पत्र सूचना कार्यालय

ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ

• ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆ ಎಂದರೇನು?

ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆಯು (ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ) ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನೀರಿನ ಅಭಾವ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯು ದೌಧನ್ ಆಣೆಕಟ್ಟು, ಲಿಂಕ್ ಕಾಲುವೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆನ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬೆಟ್ವಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಪರಿಭಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿ (ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ) ನದಿಗಳ ಜೋಡಣೆಗಾಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

• ಯೋಜನೆಯ ರೂಪುರೇಖೆ (ರೂಪರೇಷೆ) ಏನು?

ಈ ಯೋಜನೆಯು ಖಜುರಾಹೋದಿಂದ ಸುಮಾರು 40 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಪನ್ನಾ ಮತ್ತು ಛತರ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆನ್ ನದಿಗೆ 96.7 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ದೌಧನ್ ಆಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೆನ್‌ನಿಂದ ಬೆಟ್ವಾ ನದಿಗೆ ನೀರನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 216.465 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಕಾಲುವೆಯು ದೌಧನ್ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಬಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಝಾನ್ಸಿ ಬಳಿಯ ಬರುವಾ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಲೋವರ್ ಓರ್ ಯೋಜನೆ, ಕೋಠಾ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಮತ್ತು ಬೀನಾ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಬಹುಪಯೋಗಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಇದರ ಇತರ ಘಟಕಗಳಾಗಿವೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಿರುವ ವಿವಿಧ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಜಲ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಆಧುನೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬಲವರ್ಧನೆ, ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ತಡೆಗೋಡೆಗಳ (weirs) ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ, ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಪಂಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ಪೈಪ್/ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೊಸ ಕಮಾಂಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸೇರಿವೆ.

• ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ ಎಷ್ಟು?

ಈ ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ ₹44,605 ಕೋಟಿ.

• ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು?

ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 ರಂದು ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಆಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕಾಲುವೆ ಕಾಮಗಾರಿ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಬೇಕಿದೆ. ಲೋವರ್ ಓರ್ ಯೋಜನೆ, ಕೋಠಾ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಮತ್ತು ಬೀನಾ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಬಹುಪಯೋಗಿ ಯೋಜನೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ರಾಜ್ಯ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿವರವಾದ ಯೋಜನಾ ವರದಿ (DPR) ಸಿದ್ಧತೆ ಕೂಡ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು 2030 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ.

• ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅಗತ್ಯವೇಕಿದೆ?

ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ್ ಪ್ರದೇಶವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಮರುಕಳಿಸುವ ನೀರಿನ ಅಭಾವ, ಮಳೆಯ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ, ಅಪೂರ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಲಭ್ಯತೆಯ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಬರಗಾಲಕ್ಕೆ ಕೃಷಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಕೆನ್ ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಂಬಿಕಾರ್ಹ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕೇವಲ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿರದೆ; ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ್‌ಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಜಲ-ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ-ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿ ಪರಿಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಯಾವುವು?

ಈ ಯೋಜನೆಯು 10.62 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರಾವರಿ, ಸುಮಾರು 62 ಲಕ್ಷ ಜನರಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸಲಿದೆ ಮತ್ತು 103 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಹಾಗೂ 27 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಇದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಶಾಲ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳಿಗೆ ಸ್ವಚ್ಛ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ವರ್ಷವಿಡೀ ನಂಬಿಕಾರ್ಹ ನೀರಾವರಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಇರುವ ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ.

• ಯಾವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ?

ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ನೀರಿನ ಅಭಾವವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಛತರ್‌ಪುರ, ನಿವಾರಿ, ಟಿಕಮ್‌ಗಢ್, ಪನ್ನಾ, ಸಾಗರ್, ದಮೋಹ್, ದತಿಯಾ, ವಿದಿಶಾ, ಶಿವಪುರಿ ಮತ್ತು ರಾಯ್‌ಸೇನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಬಂದಾ, ಮಹೋಬಾ, ಝಾನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಲಲಿತ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

• ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆಯೇ?

ಹೌದು. ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆಯು (ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ) ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಿವಿಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಸಾರಿಗೆ, ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಪೂರೈಕೆ, ಉಪಕರಣಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ಭದ್ರತೆ, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪೂರಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಸಾರಿಗೆಯವರು, ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಸಹ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸುಧಾರಿತ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಿದ್ದು, ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

• ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆಯು ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ?

ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆಯು ಹೆಚ್ಚು ನಂಬಿಕಾರ್ಹ ನೀರಾವರಿ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ, ಅನಿಶ್ಚಿತ ಮಳೆಯ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ರೈತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ನೀರಾವರಿ ನೀರಿನ ಸುಧಾರಿತ ಲಭ್ಯತೆಯು ಬೆಳೆಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳೆ ಉತ್ಪಾದಕತೆ, ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಬೆಳೆಗಳ ಬೇಸಾಯ, ಬರಗಾಲಕ್ಕೆ ಕೃಷಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

• ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರಗಾಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ?

ಯೋಜನೆಯು ಬರಗಾಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ.

ಬದಲಾಗಿ, ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ತನ್ನ ಕಮಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಫಲಾನುಭವಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕಾರ್ಹ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಬರ ನಿರೋಧಕತೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

• ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆಯೇ?

ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಬಳಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲದ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಿರುವಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಲಿಂಕ್ ಕಾಲುವೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದು/ತುಂಬಿಸುವುದನ್ನು ಸಹ ಪರಿಭಾವಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜಲ ಭದ್ರತೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ವಾಸ್ತವಿಕ ಅಂತರ್ಜಲ ಸುಧಾರಣೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಹೈಡ್ರೋಜಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಂತರ್ಜಲ ಬಳಕೆಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.

• ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶವು ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ?

ಬರಗಾಲದಿಂದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಇದು ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಸಮುದಾಯದ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಎತ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿದ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟದ ವಲಸೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಉತ್ತಮ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಹೊಸ ಶಾಲೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ-ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.

• ಕೆಳಗಿನ ಹಂತದ  ಗ್ರಾಮಗಳು ಯಾವುದೇ ನೀರಿನ ಅಭಾವವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ. ಕೆಳಗಿನ ಹಂತದ ಕೃಷಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪರಿಸರ ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಜಲ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಪ್ರದೇಶದ ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

• ಭಾರಿ ಮುಂಗಾರಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂರದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಆಣೆಕಟ್ಟು ಪ್ರವಾಹದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕವಚವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸ್ಪಿಲ್ಲವೇ ಗೇಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 24/7 ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗಳು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ತಡೆಯಲು ನೀರಿನ ಒಳಹರಿವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

• ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿವೆಯೇ?

ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿಗದಿತ ತಾಂತ್ರಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ತಪ್ಪಿಸಲಾಗದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಪುನಶ್ಚೇತನ (ಆರ್‌&ಆರ್‌) ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಾಗ ನೀರಾವರಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಸೂಕ್ತವಾದ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುವುದು, ಶಮನಗೊಳಿಸುವುದು, ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

• ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆಯು ರೈತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯೇ?

ಇಲ್ಲ. ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆಯು (ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ) ರೈತರಿಗೆ ನೀರಾವರಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ರೈತರನ್ನು; ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಕೆಯ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು; ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೂಲಕ ಇಂಧನ ವಲಯವನ್ನು; ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಯೋಜನೆಯು ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಲ ಭದ್ರತೆ, ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

• ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಸಾರಿಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆಯೇ?

ಪ್ರಮುಖ ಜಲ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ರಸ್ತೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು, ಅಪ್ರೋಚ್ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಂತಹ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಿದರೆ, ಅದು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸುಧಾರಿತ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

• ಯೋಜನೆಯ ರಸ್ತೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನ ನೀಡುತ್ತವೆಯೇ?

ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ದ್ವಿತೀಯಕ (ಅನುಷಂಗಿಕ) ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ:

ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಾಗಣೆ;

ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ;

ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ;

ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು;

ಜನರು ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಸಂಚಾರ; ಮತ್ತು

ಯೋಜನಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ.

• ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ನೇರವಾಗಿ ಹೊಸ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆಯೇ?

ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸದ ಹೊರತು, ಯಾವುದೇ ಸಾರಿಗೆ-ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಯನ್ನು ಒಂದು ಸಾರಿಗೆ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ಬದಲು, ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಸ್ತೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಸಂಪರ್ಕದ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಬೇಕು.

• ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆಗೆ (ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ) ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಕೆಯು ಏಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕವಾಗಿದೆ?

ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಕೆಯು ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಜಲ ಭದ್ರತೆಯು ಕೃಷಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಸಮುದಾಯಗಳ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ನಂಬಿಕಾರ್ಹ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಕುಟುಂಬಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಿನಿಯೋಗಿಸುವ ಸಮಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ-ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎರಡರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.

ಭೂಮಿ, ಗ್ರಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಧಿತ ಜನರು

• ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆಗೆ (ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ) ಭೂಮಿಯ ಅಗತ್ಯವೇಕಿದೆ?

ದೌಧನ್ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಬಂಧಿತ ರಚನೆಗಳು, ಜಲಾಶಯ/ಮುಳುಗಡೆ ಪ್ರದೇಶ, ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಕಾಲುವೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು, ಪ್ರವೇಶ ರಸ್ತೆಗಳು, ಯೋಜನಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು, ವಸತಿ ನಿಲಯಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಇತರ ಪೂರಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಯ ವಿವಿಧ ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಯೋಜನಾ ಘಟಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಭೂಮಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

• ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಎಷ್ಟು ಗ್ರಾಮಗಳು ಬಾಧಿತವಾಗಿವೆ?

22 ಗ್ರಾಮಗಳು ಬಾಧಿತವಾಗಿವೆ — ಪನ್ನಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 8 ಮತ್ತು ಛತರ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 14 ಗ್ರಾಮಗಳು.

• ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆಯೇ?

ಹೌದು. ಇಐಎ ಅಧಿಸೂಚನೆ, 2006 ರ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಸರ ಮಂಜೂರಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಚಾರಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಲುದಾರರು ಎತ್ತಿದ ಕಳವಳಗಳು ಹಾಗೂ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಸರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಶಮನಕಾರಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುವಾಗ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಜನರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ. ಎಲ್‌ಎಆರ್‌ಆರ್‌ ಕಾಯಿದೆ 2013 ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಇತರ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಭೂಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಒಪ್ಪಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪುನರ್ವಸತಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಸಮಗ್ರ ಆರ್‌&ಆರ್‌ (ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಪುನಶ್ಚೇತನ) ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದು, ಅದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಆರ್‌&ಆರ್‌ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪುನರ್ವಸತಿ ಯೋಜನೆಯು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬಾಧಿತ ಎಲ್ಲಾ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಉದಾರವಾದ ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ನಡುವೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

• ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದ ಸಮರ್ಥ ಕಂದಾಯ ಮತ್ತು ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಹಕ್ಕು, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ, ಮಾಲೀಕತ್ವ ಅಥವಾ ಅರ್ಹತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿವಾದಗಳಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ/ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪುನರ್ವಸತಿ ಪ್ಯಾಕೇಜ್

• ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್‌&ಆರ್‌ ಗಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಘೋಷಿಸಿದೆಯೇ?

ಹೌದು, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಯೋಜನೆ ಬಾಧಿತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕಾಗಿ 2023 ರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಭೂಮಿಗೆ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾದ ದರ ಅಥವಾ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ ₹12.50 ಲಕ್ಷ - ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚೋ ಆ ದರದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮನೆಗಳು, ಮರಗಳು, ಬಾವಿಗಳು, ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಿರ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಹ ಕುಟುಂಬಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ನಿವೇಶನಕ್ಕೆ ₹7 ಲಕ್ಷ (ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ₹6.50 ಲಕ್ಷ) ಅನುದಾನವನ್ನು ಅಥವಾ ನಿವೇಶನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡದಿದ್ದಲ್ಲಿ ₹12.50 ಲಕ್ಷದ ಗರಿಷ್ಠ ಏಕಗಂಟು ನೆರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ನಿಗದಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಅರ್ಹ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅನುಮೋದಿತ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

• ಎಲ್‌ಎಆರ್‌ಆರ್‌ ಕಾಯಿದೆ, 2013 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್‌&ಆರ್‌ ನೆರವು ಪಡೆಯಲು ಯಾರನ್ನು ಯೋಜನೆ ಬಾಧಿತ ಕುಟುಂಬ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಯೋಜನೆ ಬಾಧಿತ ಕುಟುಂಬ ಎಂದರೆ ಯೋಜನೆಯ ಭೂಸ್ವಾಧೀನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಭೂಮಿ, ಮನೆ, ಆಸ್ತಿ, ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಥವಾ ಮುಖ್ಯ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಬಾಧಿತವಾಗಿರುವ ಕುಟುಂಬ.

ಇದು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ:

ಭೂಮಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಭೂಮಾಲೀಕರು;

ಸ್ವಾಧೀನದಿಂದಾಗಿ ಜೀವನೋಪಾಯ ಬಾಧಿತವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು;

ಗೇಣಿದಾರರು, ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರರು

ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಬಾಧಿತವಾದ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳು; ಮತ್ತು

RFCTಎಲ್‌ಎಆರ್‌ಆರ್‌ ಕಾಯಿದೆ, 2013 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3(c) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಇತರ ಅರ್ಹ ಕುಟುಂಬಗಳು.

ಅಂತಹ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕಾಯಿದೆ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಪುನಶ್ಚೇತನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿರಬಹುದು.

• ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಯಲ್ಲಿ ಆರ್‌&ಆರ್‌ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ಘಟಕವನ್ನು ಹೇಗೆ ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಎಲ್‌ಎಆರ್‌ಆರ್‌ ಕಾಯಿದೆ, 2013 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3(m) ಪ್ರಕಾರ, ಕುಟುಂಬವು ವ್ಯಕ್ತಿ, ಅವರ ಸಂಗಾತಿ, ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಅವಲಂಬಿತ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಆರ್‌&ಆರ್‌ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ, ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕುಟುಂಬ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

• ವಿವಾಹಿತ ಅಥವಾ ಅವಿವಾಹಿತ ವಯಸ್ಕ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು (18 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು).
• ವಿಧವೆಯರು, ವಿಚ್ಛೇದಿತರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಯಲ್ಲಿ, ಬಾಧಿತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎಲ್‌ಎಆರ್‌ಆರ್‌ ಕಾಯಿದೆ, 2013 ರ ಪ್ರಕಾರ ಅರ್ಹ ಕುಟುಂಬ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಿಎಎಫ್‌ ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಆದರೆ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಜೀವನೋಪಾಯ ಬಾಧಿತವಾಗಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬೆಂಬಲ ಲಭ್ಯವಿದೆ?

ಎಲ್‌ಎಆರ್‌ಆರ್‌ ಕಾಯಿದೆ, 2013 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಆರ್‌&ಆರ್‌ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗೆ ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವವೊಂದೇ ಮಾನದಂಡವಲ್ಲ. ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲವು ಬಾಧಿತವಾಗಿರುವ ಅರ್ಹ ಭೂಹೀನ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಸಹ ಕಾಯಿದೆ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತಾ ಷರತ್ತುಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಯೋಜನೆ ಬಾಧಿತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಂತಹ ಅರ್ಹ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಯ ಅನುಮೋದಿತ ಆರ್‌&ಆರ್‌ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಆರ್‌&ಆರ್‌ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಸ್ಥಳಾಂತರದ ನಂತರ ಜನರು ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ?

ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ-ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ತರಬೇತಿ, ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅನುದಾನ, ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮ ನೆರವು ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಆದ್ಯತೆಯ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೀಸಲಾದ ಜೀವನೋಪಾಯ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ?

ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಕಾನೂನಿನಡಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ದರ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ ₹12.50 ಲಕ್ಷ — ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚೋ ಆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಗಳು, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಬಾವಿಗಳ ಕಥೆಯೇನು?

ಮನೆಗಳು, ಮರಗಳು, ಬಾವಿಗಳು, ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಿರ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೂ ಸಹ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಕುಟುಂಬವು ಕೇವಲ ನಗದಿನ ಬದಲಿಗೆ ಹೊಸ ಮನೆಯ ನಿವೇಶನವನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಅರ್ಹ ಕುಟುಂಬಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿವೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ₹7 ಲಕ್ಷ ಅಥವಾ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ₹6.50 ಲಕ್ಷ ಅನುದಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

• ಒಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನಿವೇಶನವೇ ಬೇಡ ಎಂದಾದರೆ ಏನು?

ಅವರು ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ₹12.50 ಲಕ್ಷದ ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಏಕಗಂಟು ಪಾವತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು.

• ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಹಾಯವಿದೆಯೇ?

ಹೌದು. ನಿಗದಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅರ್ಹ ಎಸ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಟಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ನ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

• ಈ ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಅನ್ನು ಯಾರು ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದಾರೆ?

9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 ರಂದು ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ನಿರ್ಧಾರದ ನಂತರ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು 13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 ರಂದು ಇದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.

• ಇದುವರೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಹಾರ ಪಾವತಿಸಲಾಗಿದೆ?

ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು ₹360.66 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಪರಿಹಾರ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹321.97 ಕೋಟಿ (ಸುಮಾರು 89%) ಈಗಾಗಲೇ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮ-ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲೇ, ಮಂಜೂರಾದ ಮೊತ್ತದ ಶೇಕಡಾ 94 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಇಡೀ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ಪರಿಹಾರದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳೇನು?

ಇಡೀ ಯೋಜನೆಯಾದ್ಯಂತ, 5,039 ಬಾಧಿತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹629.87 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಪರಿಹಾರ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ₹604.745 ಕೋಟಿ (ಸುಮಾರು 96%) ಈಗಾಗಲೇ ಪಾವತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಗತ್ಯ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಭೂ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಅಧಿಕೃತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪುನರ್ವಸತಿ ಭತ್ಯೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯ ವಿಳಂಬವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ವಿಶೇಷ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಇವೆಯೇ?

ಹೌದು. ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಮುದಾಯ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣಾ ಶಿಬಿರಗಳು, ಸಂಚಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಾಹನಗಳು, ಶಾಲಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

• ಬಾಧಿತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ (ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎA) ವಿಧಾನವೇನು?

ಭೂಸ್ವಾಧೀನವು ಕೇವಲ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಬಾಧಿತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೇಲೆಯೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎA ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತೆಯೇ, ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎA ಸಮಯೋಚಿತ ಪರಿಹಾರ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಪುನಶ್ಚೇತನ, ಜೀವನೋಪಾಯದ ಬೆಂಬಲ, ಅಗತ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ನಾಗರಿಕ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಪೂರೈಕೆ, ಬಾಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಪುನಶ್ಚೇತನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಯೋಜನೆ ಬಾಧಿತ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ, ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

• ಬಾಧಿತ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆಯೇ?

ಹೌದು, ಅರ್ಹ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಹಕ್ಕುಗಳು/ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನುಮೋದಿತ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಬಾಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅರ್ಹರಾಗಿರುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಯಾರೂ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗದಂತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು

• ಪರಿಹಾರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾರಾದರೂ ಹೆಸರು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತವು ಛತರ್‌ಪುರ ಮತ್ತು ಪನ್ನಾದ ಬಾಧಿತ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಮರುಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದ ಜನರನ್ನು ಈಗ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಯಾರು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ?

ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತವು ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸಮಿತಿಯು ಇಡೀ ಪುನರ್ವಸತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

• ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಗದಪತ್ರಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಯಾರು ನೆರವಾಗುತ್ತಾರೆ?

ಮೀಸಲಾದ ಫೀಲ್ಡ್ ಫೆಸಿಲಿಟೇಶನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರತಿ ವಾರ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವೆಚ್ಚವಿಲ್ಲದೆ (ಉಚಿತವಾಗಿ) ನೆರವಾಗುತ್ತಾರೆ.

• ಬಾಧಿತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಇಂದಿಗೂ ದೂರುಗಳು ಅಥವಾ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದೇ?

ಹೌದು. ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಾಧಿತ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ದೂರುಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಿಹರಿಸಲು ಆಡಳಿತವು ವಿಶೇಷ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ.

• ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಬಾಧಿತರಾದ ಜನರಿಗೆ ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎA ನೀಡುವ ಸಂದೇಶವೇನು?

ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎಎ ಯ ಸಂದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ: ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ್‌ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಯೋಜನೆ ಬಾಧಿತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣದೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಸಾಗಬೇಕು. ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕಾನೂನುಗಳು, ಅನುಮೋದಿತ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಪುನಶ್ಚೇತನ, ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎA ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಧಿತ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ

• ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?

ಹೌದು. ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಭಂಗ ಬಾರದಂತೆ ಅವರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

• ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?

ಹೌದು. ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಜನರನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಪಂಪ್‌ಗಳನ್ನು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಸೌಲಭ್ಯ ಸಿಗುತ್ತಿದೆಯೇ?

ಹೌದು. ವಿಶೇಷ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಜಾನುವಾರು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಂತಹ ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಸಹ ಪಡೆಯಬಹುದು.

• ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರವೂ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಕುಟುಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆಯೇ?

ಹೌದು, ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಕುಟುಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಇದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ ಅವರ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬುಡಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಾಧಾರಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು

• ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ?

ಹೌದು. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅರಣ್ಯಾಧಾರಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯಿದೆ, 2006 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅರಣ್ಯ ಮಂಜೂರಾತಿಗೆ  ಮೊದಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿತ್ತೇ?

ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳ (ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಾನ್ಯತೆ) ಕಾಯಿದೆ, 2006 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವಂತೆ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಗ್ರಾಮಸಭೆಗಳ ಉಚಿತ, ಮುಂಚಿತ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಯುಳ್ಳ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ಅನುಸರಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು, ಯೋಜನೆಯ ಅರಣ್ಯ ಮಂಜೂರಾತಿಯನ್ನು MoEF&CC 03.10.2023 ರಂದು ನೀಡಿತು.

ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಮಂಜೂರಾತಿಗಳು

• ಯೋಜನೆಯು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಂಜೂರಾತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆಯೇ?

ಹೌದು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಂಜೂರಾತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಮಂಜೂರಾತಿ (2017), ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಜೂರಾತಿ (2016), ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಂಜೂರಾತಿ (2017) ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಮಂಜೂರಾತಿ (2023) ಸೇರಿವೆ.

• ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆಯೇ?

ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಯಂತೆ, ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಕೂಡ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಜಾಗರೂಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಯೋಜನೆಯು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ತತ್ವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ವಿಧಾನವಿದೆ.

• ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಯ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ?

ಹೌದು. ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆಯ (ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ) ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಂಜೂರಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ವಿವರವಾದ ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ನಿಗದಿತ ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಶಮನಕಾರಿ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಯೋಜನೆಯು 25.08.2017 ರಂದು ಪರಿಸರ ಮಂಜೂರಾತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಜೂರಾತಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಮಂಜೂರಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.

ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಲು ಯೋಜನೆಯು ವಿವಿಧ ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ, ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತಿದೆ.

• ಪನ್ನಾ ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಕೋರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಭರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

ತಪ್ಪಿಸಲಾಗದ ಅರಣ್ಯ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಯ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ, ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟರ್ ಪನ್ನಾ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್‌ಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಭೂದೃಶ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಯ ಜಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಜೊತೆಗೆ, ಪನ್ನಾ ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ ಕೋರ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದ ಅರಣ್ಯೇತರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಲಿನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಅನುಮೋದಿತ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಶಮನಕಾರಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಜೂರಾತಿಗಳ ಷರತ್ತುಗಳಂತೆ ನಿಧಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ತಪ್ಪಿಸಲಾಗದ ಅರಣ್ಯ ನಷ್ಟವನ್ನು ಈಡುಮಾಡಲು, ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

• ಪನ್ನಾ ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಳವಳವೇನು?

ಪನ್ನಾ ಭೂದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ಸಾಮೀಪ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧದಿಂದಾಗಿ ಯೋಜನೆಯು ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಪರಿಗಣನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ, ಯೋಜನೆ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರವು ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಭೂದೃಶ್ಯ-ಮಟ್ಟದ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.

• ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಮಗಳು ಯಾವುವು?

ಯೋಜನೆಯು ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಲ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪ್ರದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹುಲಿ, ರಣಹದ್ದು ಮತ್ತು ಮೊಸಳೆ ಯಂತಹ ಭೂದೃಶ್ಯ-ಅವಲಂಬಿತ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅನುಮೋದಿತ ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಯಂತೆ ಶಮನಕಾರಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪನ್ನಾ ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಭೂದೃಶ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ. ಗ್ರೇಟರ್ ಪನ್ನಾ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್ ನಲ್ಲಿನ ಸಮಗ್ರ ಭೂದೃಶ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

• ಗ್ರೇಟರ್ ಪನ್ನಾ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಎಂದರೇನು?

ಪನ್ನಾ ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಭೂದೃಶ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರೇಟರ್ ಪನ್ನಾ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿಯ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಲುದಾರರ ಸದಸ್ಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಗ್ರೇಟರ್ ಪನ್ನಾ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಭೂದೃಶ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ಅನುದಾನವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾದರಿಯು ಭವಿಷ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಆಗಲಿದೆ.

• ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ಎಂದರೇನು?

ಅನುಮೋದಿತ ಯೋಜನಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಅರಣ್ಯ ಶಾಸನ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಇತರ ನಿಗದಿತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಸರ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

• ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆಯೇ?

ಯೋಜನಾ ತಯಾರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಮೇಲಿನ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಪ್ಪಿಸಲಾಗದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು, ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಮನಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಯೋಜನೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಸರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ

• ಯೋಜನೆಯು ಸರಿಯಾದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಏನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ?

ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪಾರದರ್ಶಕ, ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬಾಧಿತ ಕುಟುಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

• ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಗುರಿ ಏನು?

ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ್‌ಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನೀರಾವರಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವಾಗ, ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಪುನರ್ವಸತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ - ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಬಾಧಿತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣದೊಂದಿಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

• ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಜನರು ಎಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು?

ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯು ಅಧಿಕೃತ ಕೆಬಿಎಲ್‌ಪಿಎ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್: http://www.kblpa.gov.in, ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಛತರ್‌ಪುರ ಹಾಗೂ ಪನ್ನಾ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

References

Ministry of Jal Shakti

Click here to see PDF

 

*****

(Explainer ID: 159681) आगंतुक पटल : 27
Provide suggestions / comments