ਪ੍ਰਿਥਵੀ (PRITHVI)ਵਿਗਿਆਨ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:

1. ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਕੇਤਾਂ ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਯੂਮੰਡਲ, ਮਹਾਸਾਗਰ, ਭੂ-ਮੰਡਲ, ਹਿੰਮ ਮੰਡਲ ਅਤੇ ਠੋਸ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਹੈ।

2. ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ (R&D) ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ, ਮਹਾਸਾਗਰ, ਭੂ-ਮੰਡਲ, ਹਿੰਮਮੰਡਲ ਅਤੇ ਠੋਸ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ।

3. ਮੌਸਮ, ਮਹਾਸਾਗਰ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਖਤਰਿਆਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ।

4. ਭੂਚਾਲ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ।

5. ਧਰੁਵੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵੱਲ ਵਧਣਾ।

6. ਸਮਾਜਿਕ ਉਪਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ।

7. ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੂਝ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭਾਂ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ।

8. ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ।

9. ਧਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ।

ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਸਕੀਮ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੰਜ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਾਯੂਮੰਡਲ, ਜਲਮੰਡਲ, ਭੂਮੰਡਲ, ਹਿੰਮਮੰਡਲ ਅਤੇ ਜੀਵਮੰਡਲ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਣ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਮਹਾਸਾਗਰਾਂ ਦੋਵਾਂ ’ਤੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਚੱਕਰਵਾਤੀ ਤੂਫ਼ਾਨ, ਹੜ੍ਹਾਂ, ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਤੂਫਾਨ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ, ਸੁਨਾਮੀ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ ਅਤੇ ਭੂਚਾਲਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

• ਸਾਲ 2024-25 ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਵਿਗਿਆਨ ਯੋਜਨਾ ਅਧੀਨ ਉਪ ਯੋਜਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਅਨੁਬੰਧ-1 ਵਿੱਚ ਸਾਰਣੀਬੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

• ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਮਾਡਲਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

• ਨੈੱਟਵਰਕ ਡੌਪਲਰ ਮੌਸਮ ਰਡਾਰ (ਡੀਡਬਲਿਊਆਰ) ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ 47 ਡੀਡਬਲਿਊਆਰ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 10 ਐਕਸ-ਬੈਂਡ ਡੌਪਲਰ ਮੌਸਮ ਰਡਾਰਾਂ ਅਤੇ 02 ਸੀ-ਬੈਂਡ ਡੀਡਬਲਿਊਆਰ ਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

• ਗਲੋਬਲ ਕਲਾਈਮੇਟ ਔਬਜ਼ਰਵਿੰਗ ਸਿਸਟਮ (ਜੀਸੀਓਐੱਸ) ਅਪਰ ਏਅਰ ਨੈੱਟਵਰਕ (ਜੀਯੂਏਐੱਨ) ਆਰਐੱਸ/ਆਰਡਬਲਿਊ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 6 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 12 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

• 62 ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 25 ਪਾਇਲਟ ਬੈਲੂਨ (ਪੀਬੀ) ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਜੀਪੀਐੱਸ-ਅਧਾਰਿਤ ਪੀਬੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਏਡਬਲਿਊਐੱਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ 400 ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਮੌਸਮ ਸਟੇਸ਼ਨ (ਏਡਬਲਿਊਐੱਸ) ਜੋੜੇ ਗਏ।

• ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 200 ਐਗਰੋ-ਏਡਬਲਿਊਐੱਸ ਕਮੀਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਤਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਈ ਵਿੰਡ ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ 37 ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

• ਜ਼ਮੀਨ-ਅਧਾਰਿਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਿਰੀਖਣ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 31 ਆਰਗੋ ਫਲੋਟਸ, 5 ਸਤਹਿ ਡ੍ਰਿਫਟਰਜ਼ ਦੀ ਤੈਨਾਤੀ, 17 ਤਟਵਰਤੀ ਐਕੋਸਟਿਕ ਡੌਪਲਰ ਕਰੰਟ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਰ (ਏਡੀਸੀਪੀ) ਮੂਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ, 3 ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਦੇ ਕਰੰਟ ਮੀਟਰ ਮੂਰਿੰਗਜ਼ ਅਤੇ 3 ਐਕਸਬੀਟੀ (ਐਕਸਪੈਂਡੇਬਲ ਬਾਥੀਥ੍ਰਮੋਗ੍ਰਾਫ) ਟ੍ਰਾਂਸੈਕਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

• ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਟਾਈਡ ਗੇਜ ਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ 15 ਜੀਐੱਨਐੱਸਐੱਸ (ਗਲੋਬਲ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸਿਸਟਮ) ਰਿਸੀਵਰਾਂ ਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨਿੰਗ ਅਤੇ 14 ਨਵੇਂ ਟਾਈਡ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਵੇਵ-ਰਾਈਡਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ 17 ਪਲੈਟਫਾਰਮਾਂ ਤੱਕ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਬੁਆਏ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਦ੍ਵੀਪ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਐੱਨਐੱਸਐੱਸ-ਸਟ੍ਰੌਂਗ ਮੋਸ਼ਨ ਐਕਸੇਲੇਰੋਮੀਟਰਜ਼ (ਐੱਸਐੱਮਏ) ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਈਸਟ ਆਈਲੈਂਡ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਜੀਐੱਨਐੱਸਐੱਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

• ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ੍ਰਾ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਏਡਬਲਿਊਐੱਸ ਅਤੇ ਡਬਲਿਊਐੱਲਆਰ (ਵਾਟਰ ਲੈਵਲ ਰਿਕਾਰਡਰ) ਦੇ ਨਾਲ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਗਲੇਸ਼ੀਓ-ਹਾਈਡ੍ਰੋਲੌਜੀਕਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਪੁੰਜ ਸੰਤੁਲਨ ਅਨੁਮਾਨ ਲਈ ਉਪਯੋਗੀ ਉੱਨਤ ਰਿਮੋਟ ਸੈਂਸਿੰਗ ਅਤੇ xDEM-ਅਧਾਰਿਤ ਸਾਧਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਿਤ ਹਨ। ਭੂਕੰਪੀਯ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 165 ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਕਵਰੇਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

2. ਮਾਡਲਿੰਗ ਸਿਸਟਮ

ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਈ ਉੱਚ-ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਮਾਡਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਐੱਫਐੱਸ (ਇੰਡੀਆ ਫੋਰਕਾਸਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ) ਗਲੋਬਲ ਮਾਡਲ (~6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਉੱਚਤਮ ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ 'ਤੇ), ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ-ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਛੋਟੀ-ਰੇਂਜ (10 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ) ਸਮੂਹ ਪੂਰਵ ਅਨੁਮਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮੀ ਔਸਤ ਮੌਨਸੂਨ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮੌਸਮੀ ਸੰਯੁਕਤ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਮਾਡਲ (38 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਉੱਚਤਮ ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਾਡਲਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ-ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਬਾਥੀਮੈਟਰੀ ਡੇਟਾਸੈਟਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਚੱਕ੍ਰਵਾਤ ਤੂਫਾਨ ਡਾਨਾ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਭੂਮੀ-ਵਾਤਾਵਰਣ (IOLA) ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸਫਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਖਾਰੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਫ੍ਰੇਮਵਰਕ ਦੁਆਰਾ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਰੁਵੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ/ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ 'ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਮਾਨਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਆਰਕਟਿਕ ਅਤੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਮੌਸਮ ਖੋਜ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ (WRF-CHEM) ਮਾਡਲ, ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਜਲਵਾਯੂ ਮਾਡਲ, ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਡਲ (ROMS) ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਸਾਗਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮਾਡਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਭੌਤਿਕ ROMS ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ, ਫਾਈਟੋਪਲੈਂਕਟਨ, ਜ਼ੂਪਲੈਂਕਟਨ, ਡੇਟ੍ਰੀਟਸ (NPZD) ਮਾਡਲ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਓਲਡ ਡੋਮੀਨੀਅਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਸਾਗਰ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਰੈਜ਼ੋਲਿਉਸ਼ਨ ਸੰਯੁਕਤ ਸਮੁੰਦਰੀ-ਆਈਸ-ਆਈਸ ਸ਼ੈਲਫ ਮਾਡਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

3. ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ

ਸੁਨਾਮੀ, ਉੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ, ਤੂਫਾਨੀ ਵਾਧੇ, ਤੇਲ ਦੇ ਰਿਸਾਅ, ਹਿਲਸਾ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੇਵਾ (HiFA), ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਐਲਗਲ ਬਲੂਮ, ਕੋਰਲ ਬਲੀਚ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ, ਛੋਟੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ, ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਉੱਨਤ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਤਟਵਰਤੀ ਆਬਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸੈਂਸਰਾਂ ਅਤੇ ਟਾਈਡ ਗੇਜ਼ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ ਤਟਵਰਤੀ ਹੜ੍ਹ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਵ-ਅਧਾਰਿਤ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋਖਮ-ਅਧਾਰਿਤ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੱਕ੍ਰਵਾਤ, ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼, ਗਰਜ-ਤੂਫ਼ਾਨ, ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਠੰਢੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰੋਕਥਾਮ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

C. ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਮੇਤ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧਿਤ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮੌਸਮ, ਜਲਵਾਯੂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਭੂਚਾਲ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪੂਰਵ ਅਨੁਮਾਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪਣਯੋਗ ਸੁਧਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਟੀਕਤਾ ਵਿੱਚ 40% ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2025 ਦੇ ਮੌਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ 85% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ 2020 ਵਿੱਚ 77% ਸੀ। ਸ਼ੀਤ ਲਹਿਰ (ਠੰਡੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ) ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਿੱਚ 65% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਗਰਜ-ਤੂਫ਼ਾਨ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵਿੱਚ 53% ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਚੱਕ੍ਰਵਾਤ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨੇ ਟ੍ਰੈਕ, ਤੀਬਰਤਾ ਅਤੇ ਤਟਵਰਤੀ ਸਥਾਨੀਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸਮਾਂ ਦੋ ਵਾਧੂ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਟੀਕਤਾ (ਸ਼ੁੱਧਤਾ) ਓਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਿਰੀਖਣ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਸੰਚਾਲਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੁਨਰ-ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਉਪਯੋਗੀ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਡਲਿੰਗ ਫ੍ਰੇਮਵਰਕ ਦੁਆਰਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਫ਼ਤ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਜੁੜਵਾਂ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਅਤਿਅੰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਜਵਾਰ-ਭਾਟਾ ਡੁੱਬਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਭੂਚਾਲ ਸਬੰਧੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਘਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ 3.0 ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 12 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਭੂਚਾਲ ਸਬੰਧੀ ਮਾਈਕ੍ਰੋਜ਼ੋਨੇਸ਼ਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜੋਖਮ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੈ।

ਅਨੁਬੰਧ ਦੇਖਣ ਦੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

************

ਐੱਨਕੇਆਰ/ਜੇਪੀ/ਏਕੇ