पत्र सूचना कार्यालय

ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ಹಾದಿ ಮತ್ತು ಅನಿವಾರ್ಯತೆ

ಭಾರತವು ಒಂದು ಮೌನ ಜನಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ (60 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ) ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 10.38 ಕೋಟಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ರಮವಾಗಿ 5.11 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು 5.27 ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿದೆ. 'ಲಾಂಗಿಟ್ಯೂಡಿನಲ್ ಏಜಿಂಗ್ ಸ್ಟಡಿ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ' ವರದಿಯು ಹಿರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಮಿತಿಗಳನ್ನು (ದೈಹಿಕ ಆಸಕ್ತತೆ/ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆ) ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಚನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕಸ್ಥ ಆರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಗರೀಕರಣ, ವಲಸೆ ಮತ್ತು ವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದ ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲವು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ.

2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಅಟಲ್ ವಯೋ ಅಭ್ಯುದಯ ಯೋಜನೆ (ಎವಿವೈಎವೈ), ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿನ ಹಿಂದಿನ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ'ಯನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದು ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಕೊಡೆ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ತಂದಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಆಶ್ರಯ, ಆಹಾರ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಎನ್‌ಜಿಒಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ಸಕ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸರ್ಕಾರದ "ಗೌರವಾನ್ವಿತ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ" ಮತ್ತು "ತಮ್ಮದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ" ಕಲ್ಪನೆಯ ಬಲವಾದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಗೌರವಾನ್ವಿತ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಜೀವನಪರ್ಯಂತದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ, ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. "ತಮ್ಮದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ" ಕಲ್ಪನೆಯು ಹಿರಿಯರು ಸಹಾಯಕ ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಗೃಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸಮುದಾಯ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಎವಿವೈಎವೈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು

ಭಾರತದ ವೃದ್ಧರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 2036 ರ ವೇಳೆಗೆ 23 ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, ಇದು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಎವಿವೈಎವೈ ಮೂಲಕ, ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಸ್ಥಾಗತ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ-ಆಧಾರಿತ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಜನಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಯಸ್ಸಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಗೌರವಾನ್ವಿತ, ಸಫಲ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ನಿರಂತರ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತಾ, ಸರ್ಕಾರವು 2026-27 ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 ಕ್ಕೆ ಕೊನೆಗೊಂಡ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಎವಿವೈಎವೈ ಯೋಜನೆಯ 'ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ' ಘಟಕದಡಿಯಲ್ಲಿ 755 ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ₹ 77.98 ಕೋಟಿಯನ್ನು ಅನುದಾನವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಅಟಲ್ ವಯೋ ಅಭ್ಯುದಯ ಯೋಜನೆಯ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆ

ಎವಿವೈಎವೈ ಯೋಜನೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಗತ ರಚನೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

1. ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ
   • ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಕ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವಿಕೆ, ಧನಸಹಾಯ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಎವಿವೈಎವೈ ಯೋಜನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯವಾಗಿದೆ.
2. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸರ್ಕಾರಗಳು
   • ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿನ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ ಘಟಕದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
   • ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ರೂಪಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಸಚಿವಾಲಯವು ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ.
3. ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಗಳು
   • ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಿಶಾಲವಾದ ಯೋಜನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ನಿರ್ಗತಿಕ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ನೈಜ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳ ತಳಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಅಟಲ್ ವಯೋ ಅಭ್ಯುದಯ ಯೋಜನೆಯ (ಎವಿವೈಎವೈ) ಮುಖ್ಯ ಘಟಕಗಳು

ಅಟಲ್ ವಯೋ ಅಭ್ಯುದಯ ಯೋಜನೆಯು (ಎವಿವೈಎವೈ) ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ವಿವಿಧ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಸಂಯೋಜಿತ ಘಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

1. ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (ಐಪಿಎಸ್‌ಆರ್‌ಸಿ)

ಐಪಿಎಸ್‌ಆರ್‌ಸಿ ಯೋಜನೆಯು ಮುಖ್ಯ ಅನುಷ್ಠಾನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳು, ನಿರಂತರ ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮೊಬೈಲ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಘಟಕಗಳು, ಫಿಸಿಯೋಥೆರಪಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಎನ್‌ಜಿಒಗಳು, ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅನುದಾನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ, ಐಪಿಎಸ್‌ಆರ್‌ಸಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 764 ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಆಶ್ರಮಗಳು (ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳು), 13 ನಿರಂತರ ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 17 ಮೊಬೈಲ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು 3 ಫಿಸಿಯೋಥೆರಪಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಿರ್ಗತಿಕ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರ ಮೇಲೆಯೇ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಮನವಿದೆ.

2. ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ

ಇದು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಆರೈಕೆದಾರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು, ವಿಶೇಷ ಕಣ್ಣಿನ ಪೋರೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜ್ಯ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲ್ಯಾಣ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಇದು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ನಿಧಿಯ ಶೇಕಡಾ 20 ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

3. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಎವಿವೈಎವೈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಐಪಿಎಸ್‌ಆರ್‌ಸಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ) ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥಾಗತ ಬೆಂಬಲ ರಚನೆಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ, ತರಬೇತಿ, ಸಂಶೋಧನೆ, ದಾಖಲಾತಿ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಯೋಜನೆಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆರ್‌ಆರ್‌ಟಿಸ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ವಾರ್ಷಿಕ ₹19.58 ಲಕ್ಷ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

4. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಯೋಶ್ರೀ ಯೋಜನೆ

2017 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಯೋಶ್ರೀ ಯೋಜನೆ ಯನ್ನು ಈಗ ಎವಿವೈಎವೈ ಯ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಯೋಸಹಜ ಅಂಗವಿಕಲತೆ ಅಥವಾ ದೌರ್ಬಲ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಅರ್ಹ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅವರ ಶಾರೀರಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಲು ಸಹಾಯಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಈ ಯೋಜನೆಯು 10.45 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ 55,87,653 ಸಹಾಯಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಕೃತಕ ಅಂಗಾಂಗ ಉತ್ಪಾದನಾ ನಿಗಮದ ಶಿಬಿರಗಳು ಮತ್ತು 'ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ದಿವ್ಯಾಶಾ ವಯೋಶ್ರೀ ಕೇಂದ್ರಗಳ' ಮೂಲಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಿತರಿಸಿದೆ.

ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಾಯವಾಣಿ (ಎಲ್ಡರ್‌ಲೈನ್ - 14567)

ಸರ್ಕಾರವು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ 'ಎಲ್ಡರ್‌ಲೈನ್' (ಉಚಿತ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ: 14567) ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಾಯವಾಣಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಇದು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಯೋಚಿತ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಮಾಹಿತಿ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ (ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯ ತುಂಬುವ) ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಸುಲಭ ಲಭ್ಯತೆಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸೇವೆಯು ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಜಿಒಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತೀರಾ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಸ್ಥಳೀಯ ನೆರವನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಬೃಹತ್ ತಲುಪುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ಎಲ್ಡರ್‌ಲೈನ್ ಇದುವರೆಗೆ ಮಾಹಿತಿ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಮಾನಸಿಕ ಬೆಂಬಲ, ಸ್ಥಳೀಯ ನೆರವು ಮತ್ತು ಇತರ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ 8.66 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕರೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ.

ಜೀವನ್ ಆಪ್ ಮತ್ತು ಶತಾಯು ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್

ಮೇ 2026 ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು 'ಜಂಟಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ವರ್ಚುವಲ್ ಸಹಾಯ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್' ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮತ್ತು 'ಶತಾಯು' ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಆರೈಕೆ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಜೀವನ್ ಆಪ್:

ಈ ಆಪ್ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಹಲವಾರು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮಾಹಿತಿ, ತುರ್ತು ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಸೇವೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಆಶ್ರಮಗಳ (ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳ) ವಿವರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಿರಿಯ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಈ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್, ಬಳಸಲು ಸುಲಭವಾದ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್, ಸರಳ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಿಕೆ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇದು "ಒನ್-ಟ್ಯಾಪ್ ಕಾಲ್" ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಒಂದೇ ಕ್ಲಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಕರೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಗತ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಶತಾಯು ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್:

ಶತಾಯು ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಆರೈಕೆದಾರರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವಾರು ಆರೈಕೆದಾರರ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಸಂಘಟಿತ ಆರೈಕೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಆರೈಕೆದಾರರನ್ನು ಆರೈಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, 2023–24 ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಆರೈಕೆದಾರರನ್ನು ಸ್ವಯಂ-ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಟ್ಟು ಆರೈಕೆದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ 30,151 ಆಗಿದ್ದು, ಅವರಲ್ಲಿ 6,817 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 23,334 ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದಾರೆ.

ಸೀನಿಯರ್‌ಕೇರ್ ಏಜಿಂಗ್ ಗ್ರೋತ್ ಇಂಜಿನ್ (ಎಸ್‌ಎಜಿಇ)

ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ನವೀನ ಪರಿಹಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಯುವ ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಈಕ್ವಿಟಿ (ಷೇರು) ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ನವೋದ್ಯಮಗಳಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸಹ ಇದು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಬಲವಾದ "ಸಿಲ್ವರ್ ಇಕಾನಮಿ" ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಎಸ್‌ಎಜಿಇ, ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನವೋದ್ಯಮಗಳಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ಆರೈಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನವೋದ್ಯಮಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಎರಡನ್ನೂ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಉದ್ಯಮಗಳು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಎಸ್‌ಎಜಿಇ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಆಯ್ಕೆಯಾದ ನವೋದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಈಕ್ವಿಟಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಮೂಲಕ ₹1 ಕೋಟಿಯವರೆಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ, ಹಿರಿಯರ ಜೀವನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈಕ್ವಿಟಿ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎಜಿಇ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ, ಸರ್ಕಾರವು 'ಸಿಲ್ವರ್ ಇಕಾನಮಿ'ಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಂಬಿಕಸ್ಥ ಹಿರಿಯರ ಆರೈಕೆ ಪರಿಹಾರಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಉತ್ಪಾದಕ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಅವಕಾಶಗಳು

ಎಸ್‌ಸಿಒಪಿಇ ಉಪಕ್ರಮವು ಸಕ್ರಿಯ ಸಮುದಾಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಅನುಭವ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವು ಸ್ಥಿರ ಹಾಗೂ ಅನುಭವಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ವ್ಯವಹಾರ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿವೆ. ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮಗಳ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವಿಭಾಗಗಳು ಕೆಲವು ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಇಂತಹ ಅನುಭವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ ಉದ್ಯೋಗದ ಆದ್ಯತೆಗಳ ವರ್ಚುವಲ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅನುಭವಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಉತ್ಪಾದಕ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಭಾರತದ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೊಡುಗೆದಾರರನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಿಎಂ-ಸ್ಪೆಷಲ್ (ಗೇರಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಆರೈಕೆದಾರರ ತರಬೇತಿ)

ಪಿಎಂ-ಸ್ಪೆಷಲ್ ಉಪಕ್ರಮವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ಆರೈಕೆಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ಆರೈಕೆದಾರರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು. ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವೃತ್ತಿಪರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಆರೈಕೆದಾರರ ಕೆಡರ್ ಅನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಇದು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಆರೈಕೆಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಕೌಶಲ್ಯ-ಆಧಾರಿತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಗೌರವದ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದತ್ತ

ತನ್ನ ಮೂಲ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಎವಿವೈಎವೈ ಯೋಜನೆಯು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಕಿರಿಯ ಪೀಳಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 ರಂದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಇಲಾಖೆಯು 'ಪೀಳಿಗೆಗಳ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ' ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಠ ಮತ್ತು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಿಷನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ತಿಳುವಳಿಕಾ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಉಪಕ್ರಮವು ಶಾಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಗು, ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯಂದಿರ ನಡುವಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಆಟ-ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಪುರಾವೆ-ಆಧಾರಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬಲಪಡಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಹಯೋಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 200 ಪೈಲಟ್ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಹ-ಕಲಿಕೆಯ ಆಟಗಳು, ದ್ವಿಭಾಷಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಎವಿವೈಎವೈ ಮತ್ತು ಎಲ್ಡರ್‌ಲೈನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ ಉಪಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಠ ಮತ್ತು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಿಷನ್ ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿವೆ.

ಅಟಲ್ ವಯೋ ಅಭ್ಯುದಯ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತದ ವಯಸ್ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿವಿಧ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರೈಕೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸಹಾಯಕ ಜೀವನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಯೋಜಿತ ಮತ್ತು ಜೀವಿತಾವಧಿ ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ.

References:

Press Information Bureau

• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2222704
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2241901
• https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2226202
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2244485
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2281068&reg=48&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2305652
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2305179
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1938996
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1844991
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2264053
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2277755

Ministry of Social Justice and Empowerment

• https://socialjustice.gov.in/schemes/43
• https://socialjustice.gov.in/schemes/111
• https://scw.dosje.gov.in/public/uploads/documents/AVYAY%20Scheme%20document%20FY%202021-26%20(including%20IPSrC%20scheme).pdf
• https://scw.dosje.gov.in/seniorcare-ageing-growth-engine
• https://scw.dosje.gov.in/state-action-plan-senior-citizens
• https://scw.dosje.gov.in/rrtc
• https://shatayu.dosje.gov.in/
• https://socialjustice.gov.in/schemes
• https://scw.dosje.gov.in/register
• https://x.com/MSJEGOI/status/2057749045221736830

JEEVAN App — Official FAQ (Department of Social Justice & Empowerment, GoI)

• https://scw.dosje.gov.in/faqs
• https://scw.dosje.gov.in
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2207735
• https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2025/oct/doc20251028678601.pdf

Atal Vayo Abhyuday Yojana

*****