ਵਾਤਾਵਰਣ,ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮੰਤਰਾਲਾ

ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮਸਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਜਲਗਾਹਾਂ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ


ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਚਿੰਤਾ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਜਲਗਾਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਸ਼੍ਰੀ ਭੁਪੇਂਦਰ ਯਾਦਵ

Posted On: 14 AUG 2021 9:14AM by PIB Chandigarh

ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਹੋਰ ਜਲਗਾਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮਸਰ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵੱਲੋਂ ਰਾਮਸਰ ਥਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਵਾਂ ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਥੋਲ ਅਤੇ ਵਧਾਵਨ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਅਤੇ ਭਿੰਦਾਵਾਸ ਹਨ। ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਸੁਨੇਹੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂਕੇਂਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੰਤਰੀਸ਼੍ਰੀ ਭੁਪੇਂਦਰ ਯਾਦਵ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਜਲਗਾਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

https://twitter.com/byadavbjp/status/1426232561341108225?s=20

 

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਮਸਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ 46 ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਰਫੇਸ ਖੇਤਰ ਹੁਣ 1,083,322 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਮਸਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਗੁਜਰਾਤ ਨੂੰ ਨਲਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ,  ਜੋ  2012 ਵਿੱਚ ਐਲਾਨੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਮਸਰ ਲਿਸਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ "ਜਲਗਾਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰੱਖਾਅ ਹੈ ਜੋ ਗਲੋਬਲ ਬਾਇਓਲੋਜੀਕਲ ਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਰਾਹੀਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।"

ਜਲਗਾਹਾਂ, ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੋਜਨਪਾਣੀਫਾਈਬਰਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਰੀਚਾਰਜ,  ਜਲ ਸ਼ੁੱਧਤਾਹੜ੍ਹ ਕੰਟਰੋਲ, ਜਮੀਨ ਦੇ ਖੋਰੇ  ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ ਆਦਿ। ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚਇਹ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਪਲਾਈ ਜਲਗਾਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬਾਰਸ਼ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੋਖਣ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਰੀਚਾਰਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।  

ਭਿੰਦਾਵਾਸ ਵਾਈਲਡ ਲਾਈਫ ਸੈੰਕਚਰੀਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵੈਟਲੈਂਡ ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਜਲਗਾਹ ਹੈ। 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਜਲਗਾਹ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵਜੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਥਾਂ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੌਰ ਤੇ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਦਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਏ ਮਿਸਰ ਦੇ ਵਲਚਰਸਟੈਪੀ ਈਗਲਪਲਾਸ ਦੀ ਮੱਛੀ ਈਗਲ ਅਤੇ ਬਲੈਕ-ਬੈਲੀਡ ਟੇਰਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ 220 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਪੰਛੀਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਵਾਟਰਬਰਡਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਪੜਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜਕ ਲੈਪਵਿੰਗਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਏ ਮਿਸਰ ਦੇ  ਵਲਚਰ,  ਸੇਕਰ ਫਾਲਕਨਪਲਾਸ ਦੀ ਫਿਸ਼ ਈਗਲ ਅਤੇ ਬਲੈਕ-ਬੈਲੀਡ ਟੇਰਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ I

ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਥੋਲ ਝੀਲ ਵਾਈਲਡ ਲਾਈਫ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਸੈਂਟਰਲ ਏਸ਼ੀਅਨ ਫਲਾਈਵੇਅ 'ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 320 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਲਭੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੈਟਲੈਂਡ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਤਰੇ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਜਾਂ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਵ੍ਹਾਈਟ-ਰੰਪਡ ਵਲਚਰ ਅਤੇ ਸੋਸੀਏਬਲ ਲੈਪਵਿੰਗਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਾਰਸ ਕ੍ਰੇਨਕਾਮਨ ਪੋਚਾਰਡ ਅਤੇ ਘੱਟ ਵ੍ਹਾਈਟ-ਫਰੰਟਡ ਹੰਸ। 

ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਵਧਵਾਨਾ ਜਲਗਾਹ ਇਸ ਦੇ ਪੰਛੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੌਸਮੀ ਅਰਥਾਤ ਪਰਵਾਸੀ ਜਲ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਮੈਦਾਨ  ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈਜਿਸ ਵਿੱਚ 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਤਰਾਂ ਤੇ ਪਰਵਾਸ ਲਈ ਉਡਾਣ ਭਰਦੀਆਂ  ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਖਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸ ਦੀ ਮੱਛੀ-ਈਗਲਆਮ ਪੋਚਾਰਡਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਖਤਰੇ ਵਾਲੀ ਡਲਮੇਟੀਅਨ ਪੇਲੀਕਨਸਲੇਟੀ ਸਿਰ ਵਾਲੀ ਮੱਛੀ-ਈਗਲ ਅਤੇ ਫੇਰੂਗੀਨਸ ਬੱਤਖ। 

ਵਾਤਾਵਰਣਵਣ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮੰਤਰਾਲਾ ਰਾਜ ਵੈਟਲੈਂਡ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਯਕੀਨੀ ਹੋ ਸਕੇ। 

----------------------------------

ਵੀ ਆਰ ਆਰ ਕੇ/ਜੀ ਕੇ 



(Release ID: 1745891) Visitor Counter : 198