કેન્દ્રીય શ્રમ અને રોજગાર અને યુવા બાબતો અને રમતગમત મંત્રી ડૉ. મનસુખ માંડવિયાએ 7 જાન્યુઆરી 2026 ના રોજ ગોવા ખાતે બે દિવસીય પ્રાદેશિક સ્તરની કોન્ફરન્સનું વર્ચ્યુઅલ રીતે ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલય દ્વારા દેશભરમાં વિવિધ સ્થળોએ આયોજિત છ પ્રાદેશિક પરિષદોની શ્રેણીમાં આ પ્રથમ પરિષદ હતી, જે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને મુખ્ય હિતધારકોને આવરી લે છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય ચાર લેબર કોડના સુગમ અમલીકરણની સુવિધા આપવાનો અને કર્મચારી રાજ્ય વીમા નિગમ (ESIC), કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) અને પ્રધાનમંત્રી વિકસિત ભારત રોજગાર યોજના (PMVBRY)ને લગતા મુદ્દાઓ પર વિચાર-વિમર્શ કરવાનો છે.

કેન્દ્રીય શ્રમ અને રોજગાર મંત્રીએ વીડિયો કોન્ફરન્સ દ્વારા કાર્યક્રમને સંબોધિત કર્યો હતો. તેમણે રાજ્યો દ્વારા તેમના અસ્તિત્વમાં રહેલા શ્રમ કાયદાઓને ચાર લેબર કોડની જોગવાઈઓ સાથે સુસંગત બનાવવા માટે ઉત્સાહપૂર્વક સુધારા કરવાની કવાયત હાથ ધરવા બદલ પ્રશંસા કરી હતી, જે શ્રમ સુધારણા અને કલ્યાણ પ્રત્યેની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે. શ્રમ મુદ્દાઓની બહેતર સમજણ અને કામદારોના કલ્યાણ પર નવેસરથી ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા સાથે, આ કોડ્સ 21 નવેમ્બર 2025 થી અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. હિતધારકોએ સરકારના આ નિર્ણયને વ્યાપકપણે આવકાર્યો છે, ખાસ કરીને વાર્ષિક હેલ્થ ચેક-અપ, જોખમી પ્રવૃત્તિઓમાં રોકાયેલા કામદારો માટે સામાજિક સુરક્ષા કવચ (ભલે તે સંસ્થામાં માત્ર એક જ કામદાર હોય), નિમણૂક પત્રો આપવાનું ફરજિયાત બનાવવું અને ગ્રેચ્યુઈટી માટેની પાત્રતાનો સમયગાળો અગાઉની પાંચ વર્ષની જરૂરિયાતથી ઘટાડીને એક વર્ષ કરવા જેવી મુખ્ય પ્રગતિશીલ જોગવાઈઓની નોંધ લીધી છે. આગળ વધતા, કેન્દ્ર અને રાજ્યો કામદારોના કલ્યાણ અને લાભોમાં સમાનતા અને સમાનતાને પ્રોત્સાહન આપતા કોડ્સના અસરકારક અમલીકરણની ખાતરી કરવા માટે ગાઢ સંકલનમાં કામ કરશે. આ સીમાચિહ્નરૂપ શ્રમ સુધારણાને વૈશ્વિક મીડિયા તરફથી પણ હકારાત્મક પ્રતિસાદ મળ્યો છે, જેમાં 'ગ્લોબલ ટાઇમ્સ' અને 'ધ ઇકોનોમિસ્ટ'નો સમાવેશ થાય છે. ઉભરતા મુદ્દાઓને ઉકેલવા, સમયસર વિચાર-વિમર્શ અને લેબર કોડના અસરકારક અમલીકરણને સક્ષમ કરવા માટે રાજ્યોને ચાલુ ચર્ચાઓમાં ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.

સભાને સંબોધતા, શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલયના કેન્દ્રીય સચિવ સુશ્રી વંદના ગુરનાનીએ જણાવ્યું હતું કે, ચાર લેબર કોડનું પાલન સરળ બનાવવા અને કામદારોના કલ્યાણને સદૃઢ કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે 29 અસ્તિત્વમાં રહેલા શ્રમ કાયદાઓને તર્કસંગત બનાવીને અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા છે, અને તેમાં વેબ-આધારિત નિરીક્ષણ પ્રણાલી અને સામાજિક સુરક્ષા કવચના સાર્વત્રિકીકરણ જેવા અનેક પ્રગતિશીલ પગલાંનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. કેન્દ્ર સરકારે 30 ડિસેમ્બર 2025 ના રોજ ડ્રાફ્ટ નિયમો (Rules) પૂર્વ-પ્રકાશિત કર્યા છે, જ્યારે નિયમોની જરૂર ન હોય તેવી જોગવાઈઓ 21 નવેમ્બર 2025 થી અમલમાં આવી છે. તેમણે રાજ્યોને તેમના કાયદા વિભાગ સાથે પરામર્શ કર્યા પછી વહેલી તકે તેમના સંબંધિત નિયમો સૂચિત કરવા વિનંતી કરી. સરળ અમલીકરણની સુવિધા માટે, મંત્રાલયે FAQ હેન્ડબુક બહાર પાડી છે, વી.વી. ગિરી નેશનલ લેબર ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (VVGNLI) દ્વારા ક્ષમતા-નિર્માણ કાર્યક્રમો શરૂ કર્યા છે અને રાજ્યો સાથે વહેંચવા કરવા માટે ડ્રાફ્ટ નિરીક્ષણ યોજના તૈયાર કરી છે, સાથે શ્રમ સુવિધા અને સમાધાન પોર્ટલ દ્વારા મુખ્ય ડિજિટલ હસ્તક્ષેપ પણ કર્યા છે જેમાં સીમલેસ API ઇન્ટિગ્રેશનની જરૂર છે. રાજ્યોને PMVBRY હેઠળ આઉટરીચમાં ભાગ લેવા, 'શોપ્સ એન્ડ એસ્ટાબ્લિશમેન્ટ એક્ટ' સાથેના ઓવરલેપને વધુ વિચાર-વિમર્શ દ્વારા ઉકેલવા અને ગિગ અને પ્લેટફોર્મ કામદારો સહિત કોડ્સ હેઠળ વિસ્તૃત ESIC કવરેજનો લાભ લેવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે, જ્યારે કોન્ટ્રાક્ટ અને આઉટસોર્સ કામદારોને મોડેલ એમ્પ્લોયર તરીકે ઉદાહરણ બેસાડવા માટે ESI હેઠળ સમાવવાની શક્યતાઓ શોધવા માટે પણ જણાવાયું છે.

આ પરિષદ નિયમો અને વિનિયમો પર વિચાર-વિમર્શ કરવા, ખામીઓ અને ભિન્નતાઓને ઓળખવા, વૈધાનિક સૂચનાઓ જારી કરવામાં ઝડપ લાવવા અને બોર્ડ, ફંડ અને સંબંધિત સંસ્થાકીય મિકેનિઝમની રચના અંગે ચર્ચા કરવા માટે એક મંચ તરીકે કામ કરશે. ચાર લેબર કોડ હેઠળ ઘડવામાં આવનાર યોજનાઓ પર પરામર્શ કરવામાં આવ્યો હતો, સાથે અસરકારક અમલીકરણ માટે IT સિસ્ટમ્સ અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. આ કોન્ફરન્સ આગળ ક્ષેત્ર-સ્તરના કાર્યકર્તાઓના ક્ષમતા નિર્માણ અને રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને અન્ય હિતધારકોમાં લેબર કોડના ઉદ્દેશ્યો અને અમલીકરણ માળખા અંગે જાગૃતિ લાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

મંત્રાલય અને રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ કોન્ફરન્સમાં હાજરી આપી હતી અને સક્રિયપણે ભાગ લીધો હતો.

SM/DK/GP/JD