ભારતીય રેલવેએ કમિશનર ઓફ રેલવે સેફ્ટી (CRS)ની દેખરેખ હેઠળ સ્વદેશી રીતે ડિઝાઇન અને ઉત્પાદિત વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેનનું અંતિમ હાઈ-સ્પીડ ટ્રાયલ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યું છે. આ ટ્રાયલ કોટા-નાગદા સેક્શન પર હાથ ધરવામાં આવી હતી, જે દરમિયાન ટ્રેને 180 કિમી પ્રતિ કલાકની મહત્તમ ઝડપ હાંસલ કરી હતી, જે અદ્યતન અને આત્મનિર્ભર રેલ ટેકનોલોજી તરફની ભારતની યાત્રામાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે.

ટ્રાયલ દરમિયાન, રાઇડ સ્ટેબિલિટી (સ્થિરતા), ઓસિલેશન (દોલન), વાઇબ્રેશન bihevi, બ્રેકિંગ પરફોર્મન્સ, ઇમરજન્સી બ્રેકિંગ સિસ્ટમ, સેફ્ટી સિસ્ટમ્સ અને અન્ય જટિલ માપદંડોના મૂલ્યાંકન સહિત વ્યાપક ટેકનિકલ મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું. હાઈ-સ્પીડ પર ટ્રેનનું પ્રદર્શન સંપૂર્ણપણે સંતોષકારક જણાયું હતું અને CRS દ્વારા ટ્રાયલ સફળ જાહેર કરવામાં આવી હતી.

કેન્દ્રીય રેલવે, માહિતી અને પ્રસારણ, અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે સોશિયલ મીડિયા પર હાઈ-સ્પીડ ટ્રાયલનો એક વિડિયો શેર કર્યો હતો, જેમાં કોટા-નાગદા સેક્શન પર 180 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેનના સફળ CRS ટ્રાયલ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. આ વિડિયોમાં પાણીના ગ્લાસની સ્થિરતાનું પ્રદર્શન (water-glass stability demonstration) પણ દર્શાવવામાં આવ્યું હતું, જેમાં પાણીથી ભરેલા ગ્લાસ હાઈ-સ્પીડ પર પણ છલકાયા વિના સ્થિર રહ્યા હતા, જે આ નવી પેઢીની ટ્રેનની અદ્યતન રાઇડ ગુણવત્તા, શ્રેષ્ઠ સસ્પેન્શન અને તકનીકી મજબૂતી દર્શાવે છે.

ટ્રાયલમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલ 16-કોચની વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેન લાંબા અંતરની મુસાફરી માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે અને તે અત્યાધુનિક મુસાફરોની સુવિધાઓથી સજ્જ છે. આમાં આરામદાયક સ્લીપર બર્થ, અદ્યતન સસ્પેન્શન સિસ્ટમ, ઓટોમેટિક દરવાજા, આધુનિક શૌચાલય, ફાયર ડિટેક્શન અને સેફ્ટી મોનિટરિંગ સિસ્ટમ્સ, CCTV-આધારિત સર્વેલન્સ, ડિજિટલ પેસેન્જર ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમ્સ અને ઊર્જા-કાર્યક્ષમ ટેકનોલોજીનો સમાવેશ થાય છે. આ સુવિધાઓનો હેતુ મુસાફરોને સુરક્ષિત, આરામદાયક અને વિશ્વસ્તરીય મુસાફરીનો અનુભવ પ્રદાન કરવાનો છે.

વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેનોમાં પૂરી પાડવામાં આવેલ વ્યાપક તકનીકી પ્રગતિ અને સુરક્ષા સુવિધાઓ નીચે મુજબ છે:

• કવચ (KAVACH) સિસ્ટમથી સજ્જ.
• ક્રેશવર્ધી (Crashworthy) અને ઝટકા રહિત સેમી-પરમેનન્ટ કપલર્સ અને એન્ટી-ક્લાઈમ્બર્સ.
• દરેક કોચના અંતે ફાયર બેરિયર દરવાજા.
• ઇલેક્ટ્રિકલ કેબિનેટ્સ અને શૌચાલયોમાં એરોસોલ-આધારિત ફાયર ડિટેક્શન અને સપ્રેસન સિસ્ટમ દ્વારા સુધારેલી અગ્નિ સુરક્ષા.
• ઊર્જા કાર્યક્ષમતા માટે રિજનરેટિવ બ્રેકિંગ સિસ્ટમ.
• સ્વદેશી રીતે વિકસિત UV-C લેમ્પ આધારિત ડિસઇન્ફેક્શન સિસ્ટમ સાથેની એર કન્ડીશનીંગ યુનિટ્સ.
• કેન્દ્રિય રીતે નિયંત્રિત ઓટોમેટિક પ્લગ ડોર્સ અને સંપૂર્ણ સીલ કરેલા પહોળા ગેંગવેઝ.
• તમામ કોચમાં CCTV કેમેરા.
• ઇમરજન્સીના કિસ્સામાં પેસેન્જર અને ટ્રેન મેનેજર/લોકો પાઇલટ વચ્ચે વાતચીત માટે ઇમરજન્સી ટોક-બેક યુનિટ.
• દિવ્યાંગ મુસાફરો માટે બંને છેડે ડ્રાઇવિંગ કોચમાં ખાસ શૌચાલય.
• એર કન્ડીશનીંગ, સલૂન લાઇટિંગ વગેરે જેવી મુસાફરોની સુવિધાઓના બહેતર મોનિટરિંગ માટે સેન્ટ્રલાઇઝ્ડ કોચ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ.
• ઉપરના બર્થ પર ચઢવામાં સરળતા માટે અર્ગોનોમિકલી (Ergonomically) ડિઝાઇન કરેલી સીડી.

CRS હાઈ-સ્પીડ ટ્રાયલની સફળતાપૂર્વક પૂર્ણતા એ એક મુખ્ય ટેકનિકલ સિદ્ધિ છે અને તે વંદે ભારત સ્લીપર સેવાઓ શરૂ કરવાનો માર્ગ મોકળો કરે છે. આ વિકાસ આત્મનિર્ભર ભારતના વિઝન હેઠળ નવીનતા, સલામતી અને સ્વદેશી રેલ ઉત્પાદનની પ્રગતિ પ્રત્યે ભારતીય રેલવેની પ્રતિબદ્ધતાને રેખાંકિત કરે છે.

SM/BS/GP/JD