પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે સંવિધાન સદનના ઐતિહાસિક સેન્ટ્રલ હોલમાં કોમનવેલ્થના સ્પીકર્સ અને પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સની 28મી કોન્ફરન્સ (CSPOC)નું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. આ પ્રસંગે લોકસભા અધ્યક્ષ શ્રી ઓમ બિરલા, કેન્દ્રીય મંત્રીઓ, રાજ્યસભાના ઉપાધ્યક્ષ શ્રી હરિવંશ, કોમનવેલ્થ દેશોની સંસદોના પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સ, સંસદ સભ્યો અને અન્ય મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

સ્વાગત પ્રવચન આપતા લોકસભા અધ્યક્ષ શ્રી ઓમ બિરલાએ સમાજ અને શાસનને નવો આકાર આપી રહેલા ઝડપી તકનીકી પરિવર્તનો તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું અને અવલોકન કર્યું હતું કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને સોશિયલ મીડિયાએ લોકશાહી સંસ્થાઓની કાર્યક્ષમતા અને અસરકારકતામાં વધારો કર્યો છે. જો કે, તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે તેમના દુરુપયોગથી ખોટી માહિતી, સાયબર ક્રાઈમ અને સામાજિક ધ્રુવીકરણ જેવી ગંભીર ચિંતાઓ પણ જન્મી છે. અધ્યક્ષે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ પડકારો સાથે ગંભીરતાથી જોડાવું અને યોગ્ય ઉકેલો વિકસાવવા એ ધારાસભાઓની સામૂહિક જવાબદારી છે. તેમણે લોકશાહી મૂલ્યોની રક્ષામાં નૈતિક AI અને વિશ્વસનીય, પારદર્શક તથા જવાબદારીયુક્ત સોશિયલ મીડિયા માળખાના વધતા મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે આત્મવિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે આ કોન્ફરન્સ આ જટિલ વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર ઊંડાણપૂર્વકની ચર્ચાઓની સુવિધા આપશે અને નક્કર નીતિ-લક્ષી પરિણામો તરફ દોરી જશે, જેનાથી ધારાસભાઓ આદર્શ અને જવાબદાર રીતે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરી શકશે.

ભારતના અનુભવ પર પ્રકાશ પાડતા શ્રી બિરલાએ માહિતી આપી હતી કે ભારતની સંસદ અને રાજ્ય વિધાનસભાઓમાં AI અને ડિજિટલ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ સતત વધી રહ્યો છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે કાયદાકીય સંસ્થાઓને ઉત્તરોત્તર કાગળરહિત બનાવવામાં આવી રહી છે અને એકીકૃત ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ દ્વારા જોડવામાં આવી રહી છે, જે પારદર્શકતા, કાર્યક્ષમતા અને સુલભતામાં નવા માપદંડો સ્થાપિત કરી રહી છે.

શ્રી બિરલાએ અવલોકન કર્યું કે સંસદ અને સરકારના સામૂહિક પ્રયાસો દ્વારા ભારતે અનેક જૂના અને બિનજરૂરી કાયદાઓને રદ કર્યા છે, નવા કલ્યાણકારી કાયદાઓ ઘડ્યા છે અને લોકોની આકાંક્ષાઓને અનુરૂપ નીતિઓ બનાવી છે. તેમણે નોંધ્યું કે આ પહેલોએ વિકસિત અને આત્મનિર્ભર રાષ્ટ્ર બનવાના લક્ષ્ય તરફ ભારતની પ્રગતિને વેગ આપ્યો છે.

સાત દાયકાથી વધુની ભારતની સંસદીય સફર પર પ્રતિબિંબ પાડતા, માનનીય અધ્યક્ષે રેખાંકિત કર્યું કે ભારતે જન-કેન્દ્રિત નીતિઓ, કલ્યાણલક્ષી કાયદાઓ અને નિષ્પક્ષ તથા મજબૂત ચૂંટણી પ્રણાલી દ્વારા સતત તેની લોકશાહી સંસ્થાઓને મજબૂત કરી છે. આ પ્રયાસોએ લોકશાહી પ્રક્રિયામાં નાગરિકોની સમાવિષ્ટ ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરી છે અને લોકશાહીમાં જનતાનો વિશ્વાસ વધુ ઊંડો કર્યો છે.

કોમનવેલ્થ સંસદીય મંચોની ભૂમિકા પર ભાર મૂકતા માનનીય અધ્યક્ષે જણાવ્યું હતું કે આવા પ્લેટફોર્મ વૈશ્વિક મહત્વના મુદ્દાઓ પર વિચાર-વિમર્શ કરવા માટે વિવિધ લોકશાહી દેશોના પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સને એકસાથે લાવવાની અનન્ય ક્ષમતા ધરાવે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વિશ્વભરની ધારાસભાઓ સામે આવતા વિકસતા પડકારોનો સામનો કરવા માટે સામૂહિક જ્ઞાન અને વહેંચાયેલી જવાબદારી અનિવાર્ય છે.

હાર્દિક સ્વાગત કરતા લોકસભા અધ્યક્ષે ઇન્ટર-પાર્લામેન્ટરી યુનિયન (IPU) ના પ્રમુખ, કોમનવેલ્થ પાર્લામેન્ટરી એસોસિએશન (CPA) ના અધ્યક્ષ, કોમનવેલ્થ દેશોની સંસદોના પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સ, ભારત સરકારના મંત્રીઓ, રાજ્ય વિધાનસભાઓના પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સ, સંસદ સભ્યો અને કોન્ફરન્સમાં હાજર રહેલા અન્ય પ્રતિષ્ઠિત પ્રતિનિધિઓ અને મહેમાનોનું અભિવાદન કર્યું હતું. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં ભારતના પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની ઉપસ્થિતિ તમામ સહભાગીઓ માટે ગૌરવ અને સન્માનની બાબત છે. તેમણે અવલોકન કર્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રીના વિઝનરી નેતૃત્વ અને દૂરગામી સુધારાઓ હેઠળ ભારત વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મુખ્ય અર્થવ્યવસ્થા તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે ભારતનું નેતૃત્વ વૈશ્વિક પડકારો માટે નિર્ણાયક ઉકેલો પ્રદાન કરી રહ્યું છે અને આજે વિશ્વ દિશા, સ્થિરતા અને પ્રેરણા માટે ભારત તરફ જોઈ રહ્યું છે.

કોન્ફરન્સના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડતા અધ્યક્ષે જણાવ્યું હતું કે વિશ્વની સૌથી મોટી લોકશાહી - જેને ઘણીવાર 'લોકશાહીની માતા' તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે - તેમાં આ મેળાવડો લોકશાહી સંવાદ, સહકાર અને સમાન મૂલ્યોને મજબૂત કરવાની વહેંચાયેલી પ્રતિબદ્ધતાનું પ્રતીક છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે CSPOC પ્લેટફોર્મ સમગ્ર કોમનવેલ્થમાં સંસદીય લોકશાહીને સુદ્રઢ કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ, નવીન વિચારો અને અનુભવોની આપ-લે કરવાની અનન્ય તક પૂરી પાડે છે.

કોન્ફરન્સના એજન્ડા વિશે વાત કરતા શ્રી બિરલાએ જણાવ્યું હતું કે, ભારતની સંસદ દ્વારા આયોજિત આ કોન્ફરન્સમાં સમગ્ર કોમનવેલ્થના પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સ અને સંસદીય નેતાઓ સમકાલીન પડકારો અને સંસદીય લોકશાહીમાં શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ પર વિચાર-વિમર્શ કરશે. આ દરમિયાન પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સની નિષ્પક્ષતા અને ન્યાયીપણાના સિદ્ધાંતો તેમજ સંસદો પ્રત્યે જનતાના વિશ્વાસ અને વિશ્વસનીયતા વધારવા પર ચર્ચા કરવામાં આવશે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જનતાની નજરમાં સંસદીય સંસ્થાઓની ગરિમા, વિશ્વસનીયતા અને પ્રતિષ્ઠા જાળવી રાખવી એ તમામ લોકશાહીઓ માટે સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા રહેવી જોઈએ.

આશાવાદ વ્યક્ત કરતા તેમણે કહ્યું કે કોન્ફરન્સમાં થનારી ચર્ચા અને વિચાર-વિમર્શ ધારાસભાઓ દ્વારા સામનો કરવામાં આવતા પડકારોના સામૂહિક ઉકેલો ઓળખવામાં અર્થપૂર્ણ યોગદાન આપશે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે વિચારોની આપ-લે સંસદીય કાર્યપદ્ધતિમાં વધુ સુધારો કરવામાં, સંસદીય પ્રક્રિયાઓમાં જનભાગીદારી વધારવામાં અને લોકશાહી સંસ્થાઓમાં નાગરિકોના વિશ્વાસને મજબૂત કરવામાં મદદ કરશે.

શ્રી બિરલાએ કોન્ફરન્સમાં ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લેવા બદલ તમામ પ્રતિનિધિઓનો હૃદયપૂર્વક આભાર માનીને પૂર્ણાહુતિ કરી હતી અને વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે 28મી CSPOC ના પરિણામો સમગ્ર કોમનવેલ્થમાં સંસદીય લોકશાહીને મજબૂત કરવામાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપશે.

CSPOC કોમનવેલ્થના સાર્વભૌમ રાજ્યોની 53 રાષ્ટ્રીય સંસદોના સ્પીકર્સ અને પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સને એકસાથે લાવે છે. અન્ય પ્રતિનિધિઓમાં 14 અર્ધ-સ્વાયત્ત સંસદોના પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સ, CPA ના સેક્રેટરી જનરલ, IPU ના પ્રમુખ, સેક્રેટરી-જનરલ અને સાથે આવેલા અધિકારીઓનો સમાવેશ થાય છે. 42 CSPOC સભ્ય દેશો અને 4 અર્ધ-સ્વાયત્ત સંસદોમાંથી 45 સ્પીકર્સ અને 16 ડેપ્યુટી સ્પીકર્સ સહિત કુલ 61 પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સ 28મી CSPOC માં હાજરી આપી રહ્યા છે.

પ્લેનરી સત્રો દરમિયાન નીચેના વિષયો પર ચર્ચા કરવામાં આવશે: સંસદમાં AI: નવીનતા, દેખરેખ અને અનુકૂલનનું સંતુલન; સોશિયલ મીડિયા અને સંસદસભ્યો પર તેની અસર; સંસદ વિશે જનતાની સમજ અને મતદાન તથા સુરક્ષા સિવાય નાગરિકોની ભાગીદારી વધારવા માટેની નવીન વ્યૂહરચનાઓ; અને સંસદ સભ્યો તથા સંસદીય સ્ટાફનું આરોગ્ય અને સુખાકારી તેમજ મજબૂત લોકશાહી સંસ્થાઓ જાળવવામાં સ્પીકર્સ અને પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સની ભૂમિકા.

કોન્ફરન્સની પૂર્ણાહુતિ આવતીકાલે લોકસભા અધ્યક્ષના સમાપન સંબોધન સાથે થશે.

SM/IJ/GP/JD