ਕਾਨੂੰਨ ਤੇ ਨਿਆਂ ਮੰਤਰਾਲਾ
azadi ka amrit mahotsav

ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬਿਤ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਝਗੜਿਆਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ


ਲੋਕ ਅਦਾਲਤ

Posted On: 02 AUG 2024 2:45PM by PIB Chandigarh

ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਰ੍ਹੇ ਦੌਰਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ, ਰਾਜ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ (ਜਨ ਉਪਯੋਗੀ ਸੇਵਾਵਾਂ) ਵਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਨਿਪਟਾਏ ਗਏ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜ/ਯੂਟੀ ਅਤੇ ਸਾਲ-ਵਾਰ ਵੇਰਵਾ ਲੜੀਵਾਰ ਅਨੁਸੂਚੀ- A, ਅਨੁਸੂਚੀ -B ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚੀ-C ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਅਜਿਹੇ ਵਕਫ਼ੇ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬਿਤ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਝਗੜਿਆਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਕੋਈ ਸਥਾਈ ਸਥਾਪਨਾ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਲੰਬਿਤ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਨਿਪਟਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਬੰਧਤ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਲੋਂ ਇਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਸਥਾਈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਅਣਸੁਲਝੇ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਖਾਸ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦਾ ਟੀਚਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਜ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਥਾਰਟੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਰ੍ਹੇ (ਜੁਲਾਈ, 2024 ਤੱਕ) ਦੌਰਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੀਗਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਅਥਾਰਟੀ (ਨਾਲਸਾ) ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਗ੍ਰਾਂਟ-ਇਨ-ਏਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ:

(ਕਰੋੜ ਵਿੱਚ)

ਸਾਲ

ਫੰਡ ਜਾਰੀ

2021-22

145

2022-23

190

2023-24

400

2024-25

  83

ਕੁੱਲ  

818

 


 

 

 

 

ਅਨੁਸੂਚੀ- A

ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਲ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 2021, 2022, 2023 ਅਤੇ 2024 (ਜੂਨ, 2024 ਤੱਕ) ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪਟਾਏ ਗਏ ਕੇਸਾਂ (ਪ੍ਰੀ-ਲਿਟੀਗੇਟਿਵ ਅਤੇ ਲੰਬਿਤ ਦੋਵੇਂ ਕੇਸ) ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਲੜੀ ਨੰਬਰ 

ਰਾਜ/ਯੂਟੀ ਅਥਾਰਟੀ ਦਾ ਨਾਮ

2021

2022

2023

2024

ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

1

ਅੰਡਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ

3997

3310

1536

1536

2

ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

122839

647956

671612

55729

3

ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

1054

1071

990

445

4

ਅਸਮ

39642

113989

164445

77724

5

ਬਿਹਾਰ

151620

305483

357765

99758

6

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ

16833

15569

63764

14811

7

ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ

134548

1125318

1664237

642364

8

ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਨਗਰ ਹਵੇਲੀ

172

1323

982

45

9

ਦਮਨ ਅਤੇ ਦੀਉ

113

215

19650

1158

10

ਦਿੱਲੀ

154992

535025

671278

344040

11

ਗੋਆ

1680

3934

3505

1781

12

ਗੁਜਰਾਤ

748722

1185571

1863177

1040081

13

ਹਰਿਆਣਾ

123413

673487

985650

535751

14

ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

35556

111150

150181

63587

15

ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ

166544

390496

404665

265955

16

ਝਾਰਖੰਡ

232473

1121405

2822947

961313

17

ਕਰਨਾਟਕ

1277856

3444607

14840452

2900312

18

ਕੇਰਲ

68681

136101

57726

25630

19

ਲੱਦਾਖ

1463

1444

1781

737

20

ਲਕਸ਼ਦੀਪ

7

129

41

27

21

ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

347333

419776

536105

213666

22

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ

2440375

4754239

3543736

1245202

23

ਮਣੀਪੁਰ

794

1343

437

410

24

ਮੇਘਾਲਿਆ

852

956

680

464

25

ਮਿਜ਼ੋਰਮ

790

4432

4087

599

26

ਨਾਗਾਲੈਂਡ

941

888

801

401

27

ਓਡੀਸ਼ਾ 

35557

337065

348288

297959

28

ਪੁਡੁਚੇਰੀ

5084

6405

6297

2242

29

ਪੰਜਾਬ

138175

392256

760712

512269

30

ਰਾਜਸਥਾਨ

286834

4572315

16586071

2475175

31

ਸਿੱਕਮ

110

232

126

22

32

ਤਮਿਲਨਾਡੂ

191604

447536

355762

160786

33

ਤੇਲੰਗਾਨਾ

349902

1611677

5591849

12159965

34

ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ

1070

4814

15724

20191

35

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

5551793

18698973

31644594

9483008

36

ਉਤਰਾਖੰਡ

20882

67438

85032

35127

37

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ

133736

788082

1115532

723129

 

ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ

12788037

41926010

85342217

34363399

 

 

 

 

 

 

 

 

ਅਨੁਸੂਚੀ -B

 

ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਲ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 2021-22, 2022-23, 2023-24 ਅਤੇ 2024-25 (ਜੂਨ, 2024 ਤੱਕ) ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪਟਾਏ ਗਏ ਕੇਸਾਂ (ਪ੍ਰੀ-ਲਿਟੀਗੇਟਿਵ ਅਤੇ ਲੰਬਿਤ ਦੋਵੇਂ ਕੇਸ) ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ 

ਲੜੀ ਨੰਬਰ 

ਰਾਜ/ਯੂਟੀ ਅਥਾਰਟੀ ਦਾ ਨਾਮ

2021-22

2022-23

2023-24

2024-25

 

ਗਠਿਤ ਬੈਂਚਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਗਠਿਤ ਬੈਂਚਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਗਠਿਤ ਬੈਂਚਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਗਠਿਤ ਬੈਂਚਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

1

ਅੰਡਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ

0

0

0

0

0

0

0

0

2

ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

4874

12123

4999

6720

80

1825

0

0

3

ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

24

91

1

4

0

0

0

0

4

ਅਸਾਮ

136

13672

0

0

0

0

0

0

5

ਬਿਹਾਰ

1

6

9

574

0

0

0

0

6

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ

69

37

30

538

32

1413

0

0

7

ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ

187

228

124

139

0

0

0

0

8

ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਨਗਰ ਹਵੇਲੀ

0

0

0

0

0

0

0

0

9

ਦਮਨ ਅਤੇ ਦੀਉ

0

0

0

0

0

0

0

0

10

ਦਿੱਲੀ

250

147103

60

11094

198

123151

0

0

11

ਗੋਆ

30

3209

43

1308

13

245

1

0

12

ਗੁਜਰਾਤ

5157

15546

3805

19717

12

244

762

3994

13

ਹਰਿਆਣਾ

54762

115797

43135

230018

92

29196

0

0

14

ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

260

22031

142

4198

59

2880

14

727

15

ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ

24

3271

225

76683

134

28170

65

25869

16

ਝਾਰਖੰਡ

1310

22954

1523

10868

1495

33718

418

652058

17

ਕਰਨਾਟਕ

412

2524

229

2632

0

0

0

0

18

ਕੇਰਲ

302

19226

607

23246

657

26231

12

134

19

ਲੱਦਾਖ

4

32

4

240

0

0

0

0

20

ਲਕਸ਼ਦੀਪ

0

0

3

3

1

1

0

0

21

ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

808

4110

1242

5367

1472

48996

351

787

22

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ

6

28

30

341

38

580

0

0

23

ਮਣੀਪੁਰ

0

0

4

43

0

0

0

0

24

ਮੇਘਾਲਿਆ

23

89

0

0

0

0

0

0

25

ਮਿਜ਼ੋਰਮ

17

204

41

1202

12

94

16

173

26

ਨਾਗਾਲੈਂਡ

0

0

0

0

0

0

0

0

27

ਓਡੀਸ਼ਾ 

12

326

6

112422

3

244230

0

0

28

ਪੁਡੁਚੇਰੀ

42

262

47

743

38

492

1

12

29

ਪੰਜਾਬ

339

1108

6

15

154

2268

0

0

30

ਰਾਜਸਥਾਨ

786

845

1202

1628

1086

1039

285

335

31

ਸਿੱਕਮ

110

636

150

887

143

784

39

118

32

ਤਮਿਲਨਾਡੂ

759

13066

1295

16369

1336

34744

173

1756

33

ਤੇਲੰਗਾਨਾ

2827

7363

2604

25365

2474

171817

648

9462

34

ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ

93

11624

19

2492

62

25637

0

0

35

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

57

31414

30

259125

172

411941

74

1096

36

ਉਤਰਾਖੰਡ

25

8605

125

26498

102

17407

20

1954

37

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ

774

74999

454

10830

0

0

0

0

 

ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ

74480

532529

62194

851309

9865

1207103

2879

698475

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ਅਨੁਸੂਚੀ -C

ਸਥਾਈ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ (ਜਨ ਉਪਯੋਗੀ ਸੇਵਾਵਾਂ) ਦੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਲ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 2021-22, 2022-23, 2023-24 ਅਤੇ 2024-25 (ਜੂਨ 2024 ਤੱਕ) ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੈਠਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪਟਾਏ ਗਏ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਲੜੀ ਨੰਬਰ 

ਰਾਜ/ਯੂਟੀ ਅਥਾਰਟੀ ਦਾ ਨਾਮ

2021-22

2022-23

2023-24

2024-25

 

 

ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਬੈਠਕਾਂ 

ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਬੈਠਕਾਂ

ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਬੈਠਕਾਂ

ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਬੈਠਕਾਂ

ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

1

ਅੰਡਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ

0

0

0

0

0

0

0

0

2

ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

927

1406

1058

558

1349

1134

350

399

3

ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

0

0

0

0

0

0

0

0

4

ਅਸਮ

141

56

213

56

195

97

34

6

5

ਬਿਹਾਰ

482

221

313

157

0

0

0

0

6

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ

240

687

241

10945

239

11511

60

1761

7

ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ

1045

1199

1224

2028

1174

6749

279

63

8

ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਨਗਰ ਹਵੇਲੀ

0

0

0

0

0

0

0

0

9

ਦਮਨ ਅਤੇ ਦੀਉ

0

0

0

0

0

0

0

0

10

ਦਿੱਲੀ

791

17395

773

18682

781

19337

205

4805

11

ਗੋਆ

2

0

0

0

0

0

1

20

12

ਗੁਜਰਾਤ

9

2238

1

8

0

0

0

0

13

ਹਰਿਆਣਾ

3547

30960

3416

72440

3659

107362

911

17126

14

ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

9

11

0

0

0

0

0

0

15

ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ

0

0

0

0

0

0

0

0

16

ਝਾਰਖੰਡ

5144

32514

6216

26154

5826

35715

1625

3822

17

ਕਰਨਾਟਕ

1292

5371

904

4588

603

4190

249

485

18

ਕੇਰਲ

212

1104

226

2564

415

1527

121

81

19

ਲੱਦਾਖ

0

0

0

0

0

0

0

0

20

ਲਕਸ਼ਦੀਪ

0

0

0

0

0

0

0

0

21

ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

886

574

1176

608

1071

409

213

67

22

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ

918

765

1017

1208

1023

485

240

260

23

ਮਣੀਪੁਰ

0

0

0

0

0

0

0

0

24

ਮੇਘਾਲਿਆ

0

0

0

0

0

0

0

0

25

ਮਿਜ਼ੋਰਮ

0

0

0

0

0

0

0

0

26

ਨਾਗਾਲੈਂਡ

0

0

0

0

0

0

0

0

27

ਓਡੀਸ਼ਾ 

742

1561

753

1612

1041

1891

308

446

28

ਪੁਡੁਚੇਰੀ

0

0

0

0

0

0

0

0

29

ਪੰਜਾਬ

4538

9967

4902

14545

4969

20279

1263

4311

30

ਰਾਜਸਥਾਨ

2960

3228

4435

5072

4230

5799

1276

1083

31

ਸਿੱਕਮ

0

0

0

0

0

0

0

0

32

ਤਮਿਲਨਾਡੂ

671

272

1121

528

1119

427

268

89

33

ਤੇਲੰਗਾਨਾ

108

6674

118

7540

104

12746

18

4405

34

ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ

44

81

70

162

97

157

34

15

35

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

3961

1087

3720

1173

4476

2516

1017

366

36

ਉਤਰਾਖੰਡ

484

765

590

510

649

432

187

104

37

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ

0

0

0

0

0

0

0

0

 

ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ

29153

118136

32487

171138

33020

232763

8659

39714

 

ਰਾਜ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਥਾਰਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੀਗਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਅਥਾਰਟੀ (ਨਾਲਸਾ) ਵਲੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੀਗਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਅਥਾਰਟੀ (ਲੋਕ ਅਦਾਲਤ) ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨਜ਼, 2009 ਰਾਹੀਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਲੰਬਿਤਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਈ-ਲੋਕ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਸਨ। ਪਹਿਲੀ ਈ-ਲੋਕ ਅਦਾਲਤ 27.06.2020 ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 28 ਰਾਜਾਂ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਈ-ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 902.96 ਲੱਖ ਕੇਸ ਲਏ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 96.90 ਲੱਖ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹਰ ਸਾਲ, ਨਾਲਸਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਲਈ ਕੈਲੰਡਰ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2024 ਦੌਰਾਨ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ 9 ਮਾਰਚ ਅਤੇ 11 ਮਈ ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਅੱਗੇ 14 ਸਤੰਬਰ ਅਤੇ 14 ਦਸੰਬਰ 2024 ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਰਾਜ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਨਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ (ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ) ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਜੁਨ ਰਾਮ ਮੇਘਵਾਲ ਨੇ ਅੱਜ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।

*****

ਐੱਸਬੀ


(Release ID: 2044401) ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਕਾਊਂਟਰ : 93