ਅੱਜ ਗੁਵਾਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ (CAT) ਦੇ ਨਵੇਂ ਕੋਰਟ-ਕਮ-ਆਫਿਸ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ; ਧਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ (ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ, ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਵਿਭਾਗ, ਪੁਲਾੜ ਵਿਭਾਗ, ਪਰਸੋਨਲ, ਜਨਤਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਬਾਰੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ, ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖੇ ਗਏ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਦੱਸਿਆ।

 ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਬੈਂਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਕੈਟ ਦੀ ਗੁਵਾਹਾਟੀ ਬੈਂਚ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 40 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਸਮਰਪਿਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਅਸਾਮ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਰਣਜੀਤ ਕੁਮਾਰ ਦਾਸ, ਕੈਟ ਚੇਅਰਮੈਨ ਜਸਟਿਸ ਆਰ.ਕੇ. ਮੋਰੇ, ਹੋਰ ਨਿਆਇਕ ਪਤਵੰਤੇ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ 2014 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਜੋਂ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਠੋਸ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ।

ਕੈਟ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1985 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਅਤੇ ਸਮਾਂਬੱਧ ਨਿਆਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਬੈਕਲਾਗ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। "ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਕੈਟ ਨੂੰ  ਆਪਣਾ ਬਿਲਡਿੰਗ ਕੰਪਲੈਕਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ  ਪਹਿਲਾਂ, ਗੁਹਾਟੀ ਬੈਂਚ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਪਰਿਸਰ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਸੀ" 

ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ: 1985 ਤੋਂ CAT ਦੁਆਰਾ ਨਿਪਟਾਏ ਗਏ 8.88 ਲੱਖ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ 2.54 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ - ਜੋ ਕਿ ਕੁੱਲ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦਾ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗੁਵਾਹਾਟੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ-ਰੋਧਕ ਨਿਰਮਾਣ, ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਦਿਵਯਾਂਗਾਂ ਲਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਸਾਮ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ -  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਮੰਤਰੀ ਮਹੋਦਯ ਨੇ ਤਕਨੀਕੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ - ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ, ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ, ਡਿਜੀਟਲ ਨਿਆਇਕ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ - ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਲੌਕਡਾਊਨ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸਹਾਇਕ ਦਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਬੈਂਚ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਡੀਓ-ਅਧਾਰਤ ਸੁਣਵਾਈਆਂ ਕਾਰਨ 100% ਨਿਪਟਾਰੇ ਦਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਸੁਧਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੋਧ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਹੁਣ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ CAT ਬੈਂਚਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਆਇਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਅਲਗ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਤਜਰਬੇ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਸੇਵਾ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰੱਥ ਹਨ," ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਪੈਂਡੈਂਸੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਬੈਂਚ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਉੱਤੇ  ਚਿੰਤਾ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਹਰ ਫੈਸਲਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੁਝ ਗੜਬੜ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ CAT ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਵਿਫਲ ਕਰਦਾ ਹੈ," ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਤਮ-ਨਿਰੀਖਣ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦੇ ਆਖ਼ਿਰ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ CAT ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਇਸ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ "ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿਲੱਖਣ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ," 

*****

ਐਨਕੇਆਰ/ਪੀਐਸਐਮ