નાણા મંત્રાલય
RBIએ સહકારી બેંકોના નાણાકીય સ્વાસ્થ્ય, શાસન અને ડિજિટલ સમાવેશને મજબૂત કરવાના પગલાં અમલમાં મૂક્યા
સહકારી મંડળીઓને ઓન-લેન્ડિંગ (આગળ ધિરાણ) માટે NCDCને બેંકો દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવેલી લોન 19 જાન્યુઆરી, 2026થી સંબંધિત શ્રેણીઓ હેઠળ અગ્રતા ક્ષેત્ર ધિરાણ (Priority Sector Lending) તરીકે વર્ગીકરણ માટે પાત્ર છે
સુધારાઓમાં સુધારેલા અગ્રતા ક્ષેત્ર ધિરાણના ધોરણો હેઠળ NCDC દ્વારા સહકારી મંડળીઓને વધુ ક્રેડિટ ફ્લો (ધિરાણ પ્રવાહ) ની સુવિધા આપવાનો સમાવેશ થાય છે
ગ્રામીણ સહકારી બેંકોને તકનીકી સેવાઓ પહોંચાડવા માટે શેર સર્વિસ એન્ટિટી તરીકે ‘સહકાર સારથી’ની સ્થાપના કરવામાં આવી
પોસ્ટેડ ઓન:
10 FEB 2026 4:26PM by PIB Ahmedabad
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) એ ભારત સરકારની પરામર્શમાં જાહેરાત કરી છે કે 19 જાન્યુઆરી, 2026થી નેશનલ કોઓપરેટિવ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન (NCDC)ને સહકારી મંડળીઓને આગળ ધિરાણ આપવા માટે બેંકો દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવેલી લોન સંબંધિત શ્રેણીઓ હેઠળ અગ્રતા ક્ષેત્ર ધિરાણ તરીકે વર્ગીકરણ માટે પાત્ર છે. આ પ્રાદેશિક ગ્રામીણ બેંકો, અર્બન કોઓપરેટિવ બેંકો, સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો અને લોકલ એરિયા બેંકો સિવાયની બેંકોને લાગુ પડે છે. આ લોન અગ્રતા ક્ષેત્ર ધિરાણ પરના માસ્ટર ડાયરેક્શન, 2025 માં નિર્ધારિત હેતુઓ અને પ્રવૃત્તિઓ માટે છે.
નેશનલ કોઓપરેટિવ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન (NCDC), જે સહકાર મંત્રાલયના વહીવટી નિયંત્રણ હેઠળનું એક વૈધાનિક નિગમ છે, તે સહકારી મંડળીઓને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડે છે અને સહકારી ચળવળના વિકાસને વેગ આપવામાં સીધું યોગદાન આપે છે.
ભારત સરકાર અને RBI એ સહકારી બેંકોના નાણાકીય સ્વાસ્થ્ય, શાસન અને ડિજિટલ સમાવેશને મજબૂત કરવા તેમજ ડિપોઝિટ સુરક્ષા, ધિરાણની ઉપલબ્ધતા અને વિવેકપૂર્ણ નિયમનને વધારવા માટે વિવિધ પગલાં લીધાં છે, જેમાં અન્ય બાબતોની સાથે નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
- અર્બન કોઓપરેટિવ બેંકો (UCBs) ને નવી શાખાઓ ખોલવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે
- હાઉસિંગ લોનની મર્યાદા UCBs માટે તેમની કુલ લોન અને એડવાન્સના 10% થી વધારીને 25% કરવામાં આવી છે
- સહકારી બેંકોના ડાયરેક્ટરોની મુદત 8 થી વધારીને 10 વર્ષ કરવા માટે બેંકિંગ રેગ્યુલેશન એક્ટમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે
- સહકારી બેંકોને આધાર સક્ષમ પેમેન્ટ સિસ્ટમ (AePS) પર ઓનબોર્ડ કરવા માટેની લાયસન્સિંગ ફીમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે
- નેશનલ અર્બન કો-ઓપરેટિવ ફાઇનાન્સ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (NUCFDC), જે એક નોન-ડિપોઝિટ ટેકિંગ નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્શિયલ કંપની (NBFC) છે, તેની સ્થાપના અર્બન કોઓપરેટિવ બેંકો માટે ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી (IT) ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ઓપરેશનલ સપોર્ટ પૂરો પાડવા માટે અમ્બ્રેલા ઓર્ગેનાઈઝેશન તરીકે કરવામાં આવી છે
- ગ્રામીણ સહકારી બેંકોને તકનીકી સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે શેર સર્વિસ એન્ટિટી (SSE), સહકાર સારથી ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે
- ગ્રામીણ સહકારી બેંકોનો RBI દ્વારા સંકલિત લોકપાલ યોજના (Integrated Ombudsman Scheme) માં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે
- ડિપોઝિટ ઇન્શ્યોરન્સ એન્ડ ક્રેડિટ ગેરંટી કોર્પોરેશન (DICGC) તમામ સહકારી બેંકો માટે પ્રતિ થાપણદાર પ્રતિ બેંક ₹ 5,00,000 સુધીની વિવિધ પ્રકારની થાપણો (મુદ્દલ અને વ્યાજ સહિત) વીમો આપે છે
આ માહિતી નાણા મંત્રાલયના રાજ્ય મંત્રી શ્રી પંકજ ચૌધરીએ આજે રાજ્યસભામાં આપી હતી.
SM/DK/GP/JD
(રીલીઝ આઈડી: 2225909)
મુલાકાતી સંખ્યા : 22