પશ્ચિમ એશિયામાં તાજેતરના ઘટનાક્રમ વચ્ચે, ભારત સરકારે ખરીફ સીઝન 2026 પહેલા ખાતરની ઉપલબ્ધતાને સ્થિર કરવા અને વધારવા માટે બહુપક્ષીય વ્યૂહરચના સફળતાપૂર્વક અમલમાં મૂકી છે. સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં વધારો અને અત્યાધુનિક વૈશ્વિક ખરીદ વ્યૂહરચનાના સમન્વય દ્વારા, ખાતર વિભાગે ભારતીય ખેડૂતોને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનની અસ્થિરતાથી સુરક્ષિત રાખવા માટે પગલાં લીધાં છે.

વૈશ્વિક ટેન્ડર દ્વારા ગેસ પુરવઠો

સરકારે કુદરતી ગેસ માટે EPMC (Empowered Pool Management Committee) બિડિંગ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યું છે, જે એક એવું પગલું છે જે સીધું જ પાયાના ધોરણે વધુ યુરિયાની ઉપલબ્ધતામાં પરિણમશે. સ્પોટ ધોરણે વધારાના 7.31 MMSCMD (Million Metric Standard Cubic Meters per Day) ગેસ સુરક્ષિત કરીને, યુરિયા પ્લાન્ટ્સ માટે કુલ પુરવઠો 23% (32 MMSCMD થી વધીને 39.31 MMSCMD) વધ્યો છે.

આ ટેકનિકલ હસ્તક્ષેપથી તાત્કાલિક પરિણામો મળવા જઈ રહ્યા છે: સ્થાનિક યુરિયા ઉત્પાદન લગભગ 23% એટલે કે 54,500 MT/day થી વધીને 67,000 MT/day સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. મહત્વની વાત એ છે કે, આનાથી પ્લાન્ટ્સની ગેસ જરૂરિયાતની પૂર્તિ તેમની સરેરાશ જરૂરિયાતોના 76% સુધી પહોંચી છે, જે અગાઉના 62% થી નોંધપાત્ર રીતે વધુ છે.

સ્ટોકની પર્યાપ્ત સ્થિતિ

સરકારના સક્રિય વલણને વર્તમાન સ્ટોક લેવલ દ્વારા વધુ પુષ્ટિ મળે છે, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળાની સરખામણીમાં નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત સ્થિતિ દર્શાવે છે. કુલ યુરિયા સ્ટોક હાલમાં 61.14 LMT છે, જે માર્ચ 2025 માં 55.22 LMT હતો. સૌથી નોંધપાત્ર રીતે, DAP સ્ટોક બમણાથી વધુ વધીને 24.24 LMT થયો છે, જે આગામી વાવણીની સીઝન માટે નોંધપાત્ર સુરક્ષા પ્રદાન કરે છે.

રાજદ્વારી પ્રયાસોથી લાભ

આંતર-મંત્રાલય પ્રેસ બ્રીફિંગ દરમિયાન, વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા શ્રી રણધીર જાયસવાલે સરકારની વ્યૂહરચના પર પ્રકાશ પાડ્યો અને આ વૈવિધ્યસભર અભિગમ પર ભાર મૂક્યો:

"આ સમયે અમારી ખાતરની સ્થિતિ અંગે, ખાસ કરીને ખરીફ 2026 માટે, અમારી પાસે પર્યાપ્ત સ્ટોક છે; અમે આરામદાયક સ્થિતિમાં છીએ. ખાતર વિભાગે વર્તમાન પરિસ્થિતિની અપેક્ષાએ અગાઉથી જ વૈશ્વિક ટેન્ડરો પણ બહાર પાડ્યા છે, અને તેને ખૂબ જ સારો પ્રતિસાદ મળ્યો છે. અમે અપેક્ષા રાખીએ છીએ કે વિવિધ સ્રોતોમાંથી ઓર્ડર કરાયેલ જથ્થાનો મોટો ભાગ માર્ચના અંત સુધીમાં આવી જશે. ખાતરની આયાત મેળવવા માટે અમારી પાસે વૈવિધ્યસભર અભિગમ છે, અને અમે તે સંદર્ભમાં અનેક દેશો સાથે સંપર્કમાં છીએ."

વૈશ્વિક ટેન્ડરોને આક્રમક રીતે અનુસરીને અને બહુવિધ સપ્લાયર રાષ્ટ્રો સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય રાજદ્વારી જોડાણો જાળવી રાખીને, વિભાગે સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે માસ પૂરો થાય તે પહેલા જથ્થાનો મોટો હિસ્સો ભારતીય ગોદામોમાં હશે, જે સક્રિય શાસન માટે એક મહત્વપૂર્ણ વિજય દર્શાવે છે.

SM/NP/JD