ગૃહ મંત્રાલય (MHA) નવી ન્યાય સંહિતા, એટલે કે ભારતીય ન્યાય સંહિતા, ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા અને ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમના દેશવ્યાપી અમલીકરણને હાઇલાઇટ કરતો એક ટેબ્લો રજૂ કરશે, જે 1 જુલાઈ 2024 ના રોજ અમલમાં આવ્યો હતો. આ ત્રણ કાયદાઓનું ઘડતર આ સદીના સૌથી મોટા સુધારાઓમાંનું એક રહ્યું છે. સજાના સિદ્ધાંત પર આધારિત વસાહતી વારસાને દૂર કરીને, આ કાયદાઓ ‘ન્યાય’ ની ભારતીય ફિલસૂફી અપનાવીને વિકસિત ભારતના સંકલ્પનું પ્રતીક છે. “(દંડથી ન્યાય તરફ)”.

77મા પ્રજાસત્તાક દિવસની પરેડ દરમિયાન કર્તવ્ય પથ પર આ ટેબ્લો પ્રદર્શિત કરવામાં આવશે, જે નવા કાયદાઓના દેશવ્યાપી કાર્યરત થવા અને ભારતની આધુનિક, ટેકનોલોજી-સંચાલિત, સમયબદ્ધ અને નાગરિક-કેન્દ્રિત ન્યાય પ્રણાલી તરફના પરિવર્તનને હાઇલાઇટ કરશે.

ટેબ્લોમાં દર્શાવવામાં આવેલી મુખ્ય વિશેષતાઓમાં ડિજિટલ પુરાવા એકત્ર કરવા માટે e-Sakshya નો ઉપયોગ, બાયોમેટ્રિક ઓળખ માટે નેશનલ ઓટોમેટેડ ફિંગરપ્રિન્ટ આઈડેન્ટિફિકેશન સિસ્ટમ (NAFIS), અદાલતો દ્વારા ઈલેક્ટ્રોનિક રીતે ડિજિટલ હસ્તાક્ષરિત સમન્સ જારી કરવા માટે સક્ષમ e-Summon, અને વર્ચ્યુઅલ સુનાવણી જેવી ટેકનોલોજી-સક્ષમ અદાલતી પ્રક્રિયાઓનો સમાવેશ થાય છે. તે ઇન્ટર-ઓપરેબલ ક્રિમિનલ જસ્ટિસ સિસ્ટમ (ICJS) માળખા હેઠળ પોલીસ, ફોરેન્સિક્સ, પ્રોસિક્યુશન, અદાલતો અને જેલો વચ્ચેના સીમલેસ એકીકરણનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ટેબ્લોમાં દર્શાવવામાં આવેલી મોબાઈલ ફોરેન્સિક યુનિટ્સ સુધારેલી ફોરેન્સિક પહોંચ અને ગુનાના સ્થળે ઝડપી પ્રતિસાદનું પ્રતીક છે.

ટેબ્લો ઝડપી પ્રતિસાદ મિકેનિઝમ્સને પણ હાઇલાઇટ કરે છે, જે સંકલિત નિયંત્રણ-રૂમ પ્રણાલીઓ, CCTV કેમેરા જેવા ઉન્નત દેખરેખ માળખા અને ફિલ્ડ ઓપરેશન્સ તથા પ્રતિસાદ યુનિટ્સમાં પ્રશિક્ષિત મહિલા પોલીસ કર્મચારીઓની વધતી ભૂમિકા દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. નવા કાયદાઓ હેઠળ સજાના સુધારાત્મક સ્વરૂપ તરીકે સામુદાયિક સેવાનો સમાવેશ ન્યાય પ્રત્યેના પ્રગતિશીલ અને માનવીય અભિગમને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

નવા કાયદાના પુસ્તકોનું બહુભાષી પ્રતિનિધિત્વ સુલભતા, સર્વસમાવેશકતા અને પારદર્શિતા પ્રત્યે સરકારની પ્રતિબદ્ધતાને રેખાંકિત કરે છે, જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે સુધારેલ કાયદાકીય માળખું દેશભરના નાગરિકો માટે સમજી શકાય તેવું અને સુલભ છે.

ગૃહ મંત્રાલયનો ટેબ્લો આધુનિક, વ્યાવસાયિક અને ટેકનોલોજી-સંચાલિત ન્યાય પ્રણાલી તરફના ભારતના નિર્ણાયક કદમની જાણકારી આપે છે, જે બંધારણીય મૂલ્યોને વધુ મજબૂત બનાવે છે અને ન્યાય વિતરણમાં નિશ્ચિતતા, ઝડપ અને ગૌરવ દ્વારા જાહેર વિશ્વાસને મજબૂત કરે છે.

SM/NP/GP/JD