કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલે નવી દિલ્હીમાં ભારત-બ્રાઝિલ બિઝનેસ ફોરમના પૂર્ણાહુતિ સત્ર (Plenary Session) ને સંબોધિત કર્યું હતું, જેમાં વિવિધ ક્ષેત્રોમાં ભારત અને બ્રાઝિલ વચ્ચે વિસ્તરતા સહયોગ પર ભાર મૂક્યો હતો. પાછલા વર્ષમાં દ્વિપક્ષીય વેપારમાં 25 ટકાના વધારા સાથે તે USD 15 બિલિયન સુધી પહોંચ્યો હોવાનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે વર્તમાન સ્તરને 'સબઓપ્ટિમલ' (અપેક્ષા કરતા ઓછું) ગણાવ્યું હતું અને બંને દેશો વચ્ચેના આર્થિક જોડાણને વધુ મજબૂત કરવા માટે વધુ મહત્વાકાંક્ષા રાખવા આહવાન કર્યું હતું.

રાષ્ટ્રપતિ લુઈઝ ઈનાસિયો લુલા દા સિલ્વા અને પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા નિર્ધારિત ઉચ્ચ બેન્ચમાર્કનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે બંને રાષ્ટ્રો સહિયારી સમૃદ્ધિ માટે વધુ ઝડપથી વિકાસ કરી શકે છે, મોટા બની શકે છે અને સાથે મળીને આગળ વધી શકે છે. ભારત-બ્રાઝિલ ભાગીદારી પર પ્રકાશ પાડતા, મંત્રીએ બંને દેશોને કુદરતી ભાગીદારો તરીકે વર્ણવ્યા હતા, જેઓ લોકશાહી, વિવિધતા અને વિકાસ માટેની સહિયારી આકાંક્ષાઓથી જોડાયેલા છે. તેમણે અવલોકન કર્યું કે આ સંબંધ લોકો-થી-લોકોના સંબંધો અને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં વિસ્તરતા સહયોગ દ્વારા સંચાલિત એક મજબૂત અને બહુપક્ષીય વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીમાં વિકસિત થયો છે. બ્રાઝિલ એ લેટિન અમેરિકા અને કેરેબિયન ક્ષેત્રમાં ભારતનું સૌથી મોટું વેપારી ભાગીદાર છે, જેમાં સંરક્ષણ, ઊર્જા, કૃષિ અને એગ્રોકેમિકલ્સમાં દ્વિપક્ષીય જોડાણ ઊંડું બની રહ્યું છે.

શ્રી ગોયલે ભાગીદારીના વ્યાપક પરિમાણો પર પણ ભાર મૂક્યો હતો, જેમાં દક્ષિણ-દક્ષિણ (South-South) સહયોગ અને BRICS, IBSA, G20 અને વર્લ્ડ ટ્રેડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WTO) હેઠળના સહયોગનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે દ્વિપક્ષીય સંબંધોના ઉજ્જવળ ભવિષ્યમાં વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો.

ભારતની વેપાર વ્યૂહરચનાનો ઉલ્લેખ કરતા, મંત્રીએ વૈશ્વિક વ્યાપાર અને રોકાણ માટે વિશ્વસનીય ગંતવ્ય તરીકે ભારતના ઉદભવ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જેણે નાણાકીય વર્ષ 2025 માં લગભગ USD 80 બિલિયનનું સીધું વિદેશી રોકાણ (FDI) આકર્ષ્યું છે, જે એક વર્ષમાં અત્યાર સુધીનું સૌથી વધુ છે. તેમણે જણાવ્યું કે ભારતે તાજેતરમાં ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા મુક્ત વેપાર કરારો (FTAs) ની શ્રેણી પૂર્ણ કરી છે અને અન્ય ઘણા પર સક્રિયપણે વાટાઘાટો કરી રહ્યું છે. આ કરારો સાથે, ભારત હવે વૈશ્વિક વેપારના લગભગ બે-તૃતીયાંશ ભાગ સુધી પ્રેફરન્શિયલ એક્સેસ (પ્રાધાન્યપૂર્ણ પહોંચ) ધરાવે છે. તેમણે માહિતી આપી હતી કે ઇઝરાયેલ અને ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ (GCC) સાથે ટર્મ્સ ઓફ રેફરન્સ ફાઇનલ કરવામાં આવ્યા છે, કેનેડા સાથે ચર્ચાઓ શરૂ કરવામાં આવી છે, અને નજીકના ભવિષ્યમાં વાટાઘાટો શરૂ થવાની અપેક્ષા છે.

તેમણે MERCOSUR ક્ષેત્રના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો અને જણાવ્યું કે ભારત બજારની પહોંચ વધારવા, રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા, ટેકનોલોજી ભાગીદારી કેળવવા અને રમતગમત, શિક્ષણ અને સંસ્કૃતિમાં જોડાણ મજબૂત કરવા માટે ભારત-MERCOSUR પ્રેફરન્શિયલ ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટના વિસ્તરણ પર કામ કરી રહ્યું છે.

શ્રી ગોયલે નોંધ્યું હતું કે આ જોડાણ એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે બંને અર્થતંત્રો નવી ગતિનો અનુભવ કરી રહ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું કે ભારત હાલમાં વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મુખ્ય અર્થવ્યવસ્થા છે, જેમાં બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં વાસ્તવિક GDP વૃદ્ધિ 8 ટકાથી વધુ રહી છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ભારત આગામી બે વર્ષમાં જર્મનીને પાછળ છોડીને વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનવાના માર્ગ પર છે. આ વૃદ્ધિ, તેમણે કહ્યું કે, 2014 થી માળખાગત પરિવર્તન પ્રતિબિંબિત કરે છે, જે કરવેરા, લોજિસ્ટિક્સ, મેન્યુફેક્ચરિંગ, ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, પાલન ઘટાડવા (compliance reduction) અને વ્યવસાય કરવાની સરળતામાં સુધારા દ્વારા પ્રેરિત છે. તેમણે વધુમાં નોંધ્યું કે ભારત સક્રિયપણે બહારના રોકાણને પ્રોત્સાહન આપે છે અને મુક્ત વેપાર કરારો ભારતીય ઉદ્યોગને સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય બંને સ્તરે વિસ્તરણ કરવામાં સક્ષમ બનાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.

બ્રાઝિલની શક્તિઓનું વર્ણન કરતા, શ્રી ગોયલે તેના નિકલ (niobium), લિથિયમ અને આયર્ન ઓર સહિતના સમૃદ્ધ કુદરતી સંસાધનોનો ઉલ્લેખ કર્યો, જે વૈશ્વિક ઊર્જા પરિવર્તન અને ઉભરતી ટેકનોલોજી માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે કૃષિ, એરોસ્પેસ, ઓટોમોટિવ અને ડિજિટલ ટેકનોલોજીમાં બ્રાઝિલની તાકાત પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો, આ ક્ષેત્રોને નોંધપાત્ર સહયોગના ક્ષેત્રો તરીકે ઓળખાવ્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારત અને બ્રાઝિલ મળીને સંસાધનો, નવીનતા અને ભવિષ્યલક્ષી વિઝન દ્વારા વૈશ્વિક મૂલ્ય શૃંખલાઓને નવો આકાર આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, અને બ્રાઝિલની કંપનીઓને નોકરીઓ સહ-નિર્મિત કરવામાં, મૂલ્યવર્ધન કરવામાં અને ટેકનોલોજીનો લાભ લેવામાં ભારત સાથે ભાગીદારી કરવા આમંત્રણ આપ્યું હતું.

મંત્રીએ રાષ્ટ્રીય હિતોના રક્ષણ માટે અને વૈશ્વિક બૌદ્ધિક સંપદા માળખામાં સમાન પહોંચને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, ખાસ કરીને સ્વદેશી ટેકનોલોજીના રક્ષણમાં બંને દેશોની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતાની પુષ્ટિ કરી હતી. તેમણે યાદ કર્યું કે જુલાઈ 2025 માં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની બ્રાઝિલની રાજ્ય મુલાકાત દરમિયાન, પ્રધાનમંત્રી મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ લુઈઝ ઈનાસિયો લુલા દા સિલ્વા બંને ભારત-બ્રાઝિલ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ ઊંડી બનાવવા માટે સંમત થયા હતા.

તેમના સંબોધનના નિષ્કર્ષમાં, શ્રી ગોયલે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે વર્તમાન જોડાણ આગળ જોનારી કાર્યસૂચિ તૈયાર કરવાની અને દ્વિપક્ષીય વ્યૂહાત્મક સહયોગને વધુ મજબૂત કરવાની તક પૂરી પાડશે. તેમણે આગામી વર્ષોમાં પરસ્પર સમૃદ્ધિના સહિયારા વિઝન સાથે, સહયોગ અને નવીનતા દ્વારા મજબૂત ભારત-બ્રાઝિલ ભાગીદારી કેળવવા આહવાન કર્યું હતું.

SM/GP/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2231357) મુલાકાતી સંખ્યા : 11