ਡੀ ਪੀ ਈ ਨੇ 60ਵਾਂ ਸਾਲਾਨਾ ਜਨਤਕ ਉੱਦਮ ਸਰਵੇਅ 2019—20 ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਜਨਤਕ ਉੱਦਮ ਵਿਭਾਗ ਹਰ ਸਾਲ ਕੇਂਦਰੀ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਉੱਦਮਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਬਾਰੇ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਉੱਦਮ ਸਰਵੇਅ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ । ਜਨਤਕ ਉੱਦਮ ਸਰਵੇਅ 2019—20 ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 06 ਅਗਸਤ 2021 ਨੂੰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 09 ਅਗਸਤ 2021 ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ।
ਜਨਤਕ ਉੱਦਮ ਸਰਵੇਅ 2019—20 ਇਸ ਲੜੀ ਦਾ 60ਵਾਂ ਸਰਵੇਅ ਹੈ । ਪੀ ਈ ਸਰਵੇਅ ਜੋ ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈ ਯੁਨੀਵਰਸ , ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰਿਕ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈਜ਼ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅੰਕੜਾ ਡਾਟਾ ਕੈਪਚਰ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਪੀ ਈ ਸਰਵੇਅ ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈ ਨੂੰ 5 ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ — ਖੇਤੀਬਾੜੀ , ਮਾਈਨਿੰਗ ਤੇ ਖੁਦਾਈ , ਨਿਰਮਾਣ , ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਜਨਰੇਸ਼ਨ , ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਸਟਰਕਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਉੱਦਮਾਂ ਤੇ ਅੱਗੋਂ 21 ਗਿਆਨਵਾਨ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ । ਸਰਵੇਅ ਉਹਨਾਂ ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈਜ਼ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ 50% ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਕੁਇਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੇਠਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜੇਕਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈ਼ਜ ਵਿੱਚ 50% ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਕੁਇਟੀ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲੀਆਂ ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈਜ਼ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਗਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । 31 ਮਾਰਚ 2020 ਤੱਕ ਪੀ ਈ ਸਰਵੇਅ 2019—20 ਅਨੁਸਾਰ 256 ਸੰਚਾਲਿਤ ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈਜ਼ ਹਨ ।

ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਸਾਲ 2019—20 ਦੌਰਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਉੱਦਮਾਂ (ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈਜ਼) ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਵਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ।
1.   31—03—2020 ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੁਲ ਪੇਡਅੱਪ ਪੂੰਜੀ 3,10,737 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖੜੀ ਹੈ  ।
2.   ਸਾਰੀਆਂ ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੁਲ ਮਾਲੀ ਨਿਵੇਸ਼ 21,58,857 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ ।
3.   ਸਾਰੀਆਂ ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈਜ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਾਈ ਗਈ ਪੂੰਜੀ 31,16,455 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ ।
4.   ਮਾਲੀ ਸਾਲ 2019—20 ਦੌਰਾਨ ਸੰਚਾਲਿਤ 256 ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਸੀਜ਼ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨਾਂ ਤੋਂ ਕੁੱਲ ਮਾਲੀਆ 24,61,712 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ ।
5.   ਮਾਲੀ ਸਾਲ 2019—20 ਵਿੱਚ 171 ਲਾਭ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈਜ਼ ਦਾ ਲਾਭ 1,38,112 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ ।
6.   ਘਾਟੇ ਵਾਲੀਆਂ 84 ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈਜ਼ ਦਾ ਘਾਟਾ ਮਾਲੀ ਸਾਲ 2019—20 ਵਿੱਚ 44,817 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ ।
7.   31 ਮਾਰਚ 2020 ਤੱਕ ਸਾਰੀਆਂ ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈਜ਼ ਦਾ ਰਿਜ਼ਰਵ ਅਤੇ ਸਰਪਲੱਸ 9,57,579 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ ।
8.   ਸਾਰੀਆਂ ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈਜ਼ ਦਾ 31 ਮਾਰਚ 2020 ਤੱਕ ਨੈੱਟ ਲਾਗਤ 12,35,706 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ ।
9.   ਮਾਲੀ ਸਾਲ 2019—20 ਦੌਰਾਨ 105 ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਐਲਾਨਿਆ / ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਡਿਵੀਡੈਂਡ 72,136 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ ।
10.  ਮਾਲੀ ਸਾਲ 2019—20 ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈਜ਼ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ , ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ , ਜੀ ਐੱਸ ਟੀ , ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਟੈਕਸ , ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਕਰਜਿ਼ਆਂ ਤੇ ਵਿਆਜ਼ , ਡਿਵੀਡੈਂਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਡਿਊਟੀਜ਼ ਤੇ ਟੈਕਸੇਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤਾ , 3,76,425 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ ।
11.  ਮਾਲੀ ਸਾਲ 2019—20 ਵਿੱਚ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਰਾਹੀਂ ਸੀ ਪੀ ਐੱਸ ਈਜ਼ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦਾ ਅਦਾਨ—ਪ੍ਰਦਾਨ 1,21,756 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ ।
ਮੁਕੰਮਲ ਪੀ ਈ ਸਰਵੇਅ ਰਿਪੋਰਟ 2019—20 ਲਈ ਪਹੁੰਚ  https://dpe.gov.in/. ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ।

****************

ਆਰ ਐੱਮ / ਕੇ ਐੱਮ ਐੱਨ