যোৱা দুবছৰৰ ভিতৰত চৰকাৰে বিভিন্ন বৃহৎ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে, চোৰাংচোৱা তথ্য বৃদ্ধি, আন্তঃসংস্থা সমন্বয়, অনলাইন উগ্ৰবাদ আৰু এনক্ৰিপ্টেড ডিজিটেল প্লেটফৰ্মৰ জৰিয়তে উদীয়মান ভাবুকিসমূহৰ মোকাবিলা আৰু সীমান্ত সুৰক্ষা শক্তিশালী কৰা, যিয়ে সন্ত্ৰাসবাদৰ বিপদ প্ৰশমনৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্যিক আইন প্ৰয়োগকাৰী সংস্থাসমূহৰ সামৰ্থ্য যথেষ্ট শক্তিশালী কৰিছে। কেন্দ্ৰীয় সংস্থা আৰু ৰাজ্যিক আৰক্ষীৰ মাজত আন্তঃসংস্থা সমন্বয়ে সন্ত্ৰাসবাদৰ মডিউলৰ বিৰুদ্ধে সফল যৌথ অভিযান সক্ষম কৰিছে, যিবোৰ সন্ত্ৰাসবাদৰ নিযুক্তি, বিত্তীয় সাহায্যৰ সৈতে জড়িত।

গ্ৰহণ কৰা কিছুমান ব্যৱস্থা হ’ল -

• জিলা পৰ্যায়লৈকে বৰ্ধিত বহু সংস্থা কেন্দ্ৰ (MAC) সংযোগৰ জৰিয়তে সমন্বয় শক্তিশালী কৰা হৈছে, যাৰ ফলত বিভিন্ন MAC Focus Group ৰ বিশ্লেষণাত্মক আৰু ভৱিষ্যদ্বাণীমূলক কাৰ্য্যসমূহ উন্নত হৈছে- হিংসাত্মক উগ্ৰবাদ, উদীয়মান নিৰাপত্তা প্ৰত্যাহ্বান, ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সী, ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ, সন্ত্ৰাসবাদী বিত্তীয় সাহায্য, জৈৱ-সন্ত্ৰাসবাদ, জাল  ভাৰতীয় মুদ্ৰা নোট (FICN), চাইবাৰ সমন্বয় ইত্যাদি।

• হাৰ্ডৱেৰ আৰু নে'টৱৰ্ক গতি বৃদ্ধি কৰাৰ লক্ষ্যৰে MAC ৰ পৰা সহযোগী-MAC (SMAC) নে'টৱৰ্ক উন্নয়ন কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও ই ইনপুটৰ বাস্তৱ সময়ৰ বিশ্লেষণৰ বাবে AI (Artificial Intelligence) & ML (Machine Learning) সক্ষম চফ্টৱেৰৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে।

• কেন্দ্ৰীয় সংস্থাসমূহে, যেনে, ৰাষ্ট্ৰীয় তদন্ত সংস্থা (এন আই এ), ৰাষ্ট্ৰীয় চোৰাংচোৱা গ্ৰীড (এন এ টি জি আৰ আই ডি), চোৰাংচোৱা ব্যুৰো (আই বি) আৰু ৰাজ্যিক সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী দল (এ টি এছ), বহু সংস্থা কেন্দ্ৰ (এম এ চি) প্লেটফৰ্মৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত, নিৰৱচ্ছিন্ন তথ্য বিনিময় আৰু বিশ্লেষণৰ বাবে ডিজিটেল সঁজুলিৰ ব্যৱহাৰ ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি কৰিছে।

• ২০২৪ চনত সকলো ৰাজ্য / কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চললৈ প্ৰচাৰিত হোৱা অবৈধ কাৰ্যকলাপ (প্ৰতিৰোধ) গোচৰৰ তদন্তৰ ওপৰত এন আই এৰ হাতপুথিখনে ৰাজ্য / কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহক সন্ত্ৰাসবাদৰ তদন্তক প্ৰামাণিককৰণ কৰাত সহায় কৰিছে, আৰু বিচাৰৰ ফলাফলত যথেষ্ট অৰিহণা যোগাইছে।

• এন আই এয়ে অগ্ৰাধিকাৰপ্ৰাপ্ত ফৰেনছিক বিশ্লেষণ আৰু বৈজ্ঞানিক প্ৰমাণ সংগ্ৰহৰ বাবে ফৰেনছিক বিজ্ঞান সেৱা সঞ্চালকালয় (ডি এফ এছ এছ)ৰ সৈতে উন্নত সমন্বয়ৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত বিগ-ডাটা বিশ্লেষণ ক্ষমতাৰে ৰাষ্ট্ৰীয় সন্ত্ৰাস তথ্যকোষ সংযোজন আৰু বিশ্লেষণ কেন্দ্ৰ (এন টি ডি এফ এ চি)ও স্থাপন কৰিছে।

• ৰাষ্ট্ৰীয় তদন্ত সংস্থা (এন আই এ) আৰু ৰাজ্যিক আৰক্ষীয়ে অনলাইন উগ্ৰবাদীকৰণৰ গোচৰ সক্ৰিয়ভাৱে চলাই আহিছে, যাৰ ফলত যথেষ্ট লোকক গ্ৰেপ্তাৰ, অভিযোগনামা আৰু দোষী সাব্যস্ত কৰা হৈছে।

• এনআইএ আৰু ৰাজ্যিক এটিএছৰ মাজত সুৰক্ষিত তথ্য বিনিময়ৰ সুবিধাৰ বাবে নেটগ্ৰিডৰ আইটি প্লেটফৰ্মত এটা সংগঠিত অপৰাধ নেটৱৰ্ক ডাটাবেছ (অ’চিএনডি) বিকশিত কৰা হৈছে, আনহাতে উন্নীতকৃত নেটগ্ৰিড সঁজুলিসমূহে, বিশেষকৈ ‘গাণ্ডিভা’ই বহু-উৎস তথ্য সংগ্ৰহ আৰু বিশ্লেষণক সমৰ্থন কৰিছে।

 

• নিয়মীয়া বহু-প্ৰতিষ্ঠানিক সামৰ্থ্য গঠন কাৰ্যসূচী, যৌথ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী অনুশীলন, আৰু সমন্বয় বৈঠকে সংস্থাসমূহৰ মাজত বাস্তৱ সময়ৰ তথ্য বিনিময় আৰু কাৰ্য্যকৰী সহযোগিতাক যথেষ্ট শক্তিশালী কৰিছে

 

• একে সময়তে দক্ষ ফৰেনছিক মানৱ সম্পদ বিকাশ আৰু পৰীক্ষাগাৰৰ আন্তঃগাঁথনি উন্নীতকৰণক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া হৈছে, যাৰ ফলত ফলপ্ৰসূ তদন্তৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কাৰিকৰী আৰু বিশ্লেষণাত্মক ক্ষমতা বহু পৰিমাণে বৃদ্ধি পাইছে।

 

• তদুপৰি, ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা গাৰ্ডে (এন এছ জি) বহু-চহৰ, বহু-লক্ষ্য অভিযানক সমৰ্থন কৰাৰ বাবে এক সম্প্ৰসাৰিত আদেশৰ জৰিয়তে ৰাজ্য / কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহৰ সৈতে আন্তঃসংস্থা সমন্বয় শক্তিশালী কৰিছে, অনুশীলনৰ জৰিয়তে বৈধতা প্ৰদান কৰিছে, আৰু সামৰ্থ্য-নিৰ্মাণৰ পদক্ষেপৰ অধীনত বিভিন্ন ৰাজ্য / কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ পৰা যথেষ্ট সংখ্যক কৰ্মীক প্ৰশিক্ষণ দিছে। ইয়াৰ উপৰিও এন এছ জিয়ে ৰাজ্য / কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী বাহিনীক ফলপ্ৰসূ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী অভিযানৰ বাবে প্ৰশিক্ষণ দিয়াৰ বিভিন্ন বুজাবুজি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছে।

 

• এন এছ জিয়ে সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী, কাউণ্টাৰ-হাইজেক, জংঘলত পণবন্দী-উদ্ধাৰ আৰু মেট্ৰ’/ৰে’ল হস্তক্ষেপৰ ওপৰত বহুতো যৌথ ম’ক অনুশীলন চলাইছে, আৰু ২০২৪-২০২৫ চনৰ ভিতৰত বিভিন্ন চহৰত কাউণ্টাৰ-হাইজেকৰ অনুশীলন চলাইছে।

• অনলাইন মৌলবাদ আৰু এনক্ৰিপ্ট কৰা ডিজিটেল প্লেটফৰ্মৰ অপব্যৱহাৰ পৰীক্ষা কৰিবলৈ, তীব্ৰ চাইবাৰ-টহল আৰু ডিজিটেল চোৱাচিতাৰ ব্যৱস্থাৰ সমান্তৰালভাৱে তথ্য প্ৰযুক্তি আইন, ২০০০ৰ অধীনত উগ্ৰপন্থী আৰু উগ্ৰপন্থীৰ সৈতে জড়িত বৃহৎ সংখ্যক ইউ আৰ এল ব্লক কৰা হৈছে।

 

• সীমান্ত নিৰাপত্তা শক্তিশালী কৰাৰ বাবে সীমান্তৰ সুৰক্ষা শক্তিশালী কৰাৰ বাবে ড্ৰ’ন, থাৰ্মেল ইমেজাৰ, নাইট-ভিজন ডিভাইচ, চেন্সৰ আৰু ৰিয়েল টাইম ৰাডাৰ / অপটিকেল চিষ্টেমকে ধৰি উন্নত চোৱাচিতা প্ৰযুক্তিৰে সজ্জিত কৰা হৈছে।

•

• সীমা অতিক্ৰম কৰি সন্ত্ৰাসবাদ প্ৰতিহত কৰিবলৈ ভাৰতে অংশীদাৰ দেশসমূহৰ সৈতে চোৰাংচোৱাৰ ভাগ-বতৰাও বৃদ্ধি কৰিছে। বিস্তৃত সংহত সীমা ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থা (চিআইবিএমএছ)ৰ অধীনত ইলেক্ট্ৰনিক চোৱাচিতা, উন্নত বেৰ, তীব্ৰ টহল আৰু ড্ৰোন আৰু চেন্সৰৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধিয়ে স্পৰ্শকাতৰ সীমান্তত নিৰাপত্তা শক্তিশালী কৰিছে। এই ব্যৱস্থাসমূহৰ ফলত অনুপ্ৰৱেশৰ প্ৰচেষ্টা হ্ৰাস পাইছে, ড্ৰোনৰ বাধা অধিক হৈছে, আৰু অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ, গোলাবাৰুদ আৰু নিচাযুক্ত দ্ৰব্যৰ বৃহৎ পৰিমাণে উদ্ধাৰ হৈছে। সমন্বিত অভিযানৰ জৰিয়তে একাধিক সন্ত্ৰাসবাদী নেটৱৰ্ক নিষ্ক্ৰিয় কৰা হৈছে।

 

কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে চিএপিএফ, ৰাজ্যিক আৰক্ষী, কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্যিক সংস্থাসমূহৰ বাবে কেইবাটাও আধুনিকীকৰণ আৰু সহায় কাৰ্যসূচী প্ৰস্তাৱ আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰিছে, যিবোৰক অনডাৰ-

•

• যোৱা কেইবছৰমানৰ ভিতৰত দেশত ফৰেনছিক আধুনিকীকৰণৰ বাবে এক কেন্দ্ৰীভূত অভিযান গ্ৰহণ কৰা হৈছে, কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ আঁচনি দুয়োটাৰে বাবে, যাৰ মূল্য ৪,৮০০ কোটিত টকাতকৈ অধিক।

• ৰাজ্যিক ফৰেনছিক বিজ্ঞান পৰীক্ষাগাৰ (এছ এফ এছ এল)ৰ আধুনিকীকৰণ আৰু উন্নীতকৰণৰ বাবে ২৫খন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ বাবে প্ৰায় ২৩৩ কোটি টকাৰ প্ৰকল্প অনুমোদন কৰা হৈছে। এই পদক্ষেপসমূহে ৰাজ্যসমূহক উন্নত ডি এন এ পৰীক্ষা মেচিন, আধুনিক ফৰেনছিক সঁজুলি, আৰু ভ্ৰাম্যমাণ ফৰেনছিক ভ্যান ক্ৰয় কৰিবলৈ সক্ষম কৰিছে যাতে দ্ৰুত, স্থানীয়ভাৱে তদন্তৰ সুবিধা হয় আৰু ফৰেনছিক সঁহাৰি ব্যৱস্থাৰ কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধি পায়।

 

• আমাৰ ফৰেনছিক তদন্তৰ দক্ষতা শক্তিশালী কৰাৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে দেশৰ ১৬টা স্থানত ৰাষ্ট্ৰীয় ফৰেনছিক বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয় (এন এফ এছ ইউ)ৰ অফ-কেম্পাছ স্থাপন কৰি সামৰ্থ্য বিকাশক অগ্ৰাধিকাৰ দিছে, যাৰ ফলত ফৰেনছিক পৰীক্ষাৰ বাবে দক্ষ মানৱ সম্পদৰ উপলব্ধতা নিশ্চিত কৰা হৈছে। বৰ্তমানৰ ৭টা চিএফএছএলৰ উপৰিও আৰু ৮টা চিএফএছএল স্থাপন কৰা হৈছে।

•

• কেন্দ্ৰীয় সশস্ত্ৰ আৰক্ষী বাহিনী (CAPF) আৰু অন্যান্য কেন্দ্ৰীয় সংস্থাসমূহৰ বাবে আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন আৰু অন্যান্য সহায়ৰ বাবে সময়ে সময়ে আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদানৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় খণ্ডৰ বিভিন্ন আঁচনিৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ মূল্যায়ন চৰকাৰে কৰিছে। ইয়াৰ উপৰিও চৰকাৰে চিএপিএফৰ বাবে আৰক্ষীৰ আন্তঃগাঁথনি আঁচনিৰ অধীনত ২০২১ চনৰ পৰা ২০২৫-২৬ চনলৈ ২১,৭১০ কোটি টকাৰ আৰ্থিক ব্যয় নিৰ্ধাৰণ কৰিছে।

 

• চৰকাৰে কেন্দ্ৰীয় পৃষ্ঠপোষকতা কৰা উপ-আঁচনিৰ অধীনত বিভিন্ন ৰাজ্য চৰকাৰ / কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল প্ৰশাসনকো আৰ্থিক সহায় আগবঢ়ায়, যাক ‘ভাৰত সংৰক্ষিত বেটেলিয়ন / বিশেষ ভাৰত সংৰক্ষিত বেটেলিয়ন’ বুলি জনা যায়, য’ত, ২০২১ চনৰ পৰা ২০২৫ চনৰ ভিতৰত ৩৫০ কোটি টকাৰ  ব্যয় নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।

 

• নিয়মীয়াকৈ চিএপিএফ আৰু ৰাজ্যিক আৰক্ষী বাহিনীক আধুনিকীকৰণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত তেওঁলোকক উন্নত কাৰ্যকৰী যোগাযোগৰ বাবে উন্নত প্ৰযুক্তিগত সঁজুলি প্ৰদান কৰা, প্ৰশিক্ষণ, আৰক্ষী ইউনিটসমূহক অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ দিয়া, উগ্ৰপন্থী আৰু উগ্ৰপন্থী গোটসমূহৰ ওপৰত চোৱাচিতা আৰু নিৰীক্ষণ, আৰু তথ্যৰ উন্নত প্ৰচাৰৰ বাবে আন্তঃসংস্থা সমন্বয় প্ৰদান কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত।

এই কথা কয় গৃহ মন্ত্ৰালয়ৰ ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী শ্ৰীযুত নিত্যানন্দ ৰায়ে লোকসভাত এক প্ৰশ্নৰ লিখিত উত্তৰত।

 

***

RK/RR/PR/PS/DM

(रिलीज़ आईडी: 2201480) आगंतुक पटल : 27