ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲਾ
azadi ka amrit mahotsav

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਅੱਜ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਗਰਤਲਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਖੇਤਰੀ ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ


ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਦੇਸ਼ ਅੱਜ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ, ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਮਾਣ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ​​ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ

ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਹਨ

ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ

ਹਰੇਕ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਤ੍ਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਖਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕਣ

ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਜਿਹਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਮੋਦੀ ਨੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ

ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਬੰਦ ਅਤੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਅੱਜ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਸੰਮੇਲਨ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਗਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ 84 ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਦਾ 'ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਬਦ ਸਿੰਧੂ' ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

Posted On: 20 FEB 2026 8:36PM by PIB Chandigarh

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਅੱਜ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਗਰਤਲਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਖੇਤਰੀ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮਾਣਿਕ ​​ਸਾਹਾ, ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਬੰਦੀ ਸੰਜੈ ਕੁਮਾਰ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੀ ਬਿਪਲਬ ਕੁਮਾਰ ਦੇਬ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਅੰਸ਼ੁਲੀ ਆਰੀਆ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪਤਵੰਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਗੁਲਾਮੀ ਨਾਲ ਜਕੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਵਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 'ਹਿੰਦਵੀ ਸਵਰਾਜ' ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਪੂਰਨ ਸਵਰਾਜ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਹਿੰਦੀ 'ਸਵੈ' ਦੀ ਵੱਲ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ ਹੈ। 

ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਥੋਪਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਟਕਰਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਕੋ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਹਨ - ਇਕੱਠੀਆਂ ਜੰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਿੰਦੀ ਕਦੇ ਵੀ ਬੰਗਾਲੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਤਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ ਜਾਂ ਮਲਿਆਲਮ ਵਰਗੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਦੇਸ਼ ਅੱਜ ਸਵੈਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ, ਅਪਣਾਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਣ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ​​ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਖੋਜ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਜਰਮਨੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਾਪਾਨ, ਕੋਰੀਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਰਾਂਸ, ਰੂਸ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚੀਨ - ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਸਿੱਖਿਆ, ਲਿਖਣ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦਾ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਆਪਣੀ ਮਾਤ੍ਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੰਚਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਨ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਅੱਜ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ; ਸਗੋਂ, ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਜੋ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਿਵਹਾਰ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਸਮਝਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਾਧਿਅਮ ਉਸਦੀ ਮਾਤ੍ਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤ੍ਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਸਮਰਥਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਪੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਲਿਪੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਲਿਪੀ ਬਣਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਆਈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਏਆਈ ਕਾਨਫਰੰਸ, ਇੰਡੀਆ ਏਆਈ ਇਮਪੈਕਟ ਸਮਿਟ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੰਪਿਊਟਰ-ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲਿਪੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਹੋਵੇ, ਹਿੰਦੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ 2,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਅਲੋਪ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰ ਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਲੰਮਾ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵੱਲ ਵਧਣਗੀਆਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਿਨ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਨੇਤਰਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਏਆਈ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਸਮਾਰਟ ਐਨਕਾਂ ਵੰਡੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਐਨਕਾਂ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਆਵਾਜ਼-ਅਧਾਰਿਤ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਯੰਤਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ, ਟੈਕਸਟ ਰੀਡਿੰਗ, ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸਮੇਤ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੱਠ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ "ਅਸ਼ਟਲਕਸ਼ਮੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ 2014 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮੂਹ ਸਰਗਰਮ ਸਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, 2014 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ 21 ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 11,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਜਵਾਨ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਇਹ ਖੇਤਰ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਟਕਰਾਅ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅੱਠ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਬਾਇਲੀ ਸਮੂਹਾਂ, 160 ਕਬਾਇਲੀ ਸਮੂਹ ਸਮੂਹਾਂ, 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਨਾਚ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸਹਿ-ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨੋਂ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਇਕੱਠੇ ਵਧੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦੀਆਂ ਕਈ ਉੱਘੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਰਾਹੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਾ. ਭੂਪੇਨ ਹਜ਼ਾਰਿਕਾ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਐੱਸ.ਡੀ. ਬਰਮਨ ਅਤੇ ਆਰ.ਡੀ. ਬਰਮਨ, ਅਤੇ ਸਿੱਕਮ ਤੋਂ ਡੈਨੀ ਡੇਂਜੋਂਗਪਾ ਅਤੇ ਜ਼ੁਬਿਨ ਗਰਗ, ਸਮੇਤ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਰਾਹੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਹਿੰਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਬਣ ਗਈ। ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਗੱਲ ਹਰ ਰਾਜ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਪਰਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਤਾਕੀਦ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਨੇ "ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਅਨੁਵਾਦ ਸਾਰਥੀ", ਸਮ੍ਰਿੱਤੀ (ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ) -ਅਧਾਰਿਤ ਅਨੁਵਾਦ ਪ੍ਰਣਾਲੀ "ਕੰਠਸਥ" ਅਤੇ "ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਬਦ-ਸਿੰਧੂ" ਵਰਗੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, "ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਬਦ-ਸਿੰਧੂ" ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ 84,000 ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਅਮੀਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਹੁਣ ਤੱਕ, ਇਸ ਖੰਡ ਦੇ 13 ਭਾਗ ਮਹਾਮਹਿਮ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਤ੍ਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਤ੍ਰ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਖਾਈ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਮਾਤ੍ਰ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਸਾਹਿਤ, ਕਵਿਤਾ, ਕਹਾਵਤਾਂ, ਰਾਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਤ੍ਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਯੋਗਤਾ, ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਅਤੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

************

ਆਰਆਰ/ਪੀਆਰ/ਪੀਐੱਸ/ਐੱਸਕੇ


(Release ID: 2231410) ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਕਾਊਂਟਰ : 2