ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਯੋਜਨਾ (ਐਨਡੀਐਮਪੀ) ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2016 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਹਿੱਤਧਾਰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੋਧੀ ਹੋਈ ਐਨਡੀਐਮਪੀ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ, ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ-ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ ‘ਤੇ ਲਿਆ ਕੇ ਆਫ਼ਤ ਜੋਖਮ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਐਨਡੀਐਮਪੀ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ:

• ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਐਕਟ 2025 ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੀਤੀ (ਐਨਪੀਡੀਐਮ) 2009 ਵਰਗੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ।

• ਆਫ਼ਤ ਜੋਖਮ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਸੇਂਡਾਈ ਫਰੇਮਵਰਕ (ਡੀਆਰਆਰ), ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚੇ (ਐਸਦੀਜੀਸ), ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ 'ਤੇ ਪੈਰਿਸ ਸਮਝੌਤਾ (ਸੀਓਪੀ21) ਵਰਗੇ ਸਮਝੌਤਿਆ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ  ਭਾਰਤ ਨੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ।

• ਡੀਆਰਆਰ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ 10-ਨੁਕਾਤੀ ਏਜੰਡਾ, ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

• ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਧਾਂਤ ਵਜੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ।

ਆਫ਼ਤ ਜੋਖਮ ਘਟਾਉਣ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ ਐਨਡੀਐਮਪੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ।

ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਆਫ਼ਤ ਜੋਖਮ ਘਟਾਉਣ ਬਾਰੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਪੱਧਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਡੀਆਰਆਰ ਲਈ 10-ਨੁਕਾਤੀ ਏਜੰਡਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਇਹ ਸਰਵ-ਸਮਾਂਵੇਸ਼ੀ ਏਜੰਡਾ ਆਫ਼ਤ ਜੋਖਮ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਤਿਆਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਡੀਆਰਆਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ 10-ਨੁਕਾਤੀ ਏਜੰਡਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:

1. ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਫ਼ਤ ਜੋਖਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

2. ਜੋਖਮ ਕਵਰੇਜ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਉੱਦਮਾਂ, ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕੌਮੀਅਤਾਂ ਤੱਕ ਹਰ ਕੋਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

3. ਆਫ਼ਤ ਜੋਖਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

4. ਆਫ਼ਤ ਜੋਖਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜੋਖਮ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰੋ।

5. ਆਫ਼ਤ ਜੋਖਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।

6. ਆਫ਼ਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ।

7. ਆਫ਼ਤ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।

8. ਆਫ਼ਤ ਜੋਖਮ ਘਟਾਉਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰੋ।

9. ਆਫ਼ਤਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਹਰ ਮੌਕੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਆਫ਼ਤ ਤੋਂ ਸਿੱਖੇ ਗਏ ਸਬਕਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

10. ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲਮੇਲ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

 

*************

ਆਕੇ/ਆਰਆਰ/ਪੀਆਰ/ਪੀਐੱਸ/ਐੱਸਕੇ/ਬਲਜੀਤ

(Release ID: 2239345) ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਕਾਊਂਟਰ : 26