ਸਰਕਾਰ ਆਨਲਾਈਨ / ਡਿਜੀਟਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ, ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਦੂਰਵਰਤੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ । ਮਿਆਰੀ ਆਨਲਾਈਨ ਕੋਰਸ ਸਵਯੈਮ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬੱਧ ਕਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਵਿਕਸਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਓਪਨ ਆਨਲਾਈਨ ਕੋਰਸ (ਐਮਉਉਸੀ'ਜ) ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ । ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਿਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਵਯਮ-ਪ੍ਰਭਾ, ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਉੱਚ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਵਿਦਿਅਕ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 34 ਵਿਦਿਅਕ ਟੀ ਵੀ ਚੈਨਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ । ਪਾਠਕ੍ਰਮ-ਅਧਾਰਤ ਸਮਗਰੀ ਪ੍ਰੀ-ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਸੂਚੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਦਿਨ ਟੈਲੀਕਾਸਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਹੂਲਤ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਇਕ ਕਲਾਸ, ਇਕ ਚੈਨਲ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੀਐਮ ਈ-ਵਿਦਿਆ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ/ਆਨਲਾਈਨ/ਆਨ-ਏਅਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਬਹੁ ਢੰਗੀ (ਮਲਟੀ-ਮੋਡ) ਪਹੁੰਚ ਯੋਗ ਬਣ ਸਕੇ ।

ਪਹਿਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: -

i. ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 100 ਐਨਆਈਆਰਐਫ (ਨਿਰਫ) ਜਾਂ ਐਨਏਏਸੀ (ਨਾਕ) ਦੇ 3.26 ਦੇ ਸਕੋਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਉੱਚ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ਐਚਆਈਆਈ) ਯੂਜੀਸੀ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਆਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ । 3.01 ਤੋਂ 3.25 ਦੇ ਐਨਏਏਸੀ ਸਕੋਰ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਯੂਜੀਸੀ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਨਾਲ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ I

ii. ਰਵਾਇਤੀ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ, ਨਿਯਮਤ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿਚ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ 20% ਤੋਂ 40% ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ I

iii. ਰਾਜ / ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਕੁਆਲਟੀ ਦੀ ਈ-ਸਮਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਡਿਜੀਟਲ ਢਾਂਚਾ I

iv. ਕਲਾਸ 1 ਤੋਂ 12 ਦੇ 12 ਚੈਨਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਅਧਾਰ ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ I

v. ਰੇਡੀਓ, ਕਮਿਊਨਟੀ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਸੀਬੀਐਸਈ ਪੋਡਕਾਸਟ- ਸਿੱਖਿਆਵਾਨੀ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ I

vi. ਡਿਜੀਟਲੀ ਐਸੇਸੀਬਲ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ (DAISY) ਅਤੇ ਐਨਆਈਓਐਸ ਵੈਬਸਾਈਟ / ਯੂਟਿ .ਬ 'ਤੇ ਸੈਨਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਈ-ਸਮਗਰੀ I

ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਮਾਨਵ ਸੰਸਾਧਨ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਰਮੇਸ਼ ਪੋਖਰੀਅਲ ‘ਨਿਸ਼ੰਕ’ ਨੇ ਅੱਜ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ।

*****

MC/AKJ/AK