पत्र सूचना कार्यालय

ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆರವಿನ ನವೀಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಸಭೆಯು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆರವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಸುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ 2026 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14 ರಂದು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು. ಈ ಅನುಮೋದನೆಯು 2026-27 ರಿಂದ 2030-31 ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯದ್ದಾಗಿದ್ದು, ₹53,428 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಈ ಅನುಮೋದನೆಯು ಮೂರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಪ-ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಕಲಚೇತನರ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಇತರ ಉಪ-ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಈಗ 'ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಾಯತಾ ಯೋಜನೆ'ಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ನಾಲ್ಕು ಪಿಂಚಣಿ ಉಪ-ಯೋಜನೆಗಳು ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಪಿಂಚಣಿಯು 'ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ವೃದ್ಧಾವಸ್ಥಾ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ'ಯಾಗಿದೆ. ವಿಧವಾ ಪಿಂಚಣಿಯು 'ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ವಿಧವಾ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ'ಯಾಗಿದೆ. ವಿಕಲಚೇತನರ ಪಿಂಚಣಿಯು 'ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ದಿವ್ಯಾಂಗಜನ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ'ಯಾಗಿದೆ. ಕುಟುಂಬ ಸೌಲಭ್ಯ ಯೋಜನೆಯು 'ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಪರಿವಾರ ಲಾಭ ಯೋಜನೆ'ಯಾಗಿದೆ.

ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಪಿಂಚಣಿ, ವಿಧವಾ ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಸೌಲಭ್ಯ ಯೋಜನೆಯು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ. ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ವಿಕಲಚೇತನರ ಪಿಂಚಣಿ—ಅದರ ಅರ್ಹತೆ, ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ನೆರವಿನ ದರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆರವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಎಂದರೇನು?

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು 1995 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಸಂವಿಧಾನದ 41 ನೇ ವಿಧಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ, ಇದು ನಿರುದ್ಯೋಗ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಅನಾರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಕಲಚೇತನ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೆರವು ನೀಡುವಂತೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪೂರ್ಣ ಅನುದಾನಿತ ಕೇಂದ್ರ ಪುರಸ್ಕೃತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಶೇಕಡಾ 100 ರಷ್ಟು ಕೇಂದ್ರದ ನೆರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದೇಶದ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳೆರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದರ ಎಲ್ಲಾ ಘಟಕಗಳ ಮೂಲ ಷರತ್ತು ಏನೆಂದರೆ ಆ ಕುಟುಂಬವು ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರಬೇಕು.

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೂರು ಮಾಸಿಕ ಪಿಂಚಣಿಗಳಾಗಿದ್ದು—ವೃದ್ಧರಿಗೆ, ವಿಧವೆಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಕಲಚೇತನರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯದು, ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯ ದುಡಿಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಕುಟುಂಬ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.

ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕಂದಾಯ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಮಿಕ ಇಲಾಖೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಸಭೆಗಳು ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಪಾವತಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಹ ಕೇಂದ್ರದ ದರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪಾಲನ್ನು (ಟಾಪ್-ಅಪ್) ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ. 2026 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ, ಆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾಲುಗಳು ಪ್ರತಿ ಫಲಾನುಭವಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹50 ರಿಂದ ₹5,700 ರವರೆಗೆ ಇದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮಾಸಿಕ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು ₹1,100 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರದ ದರವು ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವಾಗಿದ್ದು (floor), ಅದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯವು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಯೋಜನಾವಾರು ಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸುಮಾರು 3.09 ಕೋಟಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ 2025-26 ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ₹9,652 ಕೋಟಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಕಲಚೇತನರ ಪಿಂಚಣಿಗೆ ₹290 ಕೋಟಿ ಸೇರಿತ್ತು. 2026 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14 ರ ಅನುಮೋದನೆಯು ಎಲ್ಲಾ 36 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು 3.20 ಕೋಟಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ದಿವ್ಯಾಂಗಜನ ಪಿಂಚಣಿಯ ವಿವರಗಳು

ವಿಕಲಚೇತನರ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ 'ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಕಲಚೇತನ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ'ಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. 1999ರ 'ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್' ನ 2(o) ವಿಭಾಗವು ತೀವ್ರ ವಿಕಲಚೇತನವನ್ನು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಕಲಚೇತನಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 80 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಕಲಚೇತನ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆಯಲು ಶೇಕಡಾ 80 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಕಲಚೇತನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ 18 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವನಾಗಿರಬೇಕಿತ್ತು. 79 ವರ್ಷದವರೆಗಿನ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹300 ಮತ್ತು 80 ವರ್ಷ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹500 ಕೇಂದ್ರದ ನೆರವು ಇತ್ತು.

ತರುವಾಯ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ 'ವಿಕಲಚೇತನರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮಾವೇಶ'ವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸಂಸತ್ತು 'ವಿಕಲಚೇತನರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 2016' ಅನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಆ ಕಾಯ್ದೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಏಕರೂಪದ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಯ್ದೆಯ 2(r) ವಿಭಾಗವು, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ವಿಕಲಚೇತನತೆಯ ಶೇಕಡಾ 40 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು 'ಬೆಂಚ್‌ಮಾರ್ಕ್ ವಿಕಲಚೇತನ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ' ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.

2016ರ ಕಾಯ್ದೆಯು ವಿಕಲಚೇತನರ ಪಿಂಚಣಿಯ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯಗೊಳಿಸಿತು, ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಶೇಕಡಾ 40 ರ ಬೆಂಚ್‌ಮಾರ್ಕ್ ವಿಕಲಚೇತನತೆಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿತು.

2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14ರ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರದ ಮೂಲಕ, ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು—ಈಗ 'ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ದಿವ್ಯಾಂಗಜನ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ'—ಆ ಬೆಂಚ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದೆ. ಇದು ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸಿನ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅರ್ಹತೆಯು ಈಗ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇಂದ್ರದ ನೆರವನ್ನು 79 ವರ್ಷದವರೆಗಿನವರಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹375 ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು 80 ವರ್ಷ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹625 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಈ ಉಪ-ಯೋಜನೆಯಡಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 8.33 ಲಕ್ಷದಿಂದ 27.48 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು, ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನೆರವಿನ ದರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುವುದು.

ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಯಾರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿದೆ

ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳು ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಲಿವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ:

• ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 40 ರಿಂದ 79 ರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ವಿಕಲಚೇತನ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು. 2026 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14 ರಂದು ಅನುಮೋದಿಸಲಾದ ಬೆಂಚ್‌ಮಾರ್ಕ್ ವಿಕಲಚೇತನ ಮಾನದಂಡವು ಅವರನ್ನು ಪಿಂಚಣಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ.
• ಮಕ್ಕಳು, ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ. ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಂಚ್‌ಮಾರ್ಕ್ ವಿಕಲಚೇತನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಗುವು ಈ ಅನುಮೋದಿತ ಮಾನದಂಡಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ; ಈ ಹಿಂದೆ ಕುಟುಂಬವು ಮಗುವಿಗೆ 18 ವರ್ಷವಾಗುವವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು.
• ಈಗಾಗಲೇ ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು. ಅವರು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸಲಾದ ₹375 ಮತ್ತು ₹625 ರ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ ದರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಮೂರು ಷರತ್ತುಗಳು ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿದಿವೆ. 2016 ರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಚ್‌ಮಾರ್ಕ್ ವಿಕಲಚೇತನ ಎಂಬುದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶೇಕಡಾವಾರು ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ವಿಕಲಚೇತನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವು ಇಂದಿಗೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬವು ಇಂದಿಗೂ ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮಾರ್ಗವು ರಾಜ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಕಲ್ಯಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ್ಯಂತ ಏಕರೂಪದ ಮಾನದಂಡ

2011ರ ಜನಗಣತಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ 2.68 ಕೋಟಿ ವಿಕಲಚೇತನರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ, ಇದು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾ 2.21 ರಷ್ಟಿದೆ. 2016 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನುಸೂಚಿಯು 21 ವಿಧದ ವಿಕಲಚೇತನಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

2016ರ ಕಾಯ್ದೆಯು 2017ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 19 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಂದಿನಿಂದ, ಅದರ ಶೇಕಡಾ 40 ರ ಬೆಂಚ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಮಾನದಂಡವು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಕಲಚೇತನರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದೆ. 2026 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14 ರ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರದ ಮೂಲಕ, ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆರವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ವಿಕಲಚೇತನರ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು 'ವಿಕಲಚೇತನರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 2016' ರೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ.

ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳು 'ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ದಿವ್ಯಾಂಗಜನ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ'ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು, ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನೆರವಿನ ದರಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ತರುವ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡಲಿವೆ.

References

Cabinet

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2323264

Ministry of Rural Development

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2323266

https://www.dord.gov.in/static/uploads/2024/07/1ff5b85d83a44d7b22cda3b40547ed4c.pdf

Ministry of Social Justice and Empowerment

https://cdnbbsr.s3waas.gov.in/s3e58aea67b01fa747687f038dfde066f6/uploads/2023/10/202310161053958942.pdf

https://cdnbbsr.s3waas.gov.in/s3e58aea67b01fa747687f038dfde066f6/uploads/2023/11/202311171038909259.pdf

https://cdnbbsr.s3waas.gov.in/s3e58aea67b01fa747687f038dfde066f6/uploads/2023/10/20231107101118372.pdf

https://depwd.gov.in/en/about-department/introduction/

PIB Backgrounders

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2187327

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=158466&ModuleId=3

Click here to see pdf 

*****