पत्र सूचना कार्यालय

ಸುಸ್ಥಿರ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿಭೂ ಉಷ್ಣದ ಇಂಧನದ ಬಳಕೆ

ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗಿಂತ ಆಳದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಆಳದ ತೀವ್ರವಾದ ಶಾಖದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಇಂಧನದ ಸ್ಥಿರ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ-ಕಾರ್ಬನ್ ಮೂಲವೇ 'ಭೂಶಾಖದ ಇಂಧನ'. ಸೂಕ್ತವಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಇಂಧನವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಅಥವಾ ನೇರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಈ ಮೂಲವು 24 ಗಂಟೆಯೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಭೂ ಉಷ್ಣದ ಇಂಧನ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದೆ. ಈ ನೀತಿಯು ಭಾರತದಭೂ ಉಷ್ಣದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ನೂತನ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯವಾಗಿದೆ.

ಈ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಭಾರತವು ಜುಲೈ 2026 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. ONGC ಎನರ್ಜಿ ಸೆಂಟರ್ ಲಡಾಖ್‌ನ ಪುಗಾ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಎರಡುಭೂ ಉಷ್ಣದ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗೊಳಿಸಿತು. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 14,000 ಅಡಿಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಪುಗಾ ಕಣಿವೆಯು ತಿಸುಡುವ ಬುಗ್ಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಗರ್ಭದ ಶಾಖದ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆಯಭೂ ಉಷ್ಣದ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 1,000 ಮೀಟರ್ ಆಳದ ಈ ಎರಡು ಬಾವಿಗಳು ಜಲಾಶಯದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಿವೆ. ಇವು ಭಾರತದ ಮೊದಲ 1-ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಪ್ರದರ್ಶನಾತ್ಮಕಭೂ ಉಷ್ಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲಿದ್ದು,ಭೂ ಉಷ್ಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ದೇಶದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಭಾರತವು ತನ್ನ ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಾಗ,ಭೂ ಉಷ್ಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ದೇಶದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ನಂಬಿಕಾರ್ಹ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಭೂಶಾಖದ ಇಂಧನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು: ಒಂದು ಅವಲೋಕನ

ಭೂಶಾಖದ ಇಂಧನವು ಒಂದು ಸ್ಥಿರ, ಕಡಿಮೆ-ಕಾರ್ಬನ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರದ ಇಂಧನ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅಗಾಧವಾದ ಬಳಸದ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಭೂಶಾಖದ ಇಂಧನದ ರಚನೆ

ಭೂಮಿಯ ಆಂತರ್ಯವು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಪದರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಅತ್ಯಂತ ಹೊರಗಿನ ಘನ ಭೂಕವಚ, ಮಧ್ಯದ ಭಾಗಶಃ-ಘನ ಮ್ಯಾಂಟಲ್; ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರ ದ್ರವರೂಪದ ಹೊರ ಗರ್ಭ ಹಾಗೂ ಘನ ಒಳಗರ್ಭವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ಕೋರ್. ಆಳಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಭೂಮಿಯ ಆಳದ ತಾಪಮಾನವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ - ಕೋರ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಟಲ್ ತಾಪಮಾನವು ಸುಮಾರು 3700 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಕೋರ್ ತಾಪಮಾನವು 5000-6000 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ವರೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಈ ಶಾಖವು ಯುರೇನಿಯಂ, ಥೋರಿಯಂ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್‌ನಂತಹ ಮೂಲಧಾತುಗಳ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಕ್ಷಯದಿಂದ ಹಾಗೂ ಗ್ರಹದ ರಚನೆಯ ಸಮಯದಿಂದ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಸುಪ್ತ ಶಾಖದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶಾಖವು ಮ್ಯಾಂಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದೃಹತ್ ಸಂವಹನ ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಬಿಸಿ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕೋರ್ ಗಡಿಯಿಂದ ಮ್ಯಾಂಟಲ್ ಮತ್ತು ಕವಚದ ತಂಪಾದ, ಮೇಲಿನ ಭಾಗಗಳತ್ತ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪದಾರ್ಥವು ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್‌ಗಳಾಗಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿರುವ ನೀರನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂವಹನ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಭೂಕಂಪಗಳು, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ನಿರ್ಮಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರ್ತಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಬಿರುಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೀಳುಗಳು ಬಿಸಿ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನುಗ್ಗುವಂತಹ ಬಂಡೆಗಳ ಒಳಗೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಿಸಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಹಬೆಯ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಒಳಗಿನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುವ ಈ ಶಾಖದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು 'ಭೂಶಾಖದ ಇಂಧನ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭೂಶಾಖದ ಇಂಧನದಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ

ಭೂಶಾಖದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಮೇಲ್ಮೈ ಕೆಳಗೆ ಸಿಲುಕಿರುವ ಬಿಸಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಹಬೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶಾಖವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಆಳವಾದ ಬಾವಿಗಳು ಈ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ತರುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಹಬೆಯು ಜೆನೆರೇಟರ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿರುವ ಟರ್ಬೈನ್ ಅನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಇಂಧನ ದಹನದ ಬದಲಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಭೂಗರ್ಭದ ಶಾಖವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನಂತರ, ಬಳಸಿದ ನೀರನ್ನು ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಮರು-ಚುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಮರುಪೂರಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಭೂ ಉಷ್ಣದ ಇಂಧನವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಾಯಿಸುವಿಕೆ, ಕೃಷಿ, ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ತಂಪು ಮಾಡುವಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಶಾಖದ ಅನ್ವಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದುಭೂ ಉಷ್ಣದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಭೂ ಉಷ್ಣದ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ತಳಹದಿ

ಭಾರತದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವುಭೂ ಉಷ್ಣದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ 381 ಉಷ್ಣಸ್ರೋತಗಳನ್ನು ನಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು 10ಭೂ ಉಷ್ಣದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಭಾರತದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕಭೂ ಉಷ್ಣದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸುಮಾರು 10.6 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಇದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, 42 ತಾಣಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ನೇರ ಶಾಖದ ಬಳಕೆಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡುವಂತಹವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ 10ಭೂ ಉಷ್ಣದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯನ್ಭೂ ಉಷ್ಣದ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ನಾಗಾ-ಲುಸೈ, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಸೋನ್ ನರ್ಮದಾ ತಪಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ, ಕಾಂಬೆ ಗ್ರೇಬೆನ್,  ಅರವಳ್ಳಿ, ಮಹಾನದಿ, ಗೋದಾವರಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕ್ರಾಟೋನಿಕ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಭಾರತದಭೂ ಉಷ್ಣದ ರಿಫ್ಟ್ ಬೇಸಿನ್‌ಗಳು, ಅನುಕೂಲಕರ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆದರೆಭೂ ಉಷ್ಣದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಇರುವ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಸೂಕ್ತ ಯೋಜನೆಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ವರ್ಧಿತಭೂ ಉಷ್ಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತಭೂ ಉಷ್ಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತಹ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿವೆ.

ಭಾರತದಭೂ ಉಷ್ಣದ ಶಕ್ತಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆ

ಭಾರತವು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನದತ್ತ ಗಮನಾರ್ಹ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ನೂತನ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯವು 2025 ರ ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ ನಡುವೆ ಐದು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮಂಜೂರಾತಿ ನೀಡಿರುವುದು ಈ ವೇಗವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ದೇಶೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇವು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಕಾಯಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತಂಪುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಭೂ ಉಷ್ಣದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು, ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿಭೂ ಉಷ್ಣದ ಇಂಧನದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕುತ್ತಿವೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಇನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕಿದ್ದರೂ, ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಾವಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಅಳವಡಿಕೆಗಾಗಿ ಅನುಕೂಲಕರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಭಾರತದಭೂ ಉಷ್ಣದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅನಾವರಣ: ನೀತಿ ಮತ್ತು ಸಹಭಾಗಿತ್ವಗಳು

ಭೂಶಾಖದ ಇಂಧನವು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ, ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 2025 ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ 15.67 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ತಲುಪಿದೆ. ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಅಮೆರಿಕ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸುಮಾರು 67% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಭಾರತವು ಈಗಭೂ ಉಷ್ಣದ ಇಂಧನವನ್ನು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಿಂದ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ಅಳವಡಿಕೆಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಬಲವಾದ ಅನುಕೂಲಕರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಗಳು ಈ ವಲಯದಾದ್ಯಂತ ಸಂಶೋಧನೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಭೂ ಉಷ್ಣದ ಇಂಧನ ನೀತಿ, 2025

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಭೂ ಉಷ್ಣದ ಇಂಧನ ನೀತಿಯುಭೂ ಉಷ್ಣದ ಇಂಧನವನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಸ್ತಂಭವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಭೂ ಉಷ್ಣದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನೀತಿಯು ಸಂಶೋಧನೆ, ಕೊರೆಯುವಿಕೆ, ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನೇರ-ಬಳಕೆಯ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾಯಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತಂಪುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಗ್ರೌಂಡ್ ಸೋರ್ಸ್ ಹೀಟ್ ಪಂಪ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನಿಯಂತ್ರಕ ಚೌಕಟ್ಟು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಗಳೆರಡರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನೀತಿಯು ಕೈಬಿಡಲಾದ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಬಾವಿಗಳನ್ನುಭೂ ಉಷ್ಣದ ಬಳಕೆಗೆ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಭೂ ಉಷ್ಣದ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ನೂತನ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ಪಾಲುದಾರರ ಮೂಲಕ ಆರ್‌ಇ-ಆರ್‌ಟಿಡಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ದೇಶಾದ್ಯಂತಭೂ ಉಷ್ಣದ ಇಂಧನವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಯೋಗಗಳು

ಹಲವಾರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾಲುದಾರರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತವು ತನ್ನಭೂ ಉಷ್ಣದ ಇಂಧನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಸಹಕಾರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ,ಭೂ ಉಷ್ಣದ ಇಂಧನವನ್ನು ಸಹಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ತಿಳುವಳಿಕಾಪತ್ರವುಭೂ ಉಷ್ಣದ ಇಂಧನವನ್ನು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಭಾರತದಭೂ ಉಷ್ಣದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಪರಿಹಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಂಯೋಜಿತ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಭಾರತದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆಯಾಮ

ಭಾರತದಭೂ ಉಷ್ಣದ ಇಂಧನದ ಪಯಣವು ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ದೃಢವಾದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಭೂ ಉಷ್ಣದ ಇಂಧನ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಲಡಾಖ್‌ನ ಪುಗಾ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಎರಡುಭೂ ಉಷ್ಣದ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗೊಳಿಸುವವರೆಗೆ, ಭಾರತವು ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಅನುಷ್ಠಾನದತ್ತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆದಿದೆ. ದೇಶವು ಸುಮಾರು 10,600 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ ನಷ್ಟು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕಭೂ ಉಷ್ಣದ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಯೋಗಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಾಯಿಸುವಿಕೆ, ಜಿಯೋ-ಟೂರಿಸಂ (ಭೂ-ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ) ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯವರೆಗೆ ಇದರ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿಭೂ ಉಷ್ಣದ ಇಂಧನವು ಭಾರತದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊಗೆ ಒಂದು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ 2070 ರ 'ನೆಟ್ ಝೀರೋ' (ನಿವ್ವಳ ಶೂನ್ಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ) ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ,ಭೂ ಉಷ್ಣದ ಇಂಧನವು ದೇಶದ ಇಂಧನ ರೂಪಾಂತರ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯ ಸ್ಥಿರ, ದೇಶೀಯ ಸ್ತಂಭವಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿದೆ.

References:

Ministry of New and Renewable Energy

• https://mnre.gov.in/en/notice/national-policy-on-geothermal-energy/
• https://sansad.in/getFile/annex/269/AU1097_29PJgg.pdf?source=pqars&utm_source
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2200435&reg=3&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1953550&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2167657&reg=48&lang=2

Administration of Union Territory of Ladakh

• L-G VK Saxena commissions India’s first two geothermal wells at Puga Valley in Ladakh. | The Administration of Union Territory of Ladakh | India

Ministry of Information and Broadcasting

• https://newsonair.gov.in/india-has-commissioned-its-first-ever-geothermal-wells-in-ladakh-union-minister-pralhad-joshi/

Telangana Renewable Energy Development Corporation Ltd

• https://tgredco.telangana.gov.in/Geothermal.aspx

International Renewable Energy Agency

• https://www.irena.org/-/media/Files/IRENA/Agency/Publication/2026/Mar/IRENA_DAT_RE_capacity_statistics_2026.pdf?utm_source

U.S. Department of Energy

• https://www.energy.gov/hgeo/geothermal/geothermal-electricity-generation

U.S. Energy Information Administration

• https://www.eia.gov/energyexplained/geothermal/
• https://www.eia.gov/analysis/studies/powerplants/capitalcost/pdf/capital_cost_AEO2025.pdf?utm_source

Click to see pdf

*****