફુરસુંગી, ભેકરાઈ નગર અને વાડકી સહિતના મુખ્ય રહેણાંક, ઔદ્યોગિક અને ઉભરતા ટાઉનશિપ વિસ્તારોને જોડીને પુણેના પૂર્વીય અને દક્ષિણ-પૂર્વીય વિસ્તારોમાં કનેક્ટિવિટી મજબૂત કરવાનો છે. લાઇન-4B (હડપસર-લોણી કાલભોર) પુણે-સોલાપુર હાઇવે પર ચાલશે, જ્યારે લાઇન-4C (હડપસર બસ ડેપો-સાસ્વદ રોડ) હડપસર ખાતે સીમલેસ ઇન્ટિગ્રેશન સાથે સાસ્વદ રોડ પર લંબાશે.

આ પ્રોજેક્ટ મુખ્ય બસ ડેપો અને પુણે-દૌંડ રેલવે લાઇન સાથે કનેક્ટિવિટી સુધારીને પુણેના જાહેર પરિવહન માળખામાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે તેવી અપેક્ષા છે. આ વિસ્તરણ સરળ શહેરી ગતિશીલતાની સુવિધા આપશે, માર્ગની ભીડ અને મુસાફરીનો સમય ઘટાડશે અને વાહનોના ઉત્સર્જનને ઘટાડવામાં ફાળો આપશે. આ પહેલ ટકાઉ શહેરી વિકાસને ટેકો આપશે અને વિસ્તરતા મેટ્રોપોલિટન રિજન માટે કાર્યક્ષમ, વિશ્વસનીય જાહેર પરિવહન વિકલ્પો પૂરા પાડશે.

માર્ગ, પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલય (MoRTH)

બદનાવર બાયપાસ થી દિલ્હી મુંબઈ એક્સપ્રેસવે (NE-4) ના તિમારવાની ઇન્ટરચેન્જ સુધી બદનાવર-પેટલાવદ-થાંદલા-તિમારવાનીના 4 લેનિંગનું નિર્માણ (મધ્ય પ્રદેશ): માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે પ્રાદેશિક કનેક્ટિવિટી વધારવા અને આર્થિક એકીકરણને મજબૂત કરવા માટે મધ્ય પ્રદેશમાં 80.450 કિમીના બદનાવર-પેટલાવદ-થાંદલા-તિમારવાની કોરિડોરના ફોર-લેનિંગનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. અપગ્રેડ કરેલ હાઇવે બદનાવર, પેટલાવદ અને થાંદલા અને ઉજ્જૈન, દેવાસ, ભોપાલ, ઇન્દોર, રતલામ, દાહોદ અને ગોધરા સહિતના મુખ્ય શહેરો વચ્ચેના જોડાણોમાં સુધારો કરશે, જે આવશ્યક સેવાઓ, બજારો અને રોજગારીની તકો સુધી વધુ સારી પહોંચની સુવિધા આપશે.

આ પ્રોજેક્ટ ધાર જિલ્લામાં દોતરિયા ગામ પાસેના PM MITRA (પ્રધાનમંત્રી મેગા ઇન્ટિગ્રેટેડ ટેક્સટાઇલ રિજન એન્ડ એપેરલ) પાર્કને સીમલેસ કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડશે, સાથે જ દિલ્હી-મુંબઈ એક્સપ્રેસવે અને પીથમપુર લોજિસ્ટિક્સ હબ સુધી સુધારેલી પહોંચ પૂરી પાડશે. આ ઉન્નત કોરિડોરથી ઔદ્યોગિક વિકાસને વેગ મળવાની, માલવાહક કાર્યક્ષમતામાં સુધારો થવાની અને પ્રદેશના સામાજિક-આર્થિક વિકાસમાં નોંધપાત્ર યોગદાન મળવાની અપેક્ષા છે.

NH-1 પર એપ્રોચ સાથે ફોટુલા ટનલનું નિર્માણ (લદ્દાખ): માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે શ્રીનગર-લેહ કોરિડોર (NH-01) પર વિશ્વસનીય, ઓલ-વેધર કનેક્ટિવિટી સુનિશ્ચિત કરવા માટે લદ્દાખના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં 2.65 કિમીની ફોટુ લા ટનલના નિર્માણનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ ટનલ હાઇવેના સૌથી ઊંચા અને હવામાન પ્રત્યે સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાંના એકને બાયપાસ કરશે, જે ભારે હિમવર્ષા, હિમપ્રપાત અને બ્લેક આઈસને કારણે શિયાળામાં વારંવાર બંધ થતા રસ્તાને અટકાવશે. આ પ્રોજેક્ટથી મુસાફરીનું અંતર આશરે 8.5 કિમી અને મુસાફરીના સમયમાં લગભગ 23 મિનિટનો ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે, જે સુરક્ષા અને ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે.

વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ, આ ટનલ સંરક્ષણ કાફલા અને આવશ્યક પુરવઠાની અવિરત હિલચાલની સુવિધા આપશે, જે આ જટિલ રૂટ પર લોજિસ્ટિક્સને મજબૂત બનાવશે. તે લેહ, કારગિલ અને શ્રીનગર વચ્ચે સ્થિર કનેક્ટિવિટી સુનિશ્ચિત કરીને સામાજિક-આર્થિક વિકાસને પણ પ્રોત્સાહન આપશે, જે કારગિલ, ખાલતસી, બુધખરબુ, લામાયુરુ અને લેહ જેવા મુખ્ય સ્થળોને લાભ આપશે. વર્ષભરની પહોંચ લેહ એરપોર્ટ સાથેની કનેક્ટિવિટીમાં સુધારો કરશે, દૂરના વિસ્તારોને ટેકો આપશે અને બાકીના દેશ સાથે સતત જોડાણ જાળવી રાખીને લદ્દાખમાં ટકાઉ આર્થિક વિકાસ લાવશે.

SM/JY/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2243173) મુલાકાતી સંખ્યા : 19