આયુર્વેદિક શિક્ષણ, સંશોધન અને આરોગ્યસંભાળ માટેની ભારતની અગ્રણી સંસ્થા, જયપુર, નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ આયુર્વેદ (NIA) એ આજે ​​તેની સુવર્ણ જયંતિની ઉજવણી કરી, જે આયુર્વેદ અને જાહેર આરોગ્ય માટે 50 વર્ષની વિશિષ્ટ સેવાની ઉજવણી કરે છે. આ સ્મારક કાર્યક્રમમાં રાજસ્થાનના મુખ્યમંત્રી શ્રી ભજન લાલ શર્મા, આયુષ મંત્રાલયના કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો) અને આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયના રાજ્યમંત્રી શ્રી પ્રતાપરાવ જાધવ અને રાજસ્થાનના નાયબ મુખ્યમંત્રી અને આયુષ મંત્રી શ્રી પ્રેમચંદ બૈરવા, આયુષ મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, શિક્ષણવિદો, સંશોધકો, વિદ્યાર્થીઓ અને અન્ય મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

આ કાર્યક્રમે 1976માં આયુર્વેદ કોલેજ તરીકે તેની સ્થાપનાથી લઈને ભારતની પ્રથમ આયુર્વેદ ડીમ્ડ-ટુ-બી યુનિવર્સિટી તરીકેના તેના વર્તમાન દરજ્જા સુધીની NIAની સફરને પ્રકાશિત કરી, જે શિક્ષણ, તાલીમ, સંશોધન, મેન્યુસ્ક્રિપ્ટોલોજી અને દર્દીઓની સંભાળના ક્ષેત્રોમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપે છે.

રાજસ્થાનના મુખ્યમંત્રી શ્રી ભજનલાલ શર્માએ જયપુર સ્થિત રાષ્ટ્રીય આયુર્વેદ સંસ્થા (NIA) ના સુવર્ણ જયંતિ સમારોહને સંબોધતા જણાવ્યું હતું કે આ સંસ્થા ભારતના પ્રાચીન તબીબી જ્ઞાન અને આધુનિક વૈજ્ઞાનિક તપાસ વચ્ચે જીવંત સેતુ તરીકે ઉભી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે 50 વર્ષ પૂર્ણ થવા એ ફક્ત સમયનો એક સીમાચિહ્નરૂપ નથી, પરંતુ આયુર્વેદ દ્વારા જાહેર આરોગ્ય પ્રત્યે સમર્પિત સેવા, સંશોધન અને પ્રતિબદ્ધતાની સફર છે.

મુખ્યમંત્રીએ હાઈલાઈટ કર્યું કે રાજસ્થાન ઐતિહાસિક રીતે આયુર્વેદ માટે ફળદ્રુપ ભૂમિ રહ્યું છે, જે ઔષધીય જૈવવિવિધતા અને પરંપરાગત જ્ઞાન પ્રણાલીઓથી સમૃદ્ધ છે. તેમણે કહ્યું કે રાજ્ય સરકાર આયુષ પ્રણાલીઓને મજબૂત કરવા અને જનતાના લાભ માટે આયુર્વેદ, યોગ અને પરંપરાગત દવાઓને મુખ્ય પ્રવાહના આરોગ્ય સંભાળ માળખામાં એકીકૃત કરવા સતત કામ કરી રહી છે.

શિક્ષણ, સંશોધન અને દર્દીઓની સંભાળમાં તેના રાષ્ટ્રીય નેતૃત્વ માટે નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ આયુર્વેદની પ્રશંસા કરતા, શ્રી ભજનલાલ શર્માએ કહ્યું કે NIA દેશની અગ્રણી આયુર્વેદ સંસ્થાઓમાંની એક તરીકે ઉભરી આવી છે. તેમણે સંસ્થાના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિસ્તરણ, શૈક્ષણિક શ્રેષ્ઠતા અને ભવિષ્યલક્ષી વિકાસ માટે રાજ્ય સરકારના સંપૂર્ણ સમર્થનની ખાતરી આપી હતી.

સુવર્ણ જયંતિને નવેસરથી સંકલ્પની ક્ષણ ગણાવતા મુખ્યમંત્રીએ કહ્યું કે આગામી દાયકાઓમાં NIA ને આયુર્વેદ શિક્ષણ અને સંશોધનનું વૈશ્વિક કેન્દ્ર બનાવવા માટે સામૂહિક પ્રયાસો જરૂરી છે. તેમણે સંસ્થાના વારસામાં અમૂલ્ય યોગદાન આપવા બદલ ફેકલ્ટી સભ્યો, વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો અને ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા.

આયુષ માટેના કેન્દ્રીય રાજ્ય મંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો) શ્રી પ્રતાપરાવ જાધવે જણાવ્યું હતું કે નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ આયુર્વેદની 50 વર્ષની સફર આયુર્વેદિક વિદ્વાનો, ચિકિત્સકો અને સંશોધકોની પેઢીઓના અટલ સમર્પણને પ્રતિબિંબિત કરે છે જેમણે આ પ્રાચીન વિજ્ઞાનને સાચવી રાખ્યું છે અને તેને આગળ વધાર્યું છે. તેમણે NIA ને ભારતની સર્વગ્રાહી આરોગ્ય સંભાળ ઇકોસિસ્ટમમાં પાયાની સંસ્થા ગણાવી.

શ્રી જાધવે જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના વિઝનરી નેતૃત્વ હેઠળ, આયુષ પ્રણાલીઓને રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય સંભાળ માળખામાં નિશ્ચિતપણે એકીકૃત કરવામાં આવી છે. તેમણે બજેટની મુખ્ય જાહેરાતોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેમાં ત્રણ નવી ઓલ ઈન્ડિયા ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ આયુર્વેદની સ્થાપના અને જામનગર ખાતે WHO ગ્લોબલ સેન્ટર ફોર ટ્રેડિશનલ મેડિસિનનું અપગ્રેડેશનનો સમાવેશ થાય છે, જે આ ક્ષેત્ર માટે પરિવર્તનકારી પગલાં છે.

મંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સરકારનો ઉદ્દેશ્ય આયુષને પુરાવા-આધારિત, વૈજ્ઞાનિક રીતે માન્ય અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્વીકૃત આરોગ્ય સંભાળ પ્રણાલી તરીકે સ્થાપિત કરવાનો છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે NIA જેવી સંસ્થાઓ અદ્યતન સંશોધન, ડિજિટલ આરોગ્ય પહેલ, આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ અને દર્દી-કેન્દ્રિત સંભાળના મોડલ દ્વારા મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહી છે.

રાજસ્થાન સરકારના સતત સમર્થનની પ્રશંસા કરતા શ્રી જાધવે સંસ્થાના જમીન અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિસ્તરણ માટે સતત સહકાર માંગ્યો હતો. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે NIA સર્વગ્રાહી સુખાકારી માટે વૈશ્વિક હબ તરીકે ઉભરી આવશે અને "હીલ ઇન ઇન્ડિયા" વિઝનમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપશે.

રાજસ્થાનના નાયબ મુખ્યમંત્રી અને આયુષ મંત્રી શ્રી પ્રેમચંદ બૈરવાએ જણાવ્યું હતું કે નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ આયુર્વેદની સુવર્ણ જયંતિની ઉજવણી રાજસ્થાન અને દેશ બંને માટે ગૌરવની વાત છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે 1976 માં આયુર્વેદ કોલેજમાંથી રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્યતા પ્રાપ્ત સંસ્થામાં સંસ્થાનું પરિવર્તન તેની શૈક્ષણિક શ્રેષ્ઠતા અને સેવાની ભાવનાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

શ્રી બૈરવાએ જાહેર આરોગ્ય પ્રોત્સાહન માટે આયુર્વેદ, યોગ અને પરંપરાગત દવાઓને મજબૂત બનાવવાની રાજ્ય સરકારની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો. તેમણે ખાતરી આપી હતી કે રાજસ્થાન NIA ને આયુર્વેદ શિક્ષણ, સંશોધન અને દર્દીઓની સંભાળના વિશ્વ-કક્ષાના કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવવા માટે સંપૂર્ણ સહયોગ આપવાનું ચાલુ રાખશે.

મુખ્યમંત્રી શ્રી ભજનલાલ શર્મા અને કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી પ્રતાપરાવ જાધવે સુવર્ણ જયંતિ ઉજવણીના ભાગરૂપે અનેક મહત્વપૂર્ણ કાર્યક્રમો અને સુવિધાઓનું લોન્ચિંગ અને ઉદ્ઘાટન પણ કર્યું હતું. આમાં સંરક્ષણ, શિક્ષણ અને સંશોધન માટેના ઔષધીય વનસ્પતિ બગીચા, 'ધન્વંતરિ ઉપવન'નું ઉદ્ઘાટન સામેલ હતું, ત્યારબાદ કેન્દ્રીય રાજ્ય મંત્રી દ્વારા ચર્ચાઓ, માર્ગદર્શન અને નિર્દેશો આપવામાં આવ્યા હતા. કેન્દ્રીય મંત્રીએ અદ્યતન સિમ્યુલેશન લેબોરેટરી અને નવા ઓપરેશન થિયેટર બ્લોકનું પણ ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું, જે સંસ્થામાં ક્લિનિકલ તાલીમ, સંશોધન ક્ષમતા અને દર્દીની સુરક્ષામાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે.

આઉટપેશન્ટ સેવાઓ વિસ્તારવા અને દર્દીની સુલભતા સુધારવા માટે નવો OPD બ્લોક, "સુશ્રુત ભવન" નું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, NIA પોડકાસ્ટ સ્ટુડિયોમાંથી પ્રથમ સત્તાવાર પોડકાસ્ટ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં કેન્દ્રીય મંત્રીએ ડિજિટલ આઉટરીચ, શૈક્ષણિક સંચાર અને જાહેર જોડાણને મજબૂત કરવા માટે ઉદ્ઘાટન એપિસોડ રેકોર્ડ કર્યો હતો.

સુવર્ણ જયંતિ ઉજવણીએ શિક્ષણ, સંશોધન અને કરુણાપૂર્ણ દર્દીની સંભાળ દ્વારા આયુર્વેદને સાચવવા અને આગળ વધારવા માટે સમર્પિત અગ્રણી સંસ્થા તરીકે નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ આયુર્વેદની ભૂમિકાની પુષ્ટિ કરી. આ પ્રસંગે આયુર્વેદિક જ્ઞાન, ડિજિટલ આરોગ્ય નવીનતા અને પુરાવા-આધારિત પરંપરાગત દવા માટે NIA ને વૈશ્વિક હબ તરીકે સ્થાપિત કરવાના સામૂહિક સંકલ્પ સાથે સમાપ્ત થયો.

SM/BS/GP/JD