કેન્દ્રીય ગૃહ સચિવ શ્રી ગોવિંદ મોહને નવી દિલ્હીમાં ‘મહિલાઓ અને બાળકો સામેના ઓનલાઈન અપરાધો (OCWC) પર રાષ્ટ્રીય સંવાદ’નું ઉદ્ઘાટન કર્યું. આ કાર્યક્રમનું આયોજન ગૃહ મંત્રાલયના ઇન્ડિયન સાયબર ક્રાઈમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C) દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જેનો ઉદ્દેશ્ય મહિલાઓ અને બાળકોને નિશાન બનાવતા ઓનલાઈન અપરાધોને રોકવા અને તેના પર અસરકારક રીતે પ્રતિસાદ આપવા માટે સંકલિત મિકેનિઝમ્સને મજબૂત કરવા પર વિચાર-વિમર્શ કરવા માટે મુખ્ય હિસ્સેદારોને એકત્રિત કરવાનો હતો.

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ અને કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહના માર્ગદર્શન હેઠળ, ભારત સરકાર દેશભરમાં મહિલાઓ અને બાળકો માટે સુરક્ષિત અને ગૌરવપૂર્ણ ડિજિટલ વાતાવરણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે સંસ્થાકીય મિકેનિઝમ્સને મજબૂત કરવા અને તમામ હિસ્સેદારો વચ્ચે સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

સભાને સંબોધતા કેન્દ્રીય ગૃહ સચિવ શ્રી ગોવિંદ મોહને વધુને વધુ ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમમાં ઓનલાઈન અપરાધો દ્વારા ઉભા થતા વધતા પડકારો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો અને આવા ગુનાઓનો અસરકારક રીતે સામનો કરવા માટે રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ સ્તરે સંસ્થાકીય ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. કેન્દ્રીય ગૃહ સચિવે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ સમયસર તપાસ, પીડિત સહાય અને અપરાધીઓ સામે ઝડપી કાર્યવાહી સુનિશ્ચિત કરવા માટે મજબૂત, વિશિષ્ટ એકમો અને સંકલિત પ્રતિભાવ મિકેનિઝમ્સ વિકસાવવા જોઈએ.

શ્રી ગોવિંદ મોહને તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓને મહિલાઓ અને બાળકો સામેના ઓનલાઈન અપરાધોને પ્રાથમિકતા આપવા અને આવા કિસ્સાઓમાં ત્વરિત અને સંકલિત પ્રતિસાદ સુનિશ્ચિત કરવા નિર્દેશ આપ્યો હતો. તેમણે વધુમાં IT મધ્યસ્થીઓને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી એક્ટ અને સંબંધિત નિયમોની જોગવાઈઓનું ચુસ્તપણે પાલન કરવા વિનંતી કરી હતી અને તમામ હિસ્સેદારોને સુરક્ષિત ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમ સુનિશ્ચિત કરવા સામૂહિક રીતે કામ કરવા હાકલ કરી હતી.

રાષ્ટ્રીય સંવાદ જ્ઞાનના આદાન-પ્રદાન, શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓની વહેંચણી અને ડિજિટલ વાતાવરણમાં ઓનલાઈન અપરાધો દ્વારા ઉભા થતા વિકસતા પડકારોને પહોંચી વળવા માટે સંકલિત રાષ્ટ્રીય વ્યૂહરચના બનાવવા પર સામૂહિક વિચાર-વિમર્શ માટે પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે.

ઉદ્ઘાટન પ્રસંગે મહિલાઓ અને બાળકો સામેના ઓનલાઈન અપરાધો પર રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટે માસ્ટર ટ્રેનર્સ ઇન્ડક્શન પ્રોગ્રામનો પણ શુભારંભ કરવામાં આવ્યો હતો, જેનો ઉદ્દેશ્ય પ્રશિક્ષિત અધિકારીઓનો રાષ્ટ્રીય પૂલ બનાવવાનો છે જેઓ તેમના સંબંધિત રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ક્ષમતા-નિર્માણની પહેલનું નેતૃત્વ કરશે. આ કાર્યક્રમ પસંદ કરેલા અધિકારીઓને મહિલાઓ અને બાળકોને નિશાન બનાવતા ઉભરતા સાયબર જોખમોને પહોંચી વળવા માટે જરૂરી વિશિષ્ટ જ્ઞાન, તપાસ તકનીકો અને શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓથી સજ્જ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ અધિકારીઓ આગળ રાજ્ય અને જિલ્લા કક્ષાએ કાયદા અમલીકરણ કર્મચારીઓને તાલીમ આપશે, જેનાથી આવા ગુનાઓ સામે દેશના પ્રતિભાવ માળખાને મજબૂત બનાવવામાં આવશે.

રાષ્ટ્રીય સંવાદમાં રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, ભારત સરકારના સંબંધિત મંત્રાલયો અને વિભાગોના પ્રતિનિધિઓ, સોશિયલ મીડિયા મધ્યસ્થીઓ, ઇન્ટરનેટ સેવા પ્રદાતાઓ, શિક્ષણશાસ્ત્રીઓ, નાગરિક સમાજ સંગઠનો, કાયદાકીય નિષ્ણાતો અને વિદ્યાર્થી પ્રતિનિધિઓની સહભાગિતા જોવા મળી હતી.

સંવાદ દરમિયાન મુખ્ય મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:

• મહિલાઓ અને બાળકો સામેના ઓનલાઈન અપરાધોમાં ઉભરતા પ્રવાહો અને પેટર્ન
• તપાસના માળખા અને ડિજિટલ ફોરેન્સિક ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવવી
• પીડિત સહાય અને રિપોર્ટિંગ મિકેનિઝમ્સમાં સુધારો કરવો
• હાનિકારક સામગ્રીને સમયસર દૂર કરવા માટે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ સાથે સંકલન વધારવું
• નિવારણ, જાગૃતિ અને અમલીકરણ માટે બહુ-હિસ્સેદારોના સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવું

SM/BS/JD