રાજસ્થાન પ્રાદેશિક AI ઇમ્પેક્ટ કોન્ફરન્સ મંગળવાર, 06 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ યોજાઈ હતી, જેમાં રાષ્ટ્રીય અને રાજ્ય નેતૃત્વ, નીતિ નિર્માતાઓ, ઉદ્યોગ નેતાઓ, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને શિક્ષણવિદોને શાસન, માળખાગત સુવિધા, નવીનતા અને કાર્યબળ વિકાસમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની પરિવર્તનશીલ ભૂમિકા પર ચર્ચા કરવા માટે એકત્ર કરવામાં આવ્યા હતા. આ કોન્ફરન્સ 15-20 ફેબ્રુઆરી 2026 દરમિયાન યોજાનારી ઇન્ડિયા AI ઇમ્પેક્ટ સમિટના પુરોગામી તરીકે કામ કરે છે.

આ કોન્ફરન્સમાં રાજસ્થાનના મુખ્યમંત્રી શ્રી ભજનલાલ શર્મા, ભારત સરકારના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ (વર્ચ્યુઅલી હાજરી આપી), ભારત સરકારના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઇટી રાજ્યમંત્રી (MoS) શ્રી જિતિન પ્રસાદ અને રાજસ્થાન સરકારના આઇટી અને કોમ્યુનિકેશન્સ મંત્રી કર્નલ રાજ્યવર્ધન રાઠોડ, તેમજ MEITY અને રાજસ્થાન સરકારના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા. તેમની ભાગીદારીએ ભારતની AI-નેતૃત્વ હેઠળની વૃદ્ધિ યાત્રામાં રાજસ્થાનને મુખ્ય યોગદાન આપનાર તરીકે સ્થાન આપવામાં કેન્દ્ર-રાજ્યના મજબૂત સહયોગ પર ભાર મૂક્યો.

ભારત સરકારના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઇટી મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે સભાને સંબોધતા કહ્યું, "જેમ ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ, વીજળી, કમ્પ્યુટર્સ, સેમિકન્ડક્ટર્સ, ઇન્ટરનેટ અને મોબાઇલ ટેકનોલોજીએ પરિવર્તન લાવ્યું છે, તેવી જ રીતે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ હવે એવું જ પરિવર્તન લાવવા માટે તૈયાર છે. પ્રધાનમંત્રીનું સ્પષ્ટ મિશન ટેકનોલોજીનું લોકશાહીકરણ કરવાનું છે જેથી ફક્ત અમુક પસંદગીના લોકો સુધી મર્યાદિત રહેવાને બદલે એઆઈ-સંચાલિત બુદ્ધિ દરેક વ્યક્તિ, દરેક ઘર અને દરેક ઉદ્યોગ સુધી પહોંચે. આ મિશનના ભાગ રૂપે, આજે એક કાર્યક્રમ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે જેમાં દસ લાખ યુવાનોને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ કૌશલ્યમાં તાલીમ આપવામાં આવશે, જેથી ભારતના યુવાનો આ નવા ટેકનોલોજીકલ યુગ માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર રહે."

ભારત સરકારના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઇટી રાજ્યમંત્રી (એમઓએસ) શ્રી જિતિન પ્રસાદે જણાવ્યું હતું કે, "પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્રઢપણે માને છે કે ટેકનોલોજીનું લોકશાહીકરણ થવું જોઈએ. આ વિઝનથી પ્રેરિત થઈને, સરકારે કૃષિ, આરોગ્યસંભાળ, શિક્ષણ અને પર્યાવરણ જેવા ક્ષેત્રોમાં કૃત્રિમ બુદ્ધિનો ઉપયોગ કરવા માટે ભારત કૃત્રિમ બુદ્ધિ મિશન હેઠળ ₹10,000 કરોડનું રોકાણ કર્યું છે. ધ્યેય એઆઈના જવાબદાર અને સમાવિષ્ટ ઉપયોગ દ્વારા નાગરિકોની આવક વધારવાનો, જીવનને સરળ બનાવવાનો અને દેશની એકંદર ઉત્પાદકતા વધારવાનો છે."

રાજસ્થાનના મુખ્યમંત્રી શ્રી ભજનલાલ શર્માએ જણાવ્યું હતું કે, “આજે, રાજસ્થાન ઈ-ગવર્નન્સ અને સમાવેશથી આગળ વધવા અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને મશીન લર્નિંગમાં અગ્રેસર બનવા માટે નિર્ણાયક પગલાં લઈ રહ્યું છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ આપણા દેશની સફરમાં આગામી મુખ્ય સીમાચિહ્નરૂપ છે. આ દિશામાં આગળ વધીને અમે AI અને ML નીતિ રજૂ કરી છે. આ નીતિ એ સુનિશ્ચિત કરશે કે AI સિસ્ટમો વધુ પારદર્શક, ન્યાયી અને અખંડિતતાના સિદ્ધાંતો પ્રત્યે જવાબદાર હોય. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને મશીન લર્નિંગનો ઉપયોગ જાહેર સેવા વિતરણને ઝડપી, વધુ પારદર્શક અને વધુ નાગરિક-કેન્દ્રિત બનાવી શકે છે. આ વહીવટી કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરશે અને નવીનતા-આધારિત આર્થિક વિકાસને પણ પ્રોત્સાહન આપશે.”

આ પરિષદનું મુખ્ય આકર્ષણ અનેક રાષ્ટ્રીય અને રાજ્ય સ્તરીય AI પહેલોની જાહેરાત અને લોન્ચિંગ હતું, જે AI-આધારિત નવીનતા અને શાસન માટે અગ્રણી કેન્દ્ર તરીકે રાજસ્થાનની ભૂમિકાને મજબૂત બનાવે છે. આ કાર્યક્રમો અને પહેલ નીચે મુજબ છે:

• યુથ AI ફોર ઓલ - નેશનલ AI સાક્ષરતા કાર્યક્રમ, MeitY હેઠળ IndiaAI મિશનના નેતૃત્વ હેઠળ ભારત સરકારની એક મુખ્ય પહેલ, જેનો હેતુ દેશભરના વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનોમાં AI વિશે મૂળભૂત જાગૃતિ લાવવાનો છે. રાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ (12 જાન્યુઆરી)ની આસપાસ કેન્દ્રિત, આ અભિયાન લાખો શીખનારાઓને ટૂંકા, સ્વ-ગતિવાળા ફાઉન્ડેશનલ AI (AI 101) અભ્યાસક્રમ પૂર્ણ કરવા માટે પ્રેરણા આપવાનો પ્રયાસ કરે છે, જે વિકસિત ભારત અને સમાવિષ્ટ, લોકશાહી AI અપનાવવાના વિઝનને અનુરૂપ, સામૂહિક AI શિક્ષણનો રાષ્ટ્રવ્યાપી ક્ષણ બનાવે છે.
• રાજસ્થાન AI/ML નીતિ 2026ની શરૂઆતનો હેતુ શાસનને મજબૂત બનાવવા, આર્થિક વિકાસને વેગ આપવા, સંશોધન અને નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવા અને ઉચ્ચ-મૂલ્યવાળી નોકરીઓનું સર્જન કરવાનો છે. નીતિ લોન્ચ પછી રાજસ્થાનના AI પોર્ટલનું લોન્ચિંગ કરવામાં આવ્યું.
• iStart લર્નિંગ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (LMS) જે રાજ્યભરમાં કૌશલ્ય વિકાસ, ઉદ્યોગસાહસિકતા અને નવીનતાને ટેકો આપશે.
• રાજસ્થાન AVGC-XR પોર્ટલ, જેનો હેતુ રાજ્યમાં એનિમેશન, VFX, ગેમિંગ, કોમિક્સ અને વિસ્તૃત વાસ્તવિકતા ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવાનો છે, તેનું લોન્ચિંગ કરવામાં આવ્યું. ભારત અને રાજસ્થાનના AI વિઝનને દર્શાવતો AI-થીમ આધારિત વીડિયો પણ લોન્ચ કરવામાં આવ્યો.
• સંસ્થાકીય સહયોગને મજબૂત બનાવતા, આ કાર્યક્રમમાં AI સંશોધન, કૌશલ્ય વિકાસ, નૈતિક માળખા અને નવીનતા ઇકોસિસ્ટમને આગળ વધારવા માટે Google, IIT દિલ્હી, નેશનલ લો યુનિવર્સિટી, જોધપુર અને સ્કીલ ડેવલપમેન્ટ નેટવર્ક (વાધવાની ફાઉન્ડેશન) સાથે સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા.

ઉચ્ચ-સ્તરીય વ્યૂહાત્મક સત્રમાં, IndiaAI મિશનના CEO, MeitYના અધિક સચિવ અને NICના DG, શ્રી અભિષેક સિંહે, NVIDIAના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર - દક્ષિણ એશિયા સાથે વાતચીત કરી, જેનું સંચાલન પ્રાઇમસ પાર્ટનર્સના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર શ્રી સમીર જૈન દ્વારા કરવામાં આવ્યું. આ ચર્ચામાં AI માળખાગત સુવિધાનું લોકશાહીકરણ, જાહેર-ખાનગી સહયોગને મજબૂત બનાવવા, મોટા પાયે નવીનતાને સક્ષમ બનાવવા અને જવાબદાર અને વિશ્વસનીય AI માટે જાહેર ક્ષેત્રની ક્ષમતાનું નિર્માણ કરતી વખતે વૈશ્વિક AI સલામતી કોમન્સના નિર્માણને આગળ વધારવાની ભારતની વ્યૂહરચનાનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું.

શ્રીમતી કવિતા ભાટિયા, સાયન્ટિસ્ટ ‘G’, ગ્રુપ કોઓર્ડિનેટર, MeitY તથા COO, IndiaAI મિશને ઇન્ડિયા AIમિશનનું સંક્ષિપ્ત અવલોકન રજૂ કર્યું અને ઇન્ડિયા AIઇમ્પેક્ટ સમિટ 2026ની દૃષ્ટિ અને પ્રાથમિકતાઓ અંગે વિગતવાર માહિતી આપી.

આ કોન્ફરન્સમાં " ગ્લોબલ AI, નેશનલ AI અને રિજનલ AI પર પરિપ્રેક્ષ્ય" વિષય પર એક સત્ર પણ યોજાયો હતો, જે IIT જોધપુરના પ્રોફેસર શ્રી અવિનાશ શર્મા દ્વારા આપવામાં આવ્યું હતું, જેમાં પ્રાદેશિક સંશોધન સંસ્થાઓ વૈશ્વિક સ્તરે સુસંગત, સંદર્ભ-જાગૃત AI ઉકેલોને આકાર આપવામાં કેવી રીતે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે તે દર્શાવવામાં આવ્યું હતું.

સમાંતર વિષયોના સત્રોમાં શાસન, માળખાગત સુવિધાઓ, નવીનતા, નીતિશાસ્ત્ર અને રોજગારના ક્ષેત્રોમાં Aના વાસ્તવિક-વિશ્વના ઉપયોગોની તપાસ કરવામાં આવી.

રાજસ્થાન પ્રાદેશિક AI ઇમ્પેક્ટ કોન્ફરન્સે ઇન્ડિયા AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ 2026ની તૈયારીમાં એક મહત્વપૂર્ણ પ્રાદેશિક સીમાચિહ્નરૂપ ચિહ્નિત કર્યું, જે સમગ્ર પ્રદેશોમાં જાહેર ભલા, સમાવિષ્ટ વિકાસ અને ટકાઉ વિકાસ માટે AIનો ઉપયોગ કરવાની ભારતની પ્રતિબદ્ધતાને મજબૂત બનાવે છે.

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com