୨୦୨୪ ମେ' ୨୦ରୁ ୩୦ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେରଳର କୋଚିଠାରେ ୪୬ତମ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ଚୁକ୍ତି ପରାମର୍ଶଦାତା ବୈଠକ (ଏଟିସିଏମ୍-୪୬) ଏବଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ସଂକ୍ରାନ୍ତ ୨୬ତମ କମିଟି (ସିଇପି-୨୬)ର ଆୟୋଜନ ଭାରତ ସଫଳତାର ସହ ଶେଷ କରିଛି।

କେନ୍ଦ୍ର ଭୂବିଜ୍ଞାନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ କିରଣ ରିଜିଜୁ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ମୈତ୍ରୀ-୨ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଭାରତର ଯୋଜନା ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।

ଗୋଟିଏ ପୃଥିବୀ, ଗୋଟିଏ ପରିବାର, ଗୋଟିଏ ଭବିଷ୍ୟତ ର ଅର୍ଥ ଏକ ସଂସ୍କୃତ ବାକ୍ୟ ବସୁଧୈବ କୁଟୁମ୍ବକମ୍ ର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ନେଇ ଏଟିସିଏମ୍ -୪୬ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ସନ୍ଧି ପ୍ରଣାଳୀ ସିଷ୍ଟମ ସହିତ ଗଭୀର ଭାବରେ ଜଡିତ କରିଥାଏ । ଏଟିସିଏମ୍-୪୬କୁ ମାନ୍ୟବର କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ କିରଣ ରିଜିଜୁ, ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସଚିବ (ପଶ୍ଚିମ) ପବନ କପୁର ଏବଂ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁସ୍ଥିତ ଜାତୀୟ ଉନ୍ନତ ଅଧ୍ୟୟନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡ. ଶୈଳେଶ ନାୟକ ଉଦ୍ ଘାଟନ କରିଥିଲେ। ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବୋର୍ଡର ପୂର୍ବତନ ଉପ ପରାମର୍ଶଦାତା ତଥା ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ପଙ୍କଜ ଶରଣ ୪୬ତମ ଏଟିସିଏମ୍ ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏମ୍ ଓଇଏସ୍ ର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଜି-ପରାମର୍ଶଦାତା ଡ. ବିଜୟ କୁମାର ଆୟୋଜକ ଦେଶ ସଚିବାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ।

ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଭାରତ ମୈତ୍ରୀ-୨ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ପରିବେଶ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଦାଖଲ କରିବ ବୋଲି ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳ (ଆୟୋଜକ ଦେଶ)ର ମୁଖ୍ୟ ତଥା ସଚିବ ଡ. ଏମ୍ ରବିଚନ୍ଦ୍ରନ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ଭାରତରେ ୪୬ତମ ଏଟିସିଏମ୍ ଏବଂ ୨୬ତମ ସିଇପିର ସଫଳ ଆୟୋଜନ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକାର ଅନନ୍ୟ ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ପରିବେଶ ସ୍ଥାୟୀତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଆମର ସାମୂହିକ ସଂକଳ୍ପକୁ ସୂଚାଉଛି। ଆଲୋଚନା, ସହଯୋଗ ଏବଂ ମିଳିତ ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିପାରିବା ଯେ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଶାନ୍ତି, ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାର ପ୍ରତୀକ ହୋଇ ରହିବ।

ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାସ୍ଥିତ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ଟ୍ରିଟି ସଚିବାଳୟ ସହାୟତାରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପୃଥିବୀ ବିଜ୍ଞାନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଗୋଆର ନ୍ୟାସନାଲ ସେଣ୍ଟର ଫର ପୋଲାର ଆଣ୍ଡ ଓସେନ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ (ଏନସିପିଓଆର) ଜରିଆରେ ଏଟିସିଏମ୍-୪୬ ଏବଂ ସିଇପି-୨୬ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ଚୁକ୍ତି (୧୯୫୯) ଏବଂ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ଚୁକ୍ତିରେ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ (ମାଡ୍ରିଡ୍ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍, ୧୯୯୧)ର ପୁନଃପୁନର୍ବିଚାର କରାଯାଇଥିଲା। ଏଟିସିଏମ୍ ଏବଂ ସିଇପି ହେଉଛି ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ବ୍ୟାପାର ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଶ୍ୱିକ ଫୋରମ୍ ଯାହା ପ୍ରତିବର୍ଷ ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ ଯାହା ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ଦିଗରେ ସାମୂହିକ ଏବଂ ସମନ୍ୱିତ ଆଲୋଚନା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥିର କରେ । ଏକ ଅତିରିକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଦକ୍ଷିଣ ଶ୍ୱେତ ମହାଦେଶ ପାଇଁ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଢାଞ୍ଚା ବିକାଶ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।

ମେ ୨୦ରୁ ୨୪, ୨୦୨୪ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସିଇପି-୨୬ ରେ ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକାରେ ପରିବେଶ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାରେ ଯୋଗଦାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସମୁଦ୍ର ବରଫ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପରିଚାଳନା ପ୍ରଭାବ, ପ୍ରମୁଖ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ପରିବେଶ ପ୍ରଭାବ ଆକଳନ ବୃଦ୍ଧି, ସମ୍ରାଟ ପେଙ୍ଗୁଇନ୍ର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକାରେ ପରିବେଶ ନିରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଢାଞ୍ଚା ବିକଶିତ କରିବା ଉପରେ ଅଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବାକୁ କମିଟି ରାଜି ହୋଇଥିଲା। ସିଇପିର ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ, ପକ୍ଷମାନେ ଏଏସପିଏ (ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ବିଶେଷ ଭାବରେ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ) ପାଇଁ 17 ଟି ସଂଶୋଧିତ ଏବଂ ନୂତନ ପରିଚାଳନା ଯୋଜନା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ଏବଂ ସ୍ମାରକୀ ସ୍ଥଳଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକାରେ ଅନେକ ସଂଶୋଧନ ଏବଂ ସଂଯୋଜନ କରିଥିଲେ। ଏଟିସିଏମ୍ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ପାଥୋଜେନିକ୍ ଏଭିଆନ୍ ଇନ୍ଫ୍ଲୁଏଞ୍ଜାର ବିପଦକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଜୈବ ନିରାପତ୍ତା ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକର ଦୃଢ଼ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଛି।

ଏଟିସିଏମ୍-୪୬ ଓ ସିଇପି-୨୬ ଅବସରରେ ଏନସିପିଓଆର ପକ୍ଷରୁ ବିଭିନ୍ନ ପାର୍ଶ୍ୱ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା। ୨୦୨୪ ମେ ୨୦ ତାରିଖରେ କୋରିଆ ପୋଲାର ରିସର୍ଚ୍ଚ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଏବଂ କୋବେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପୋଲାର କୋଅପରେସନ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ସେଣ୍ଟର ସହ ମିଳିତ ଭାବେ 'ବଦଳୁଥିବା ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ଏବଂ ଆଗକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ' ଶୀର୍ଷକ ଏକ ଆଲୋଚନାଚକ୍ର ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ 'ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ଶାସନରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ' ଏବଂ 'ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଅଂଶୀଦାର ଦାୟିତ୍ୱ ଏବଂ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା' ଶୀର୍ଷକ ଦୁଇଟି ପ୍ୟାନେଲ୍ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା।

ବିଦ୍ୟାଳୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରଜାତି ସମୃଦ୍ଧ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକାକୁ ଦର୍ଶାଉଥିବା ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି

ଜର୍ମାନୀ, ଏଏସ୍ଓସି ଏବଂ ଏହାର ସହଯୋଗୀଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ବିଷୟରେ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସ୍କୁଲ ପିଲାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ମୟୁରାଲ୍ ଥିମ୍ ବିଶିଷ୍ଟ 'ପ୍ରଜାତି ସମୃଦ୍ଧ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା' ଉନ୍ମୋଚନ କରାଯାଇଥିଲା। କେରଳର କୋଚିର କଲେଜ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ 'ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ସିନାର୍ଜି: ଡିପ୍ଲୋମେସି ମାଧ୍ୟମରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରଗତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା, ଗବେଷଣା ମାଧ୍ୟମରେ ସହଯୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା' ଶୀର୍ଷକ ଏକ ପ୍ୟାନେଲ୍ ଆଲୋଚନା ଚକ୍ର ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। କୋଚିରେ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ବୈଠକର ସଫଳ ଆୟୋଜନ କରିଥିବାରୁ ଏନସିପିଓଆରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡକ୍ଟର ଥାମ୍ବନ ମେଲୋଥ ତାଙ୍କ ଦଳକୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଛନ୍ତି। "ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ବ୍ୟାପାରରେ ଆମର ସକ୍ରିୟ ଏବଂ ରଣନୈତିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ, ଭାରତର ମେରୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ଆୟୋଜକ ଭାବରେ ଏହାର ଭୂମିକା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଭାଗିଦାରୀକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରଗତି କରିବା ପାଇଁ ଆମର ସମର୍ପଣକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଛି," ସେ କହିଛନ୍ତି। ଦାୟିତ୍ୱ, ଜୈବିକ ସମ୍ଭାବନା, ସୂଚନା ର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସଚେତନତା, ଏକ ବହୁବର୍ଷିଆ ରଣନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନା, ନିରାପତ୍ତା, ଯାଞ୍ଚ, ବିଜ୍ଞାନ, ଭବିଷ୍ୟତ ବିଜ୍ଞାନ ଆହ୍ୱାନ, ବୈଜ୍ଞାନିକ ସହଯୋଗ, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ପରିଚାଳନା ସମେତ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ । ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକାରେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏବଂ ବେସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଉଚ୍ଚାକାଂକ୍ଷୀ, ବ୍ୟାପକ, ନମନୀୟ ଏବଂ ଗତିଶୀଳ ଢାଞ୍ଚା ବିକଶିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳାଫଳ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଉଭୟ ପକ୍ଷ କାନାଡା ଏବଂ ବେଲାରୁସ୍ ର ପରାମର୍ଶଦାତା ସ୍ଥିତି ଅନୁରୋଧ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ସହମତି ହୋଇନଥିଲା।

ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ବ୍ୟାପାର ଉପରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ ଭାରତ ୫୬ଟି ଦେଶର ୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ କୂଟନୀତିଜ୍ଞ, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କରାଯାଇ ବିଜ୍ଞାନ, ନୀତି, ଶାସନ, ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ, ଅପରେସନ, ପରିବେଶ ପରିଚାଳନା ଇତ୍ୟାଦି ସମେତ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକାର ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ବୈଠକ ଆଭାସୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ସହିତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।

*****

NS/SLP