ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુએ આજે (8 માર્ચ, 2026) નવી દિલ્હીમાં ભારતીય વિદવત પરિષદ દ્વારા રાષ્ટ્ર સેવિકા સમિતિ-શરણ્યના સહયોગથી આયોજિત મહિલા વિચારક નેતાઓના રાષ્ટ્રીય સંમેલનમાં હાજરી આપી હતી અને તેને સંબોધિત કર્યું હતું. આ સંમેલનનો વિષય ‘ભારતી – નારી સે નારાયણી’ હતો.

સભાને સંબોધતા રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે વૈદિક યુગમાં બ્રહ્મવાદિની મહિલાઓની બુદ્ધિમત્તાથી લઈને આધુનિક યુગમાં રાણી દુર્ગાવતી, વીરમાતા જીજાબાઈ, રાણી ચેન્નમ્મા, લક્ષ્મીબાઈ, ઝલકારીબાઈ અને દેવી અહલ્યાબાઈ હોલ્કરની બહાદુરી અને શાણપણ સુધી, આ આદર્શો સમગ્ર સમાજ માટે, ખાસ કરીને મહિલાઓ માટે પ્રેરણાના સ્ત્રોત છે. તેમણે શ્રોતાઓને મહિલા સશક્તિકરણના આ પ્રેરણાદાયી ઉદાહરણોને યાદ કરવા અને તેમના આદર્શોને આજે અમલમાં મૂકવા વિનંતી કરી.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે મહિલાઓ સેવા, સમર્પણ, રાષ્ટ્રવાદ, બહાદુરી, ધીરજ અને પ્રતિભા જેવા ઘણા પરિમાણોમાં પુરુષોની બરાબર અથવા તો તેમના કરતા પણ શ્રેષ્ઠ છે. ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓના મોટાભાગના પદવીદાન સમારંભોમાં, ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન માટે મેડલ મેળવનાર વિદ્યાર્થિનીઓની સંખ્યા વધુ હોય છે. આ દર્શાવે છે કે, જો તક આપવામાં આવે તો છોકરીઓ વધુ સારું પ્રદર્શન કરી શકે છે. જો કે, આપણે એ કડવી વાસ્તવિકતા પણ સ્વીકારવી પડશે કે આજે પણ ઘણી મહિલાઓ સામાજિક રૂઢિચુસ્તતા, આર્થિક અસમાનતા અને માનસિક અવરોધોનો સામનો કરી રહી છે. મહિલાઓ સામે આવતી આવી સમસ્યાઓનો ઉકેલ માત્ર સંવેદનશીલતા પર આધારિત સામૂહિક પ્રયાસોથી જ લાવી શકાય છે. રાષ્ટ્ર સેવિકા સમિતિ જેવી સંસ્થાઓ આ દિશામાં નિર્ણાયક યોગદાન આપી શકે છે. તેમને એ જાણીને આનંદ થયો કે લગભગ નવ દાયકા પહેલા શરૂ થયેલી એક સંસ્થા હવે મહિલાઓની ભાગીદારી વધારવા માટે વિવિધ પહેલોમાં સક્રિયપણે રોકાયેલી છે. તેમણે નોંધ્યું કે લગભગ એક દાયકા પહેલા, રાષ્ટ્ર સેવિકા સમિતિ હેઠળ "શરણ્ય" ની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી, જેનો ઉદ્દેશ્ય વંચિત સમુદાયોની મહિલાઓમાં શિક્ષણ, કૌશલ્ય, આત્મનિર્ભરતા અને નેતૃત્વ ક્ષમતાઓના વિકાસનો છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે આ પહેલ એક સમાવેશી અને વિકસિત ભારત બનાવવા તરફ એક સકારાત્મક પગલું સાબિત થશે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે આપણી પરંપરામાં, શક્તિ તે છે જે શિવને પૂર્ણ કરે છે. શિવ અને શક્તિનું અતૂટ હોવું એ આપણી સાંસ્કૃતિક ચેતના માટે પાયારૂપ છે. માનવ સમાજની પ્રગતિનો રથ ત્યારે જ આગળ વધશે જ્યારે તે રથના બંને પૈડાં, એટલે કે મહિલાઓ અને પુરુષો, સંપૂર્ણપણે સમાન અને સુમેળમાં હોય.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે મહિલાઓ સ્વ-રોજગારથી લઈને સશસ્ત્ર દળો સુધીના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં યોગદાન આપી રહી છે. તેમણે રમતગમતમાં વૈશ્વિક સ્તરે નવા ધોરણો સ્થાપિત કર્યા છે. તેમને એ જાણીને આનંદ થયો કે મહિલાઓના સ્વાસ્થ્ય, શિક્ષણ, સુરક્ષા અને આર્થિક સશક્તિકરણ તરફના રાષ્ટ્રીય પ્રયાસોને કારણે ઘણા ક્ષેત્રોમાં મહિલાઓની ભાગીદારી વધી છે. તેમણે કહ્યું કે આજે આપણો દેશ મહિલા સંચાલિત વિકાસના વિચાર સાથે આગળ વધી રહ્યો છે.

બે દિવસીય સંમેલનનો ઉદ્દેશ્ય ભારતમાં મહિલાઓની ભૂમિકાની ઉજવણી કરવાનો, તેના પર ચિંતન કરવાનો અને તેને ફરીથી રજૂ કરવાનો છે, જેમાં નારી સામાજિક સહભાગી તરીકેથી નારાયણી તરીકે શાણપણ, નેતૃત્વ, કરુણા અને શક્તિના બળ તરીકે પરિવર્તિત થાય છે.

રાષ્ટ્રપતિનું ભાષણ જોવા માટે અહીં ક્લિક કરો.

SM/DK/JD