(ক) সমবায় খণ্ডত বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ শস্য সংৰক্ষণ পৰিকল্পনা (ডব্লিউ এল জি এছ পি)ৰ অধীনত মধ্যপ্ৰদেশৰ বালাঘাট জিলাক পৰীক্ষামূলক জিলা হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছে। এই পাইলট প্ৰকল্পৰ অধীনত বালাঘাট জিলাৰ মৰিয়াদিত পাৰ্চৱাড়াৰ বহুদেশীয় প্ৰাথমিক কৃষি শাখা সহকাৰী সমিতিত ৫০০ মেট্ৰিক টন ক্ষমতাসম্পন্ন এটা গুদাম নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ২০২৪ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত মাননীয় প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে উদ্বোধন কৰা এই প্ৰকল্পটো সম্পূৰ্ণ হৈ উঠিছে। গুদামটো মধ্যপ্ৰদেশ ৱেৰহাউচিং এণ্ড লজিষ্টিক কৰ্পোৰেচনে (এম পি ডব্লিউ এল চি) ভাড়াত লৈছে।

(খ) কৃষি আন্তঃগাঁথনি পুঁজি (এ আই এফ), কৃষি বিপণন আন্তঃগাঁথনি আঁচনি (এ এম আই), কৃষি যান্ত্ৰিকীকৰণৰ উপ-অভিযান (এছ এম এ এম), প্ৰধানমন্ত্ৰী ক্ষুদ্ৰ খাদ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণ উদ্যোগ আঁচনি (পি এম এফ এম ই) আদিৰ দৰে ভাৰত চৰকাৰৰ বৰ্তমানৰ বিভিন্ন আঁচনিৰ একত্ৰীকৰণৰ জৰিয়তে এই পৰিকল্পনাটো পি এ চি এছ/অন্যান্য সমবায় সমিতি পৰ্যায়ত ৰূপায়ণ কৰা হৈছে। এ আই এফ আঁচনিৰ অধীনত গুদাম নিৰ্মাণৰ বাবে লোৱা ঋণৰ বিপৰীতে পি এ চি এছক সুদৰ ৰেহাইৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হয় আৰু এ এম আই আঁচনিৰ অধীনত খাদ্যশস্য সংৰক্ষণৰ বাবে ৰাজসাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ বিভাগে পি এ চি এছৰ বাবে এ আই এফ আঁচনিৰ অধীনত ঋণ পৰিশোধৰ সময়সীমা ২+৫ৰ পৰা ২+৮ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰিছে আৰু এ এম আই আঁচনিৰ অধীনত নিম্নলিখিত সংশোধনীও কৰিছেঃ

• আগতীয়া পৰিশোধৰ ধনৰ প্ৰয়োজনীয়তা ২০ শতাংশৰ পৰা ১০ শতাংশলৈ হ্ৰাস কৰা হৈছে।
• নিৰ্মাণ ব্যয় ৩,০০০-৩,৫০০ টকা মেট্ৰিক টনৰ পৰা সমভূমি অঞ্চলৰ বাবে ৭,০০০ টকা/মেট্ৰিক টনলৈ আৰু উত্তৰ-পূবৰ ৰাজ্যসমূহৰ বাবে ৪,০০০ টকা/মেট্ৰিক টনৰ পৰা ৮,০০০ টকা/মেট্ৰিক টনলৈ সংশোধন কৰা হৈছে।
• পি এ চি এছৰ বাবে ৰাজসাহায্য ২৫ শতাংশৰ পৰা ৩৩.৩৩ শতাংশলৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছে (সমভূমি অঞ্চলৰ বাবে ৮৭৫ টকা/মেট্ৰিক টনৰ পৰা ২,৩৩৩ টকা/মেট্ৰিক টনলৈ আৰু উত্তৰ-পূবৰ ৰাজ্যসমূহৰ বাবে ১,৩৩৩.৩৩ মেট্ৰিক টনৰ পৰা ২,৬৬৬ টকা/মেট্ৰিক টনলৈ)।
• পি এ চি এছৰ বাবে, আভ্যন্তৰীণ পথ, কাষৰীয়া দলং, সীমা দেৱাল আদিৰ দৰে আনুসংগিক আন্তঃগাঁথনিৰ বাবে মুঠ গ্ৰহণযোগ্য ৰাজসাহায্যৰ এক তৃতীয়াংশ অতিৰিক্তভাৱে প্ৰদান কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।

এই একত্ৰীকৰণে কৃষকসকলক স্থানীয়ভাৱে উৎপাদিত সামগ্ৰী সংৰক্ষণ কৰিবলৈ, প্ৰতিশ্ৰুতিৰ বিত্তীয় যোগান লাভ কৰিবলৈ আৰু উপযুক্ত সময়ত বিক্ৰী কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে, যাৰ ফলত বিশেষকৈ ক্ষুদ্ৰ আৰু প্রান্তীয় কৃষকসকলৰ বাবে সংকটপূৰ্ণ বিক্ৰী প্ৰতিৰোধ হয়।

(গ) গাঁও/পি এ চি এছ পৰ্যায়ত বিকেন্দ্ৰীকৃত সংৰক্ষণৰ ফলত খেতিৰ ওচৰত বৈজ্ঞানিক সংৰক্ষণ সম্ভৱ কৰি আৰু পৰিচালনা হ্ৰাস কৰি শস্য চপোৱাৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ৰ লোকচান যথেষ্ট হ্ৰাস পাব বুলি আশা কৰা হৈছে। স্থানীয়ভাৱে সংৰক্ষণ কৰিলে পৰিবহণৰ দূৰত্ব আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত ব্যয় হ্ৰাস কৰাৰ লগতে দূৰৈৰ গুদাম বা বজাৰলৈ বাৰে বাৰে দীঘলীয়া দূৰত্বৰ যাতায়াতৰ ব্যয় হ্ৰাস কৰে। সামূহিকভাৱে এই ব্যৱস্থাসমূহে কৃষকসকলৰ বাবে মূল্য আদায় উন্নত কৰে, যোগান-শৃংখলৰ দক্ষতা বৃদ্ধি কৰে আৰু খাদ্য সুৰক্ষাৰ ফলাফল শক্তিশালী কৰে।

কেন্দ্ৰীয় গৃহ আৰু সমবায় মন্ত্ৰী শ্ৰী অমিত শ্বাহে ৰাজ্যসভাত এটা লিখিত উত্তৰত এই তথ্য প্ৰদান কৰে।

****

AK/AP/NB