સરકારના 15.10.2020 ના FDI પોલિસી સર્ક્યુલર મુજબ, જેમાં સમયાંતરે સુધારો કરવામાં આવ્યો છે, રેલવે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટર હેઠળ ઓટોમેટિક રૂટ હેઠળ 100% FDI ની મંજૂરી છે. મંજૂર કરાયેલા વિસ્તારોમાં નીચેનાના નિર્માણ, સંચાલન અને જાળવણીનો સમાવેશ થાય છે:-

• PPP દ્વારા સબર્બન કોરિડોર પ્રોજેક્ટ્સ;
• હાઈ સ્પીડ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ્સ;
• ડેડિકેટેડ ફ્રેઈટ લાઈન્સ;
• ટ્રેનસેટ્સ અને લોકોમોટિવ્સ/કોચ ઉત્પાદન અને જાળવણી સુવિધાઓ સહિત રોલિંગ સ્ટોક;
• રેલવે ઇલેક્ટ્રિફિકેશન;
• સિગ્નલિંગ સિસ્ટમ્સ;
• ફ્રેઈટ ટર્મિનલ્સ;
• પેસેન્જર ટર્મિનલ્સ;
• ઈલેક્ટ્રિફાઈડ રેલવે લાઈનો અને મુખ્ય રેલવે લાઈન સાથે કનેક્ટિવિટી સહિત રેલવે લાઈન/સાઈડિંગને લગતા ઈન્ડસ્ટ્રીયલ પાર્કમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર; અને
• માસ રેપિડ ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ્સ.

રેલવે સેક્ટરમાં 2014-15 થી 2025-26 (December 2025 સુધી) કુલ ફોરેન ડાયરેક્ટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ (FDI) ઇક્વિટી ઇનફ્લો 942 મિલિયન યુએસ ડોલર છે.

રેલવેમાં મૂડી રોકાણ માટે ગ્રોસ બજેટરી સપોર્ટ (GBS) 2013-14 માં ₹29,055 કરોડ હતો. નેટવર્ક વિસ્તરણ, રોલિંગ સ્ટોક વૃદ્ધિ, સુરક્ષા સુધારણા, મુસાફરોની સુવિધાઓ, માર્ગ સુરક્ષા કાર્યો અને ટેકનોલોજી અપગ્રેડેશન માટે પર્યાપ્ત સહાય પૂરી પાડવા માટે, ભારત સરકારે દર વર્ષે ગ્રોસ બજેટરી સપોર્ટ (GBS) માં સતત વધારો કર્યો છે અને 2026-27 માટે ₹2.78 લાખ કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે. પર્યાપ્ત સ્થાનિક ભંડોળથી ભારતીય રેલવે ક્ષેત્રને વૈશ્વિક બજાર સાથે સ્પર્ધા કરવા માટે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ટેકનોલોજીમાં વધુ રોકાણ કરવામાં મદદ મળી છે.

વધુમાં, આંતરરાષ્ટ્રીય ટેકનિકલ સહયોગની ચાલુ પ્રક્રિયા તરીકે, રેલવે મંત્રાલયે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ, જર્મની, રશિયા, સ્પેન વગેરે સાથે મેમોરેન્ડમ ઓફ અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ (MoUs) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. ફ્રેઈટ અને પેસેન્જર ઓપરેશન્સ (મલ્ટીમોડલ ટ્રાન્સપોર્ટ), હાઈ-સ્પીડ રેલ ડેવલપમેન્ટ અને રેલવે કામગીરી માટે અને વહીવટી હેતુઓ માટે IT સોલ્યુશન્સ, અસ્કયામતોની પ્રિડિક્ટિવ મેન્ટેનન્સ વગેરે ક્ષેત્રોમાં ટેકનિકલ સહકાર માટે MoU પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે.

અન્ય દેશોમાં નિકાસ છેલ્લા એક દાયકામાં, ભારતે ભારતીય રેલવેના પ્રોડક્શન યુનિટ્સ અને ઉદ્યોગના પાયા પર બનેલી મજબૂત અને વૈવિધ્યસભર રેલવે મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇકો-સિસ્ટમ વિકસાવી છે.

હાલમાં, ઉદ્યોગ ભારતમાં લોકોમોટિવ્સ, પેસેન્જર કોચ, વેગન અને ટ્રેક્શન મોટર્સ, ગિયર બોક્સ, મોટરાઇઝ્ડ બોગી, ટ્રેક્શન ટ્રાન્સફોર્મર્સ, મેટ્રો કાર, પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ, ટ્રેક્શન અને ઓક્સિલરી કન્વર્ટર, કેબલ હાર્નેસ, ઇલેક્ટ્રોનિક કાર્ડ્સ, મેગ્નેટિક્સ વગેરે જેવા જટિલ ઘટકો જેવા લગભગ તમામ પ્રકારના રેલવે રોલિંગ સ્ટોક્સનું ઉત્પાદન કરે છે.

આ વસ્તુઓની નિકાસ ઓસ્ટ્રેલિયા, કેનેડા, યુનાઇટેડ કિંગડમ, USA, ફ્રાન્સ, જર્મની, મોઝામ્બિક, મેક્સિકો, બાંગ્લાદેશ, શ્રીલંકા, રોમાનિયા, સ્પેન અને ઇટાલી વગેરે જેવા વિકસિત અને વિકાસશીલ દેશોમાં કરવામાં આવે છે.

આ સહાયક ઇકો-સિસ્ટમ સાથે, 2016-17 થી 2025-26 (જાન્યુઆરી 2026 સુધી) દરમિયાન, ભારતમાંથી રેલવે ક્ષેત્રમાં કુલ નિકાસનું મૂલ્ય US$ 3355 મિલિયન (~₹26,000 કરોડ.) પર પહોંચી ગયું છે.

આ માહિતી કેન્દ્રીય રેલવે, માહિતી અને પ્રસારણ તથા ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ દ્વારા આજે લોકસભામાં એક પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં પૂરી પાડવામાં આવી હતી.

SM/NP/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2242160) મુલાકાતી સંખ્યા : 14