पत्र सूचना कार्यालय

ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ನೌಕಾಯಾನ ಬಲವರ್ಧನೆ

ಭಾರತದ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು ದೇಶದ ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ವೆಚ್ಚ-ಸಮರ್ಥ ಹಾಗೂ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಸಾರಿಗೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಒಂದು 'ಶಕ್ತಿ ವರ್ಧಕ'ವಾಗಿ (ಫೋರ್ಸ್ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೈಯರ್) ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಟನ್ ಸರಕನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ವೆಚ್ಚವು ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆಯ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದರಷ್ಟು ಮತ್ತು ರೈಲು ಸಾರಿಗೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಹಾಗೂ ತುರ್ತು/ಸಮಯ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸರಕುಗಳ ಸಾಗಣೆಗೆ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಡಗು ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ನೌಕಾಯಾನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ದೇಶದಲ್ಲಿ 111 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು (ಎನ್‌ಡಬ್ಲು) ಇವೆ. 23 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು 4 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಈ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ 20,187 ಕಿ.ಮೀ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ 32 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯವು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಒಳನಾಡು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯು 2014–15 ರಲ್ಲಿ 29 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್‌ಗಳಿಂದ 2025–26 ರಲ್ಲಿ 218 ಎಂಎಂಟಿ ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದು ಶೇಕಡಾ 20.13 ರ ಸಂಯೋಜಿತ ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 'ಮ್ಯಾರಿಟೈಮ್ ಇಂಡಿಯಾ ವಿಷನ್ 2030' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ 200 ಎಂಎಂಟಿ ಗುರಿಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಮೀರಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಒಳನಾಡು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹಂತದಿಂದ ಸಾಧನೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಈ ವಿಸ್ತರಣೆಯು, ನದಿಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಮಾರ್ಗಗಳ ಸಂಚಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುವ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಚುರುಕಾದ (ಸ್ಮಾರ್ಟ್) ನೌಕಾಯಾನ ಬೆಂಬಲ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ನದಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ನೌಕೆಗಳು ಸುಗಮವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಹೈಡ್ರೋಗ್ರಾಫಿಕ್ (ಜಲಮಾಪನ) ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ನೌಕಾಯಾನ ಮಾರ್ಗಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ನೀರಿನ ಆಳ, ಮಾರ್ಗಗಳು, ನೌಕೆಗಳ ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ನದಿ ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು (ಲೈಟ್‌ಹೌಸ್‌ಗಳು) ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹೊಸ ನೌಕಾಯಾನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು 24 ಗಂಟೆಗಳ (ಅಹೋರಾತ್ರಿ) ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಹೈಡ್ರೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು: ನದಿಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವುದು

ನದಿಯು ಮೇಲ್ಮೈನಿಂದ ಬದಲಾಗದಂತೆ ಕಾಣಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದರ ನೌಕಾಯಾನ ಯೋಗ್ಯ ಮಾರ್ಗದ (ಚಾನಲ್) ರಚನೆಯು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ವಿವಿಧ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನದಿಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನೌಕೆಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಒಳನಾಡು ಜಲಮಾರ್ಗ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನದಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಕುರಿತು ನಿರಂತರ ಮಾಹಿತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಹೈಡ್ರೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು

ಹೈಡ್ರೋಗ್ರಾಫಿ ಎಂಬುದು ಜಲಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಾದ ಅಡಿತಲದ (ತಳಭಾಗದ) ರಚನೆ, ನೀರಿನ ಆಳ, ಹರಿವಿನ ದಿಕ್ಸೂಚಿ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ವಿವರಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶವು ನೌಕಾಯಾನ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯಾಚೆಗಿನ (ಆಫ್‌ಶೋರ್) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ, ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಮುನ್ಸೂಚನಾ ಸೇವೆಗಳಂತಹ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದಾಗಿದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಪಷ್ಟ, ಸಮಗ್ರ ಹಾಗೂ ನವೀಕರಿಸಿದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ನೌಕಾಯಾನ ನಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಹೈಡ್ರೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಒಳನಾಡು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (ಇನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಾಟರ್‌ವೇಸ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಾದ್ಯಂತ ಹೈಡ್ರೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ನದಿಯ ಆಳ, ತಲದ ಸ್ವರೂಪ, ಮರಳುದಿಬ್ಬಗಳು (ಶೋಲ್ಸ್), ಹರಿವಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ನೌಕಾಯಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತವೆ. ನದಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ನೌಕಾಯಾನ ಯೋಗ್ಯ ಚಾನಲ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ 'ಥಾಲ್ವೆಗ್' ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಸಹ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಟರ್ಮಿನಲ್ ಮತ್ತು ಜೆಟ್ಟಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಜೆಟ್ಟಿಗಳ ಸಮೀಪದ ಆಳ ಮತ್ತು ತಲುಪುವ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನಿರಂತರ ಹೈಡ್ರೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ನೌಕಾಯಾನ ಮಾರ್ಗದ (ಫೇರ್‌ವೇ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಡ್ರೆಡ್ಜಿಂಗ್ ಯೋಜನೆಗಳು, ನೌಕಾಯಾನ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಒಳನಾಡು ಜಲಸಾರಿಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಮರ್ಪಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಆವರ್ತನವು ಆಯಾ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ನಿಯಮಿತ 'ಥಾಲ್ವೆಗ್' ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು 22 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಜಲಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ, ಹದಿನೈದು ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ (ಪಕ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ) ಅಥವಾ ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಡೋ-ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಮಾರ್ಗದ ಭಾರತೀಯ ಭಾಗವನ್ನು ಸಹ ಈ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನಿಯೋಜಿತ ನದಿ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವ ಒಳನಾಡು ಜಲ ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲವಾಗಿದೆ.

ಕನಿಷ್ಠ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಳ: ನೌಕಾಯಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡ

ಹೈಡ್ರೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಳ. ಎಲ್‌ಎಡಿ ಎಂಬುದು ನೌಕಾಯಾನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೀರಿನ ಕನಿಷ್ಠ ಆಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಗೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್‌ಎಡಿ ನೌಕೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನೌಕಾಯಾನ ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದು ನೌಕೆಯ ಅನುಮತಿಸಬಹುದಾದ 'ಡ್ರಾಫ್ಟ್' (ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವ ಆಳ) ಅನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ಮಾರ್ಗದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಋತುಮಾನದ ನೌಕಾಯಾನ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ನೌಕಾಯಾನ ಸಹಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು: ನೌಕೆಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ

ಸುರಕ್ಷಿತ ನೌಕಾಯಾನವು ನೌಕೆಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಅಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ನಂಬಿಕಾರ್ಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. 'ಸಮುದ್ರ ನೌಕಾಯಾನ ಸಹಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯಿದೆ, 2021' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 'ನೌಕಾಯಾನ ಸಹಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನೌಕಾಯಾನ ಸಹಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (AtoN) ಎಂಬುದು ನೌಕೆಗಳ ಹೊರತಾದ ಸಾಧನ, ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಸೇವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನೌಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ನೌಕಾ ಸಂಚಾರದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ನೌಕಾಯಾನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಯುಕ್ತ ತೇಲುವ ಬುರುಡೆಗಳು (ಲೈಟೆಡ್ ಬಾಯ್ಸ್), ರಾಡಾರ್ ಬೀಕನ್‌ಗಳು, ದೀಪದ ಕಂಬಗಳು, ಮಾರ್ಗ ಸೂಚಕಗಳು, ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳು (ಲೈಟ್‌ಹೌಸ್‌ಗಳು), ದೀಪ ನೌಕೆಗಳು (ಲೈಟ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು) ಮುಂತಾದವು ಸೇರಿವೆ.

ನದಿ ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳು: 24×7 ನೌಕಾಯಾನ ಬೆಂಬಲ

ಭಾರತದ ಒಳನಾಡು ನೌಕಾಯಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗ-2 ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ನದಿ ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು (ಲೈಟ್‌ಹೌಸ್‌ಗಳು) ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಒಳನಾಡು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನೌಕಾಯಾನ ಸಹಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಪಾಂಡು, ಬೋಗಿಬೀಲ್, ಸಿಲ್ಘಾಟ್ ಮತ್ತು ಬಿಸ್ವನಾಥ್ ಘಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ₹74 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ನೌಕಾಯಾನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

• ಈ ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳು ನೆಲಮಟ್ಟದಿಂದ 20 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದು, ನೌಕಾಯಾನಕ್ಕೆ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚಿ ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
• ಇವುಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು 14 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಿದ್ದು, ವ್ಯಾಪಕವಾದ ನೌಕಾಯಾನ ದೃಶ್ಯಗೋಚರತೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಇವುಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು (ಲ್ಯೂಮಿನಸ್ ರೇಂಜ್) 8 ರಿಂದ 10 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟಿರಲಿದ್ದು, ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯ ನೌಕಾ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೌರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಚಾಲನೆಗೊಳ್ಳುವ ಇವು, ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕಾರ್ಹ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
• ಹವಾಮಾನ ವೀಕ್ಷಣಾ ಸಂವೇದಕಗಳು (ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಗಳು) ನೌಕಾಯಾನ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
• ಈ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು (ಮ್ಯೂಸಿಯಂ), ಬಯಲು ರಂಗಮಂದಿರಗಳು (ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್), ಕೆಫೆಟೇರಿಯಾಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
• ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನೆನಪಿನ ಕಾಣಿಕೆ (ಸೊವೇನಿಯರ್) ಅಂಗಡಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಆಧಾರಿತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಗೆ ಇದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ

ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಭಾರತದ ಒಳನಾಡು ಜಲಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೀಪಸ್ತಂಭ (ಲೈಟ್‌ಹೌಸ್) ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ ಮೊದಲ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾರಿಗೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗೆ ಹೊಸ ನೌಕಾಯಾನ-ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಎನ್‌ಡಬ್ಲು-2 ಅಸ್ಸಾಂನ ಧುಬ್ರಿಯಿಂದ ಸಡಿಯಾವನ್ನು 891 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ ನೌಕಾಯಾನ ಯೋಗ್ಯ ಉದ್ದದ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗದ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದದ ನೌಕಾಯಾನ ಯೋಗ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಈ ಜಲಮಾರ್ಗವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಸರಕು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಚಹಾ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳಿಗೂ (ಸಪ್ಲೈ ಚೈನ್) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಎನ್‌ಡಬ್ಲು-2 ನಲ್ಲಿ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯು 2024–25 ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದ 0.90 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್‌ಗಳಿಂದ 2025–26 ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 1.29 ಎಂಎಂಟಿ ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಲಮಾರ್ಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಲವಾದ ನೌಕಾಯಾನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳು 24×7 (ಅಹೋರಾತ್ರಿ) ನೌಕಾಯಾನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ನೌಕಾಯಾನ ಸುರಕ್ಷತೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ನೌಕಾಯಾನ ಮತ್ತು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮಾಹಿತಿ

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಭಾರತದ ಒಳನಾಡು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನೌಕೆಗಳು ಸಂಚರಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು, ನೌಕೆಗಳ ಸಂಚಾರ, ಆಳ, ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ತರುತ್ತವೆ. ಇದು ನಾವಿಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಹೈಡ್ರೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳು: ನದಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ತರುವುದು

ಆಧುನಿಕ ಹೈಡ್ರೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ನಾವಿಕರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೌಕಾಯಾನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, 18 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ನಾವಿಗೇಷನಲ್ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಪಾನಿಮತ್ತು ಐಡಬ್ಲುಎಐ 'ವೆಸೆಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್' ನಂತಹ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 2014 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಈ ಸೌಲಭ್ಯವು ಕೇವಲ ಎನ್‌ಡಬ್ಲು-1 (ಹಲ್ದಿಯಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಗ್‌ರಾಜ್ ನಡುವಿನ ಗಂಗಾ - ಭಾಗೀರಥಿ - ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿತ್ತು. ಇದರ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೌಕಾಯಾನ ಮಾಹಿತಿಯ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳು ನದಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೌಕಾಯಾನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭೌತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

'ಪಾನಿ' ಮತ್ತು ಐಡಬ್ಲುಎಐ 'ವೆಸೆಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್': ನೌಕಾಯಾನವನ್ನು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು

ನೌಕಾಯಾನ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಮಾರ್ಗದ ಆಳವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ. 'ಪೋರ್ಟಲ್ ಫಾರ್ ಅಸೆಟ್ ಅಂಡ್ ನಾವಿಗೇಷನ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್' ನದಿ ನೌಕಾಯಾನ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತರುತ್ತದೆ. 'ಪಾನಿ' ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನೌಕಾಯಾನ ಮಾರ್ಗಗಳು (ಫೇರ್‌ವೇಗಳು), ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿರುವ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ ಜೆಟ್ಟಿ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಐಡಬ್ಲುಎಐ 'ವೆಸೆಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್' ಮತ್ತು 'ಪಾನಿ' ಪೋರ್ಟಲ್ ಒಟ್ಟಾಗಿ ವೆಬ್ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಆಧಾರಿತ 'ಇ-ನಾವಿಗೇಷನ್'  ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ನೈಜ-ಸಮಯದ ನೌಕಾ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್, ನವೀಕರಿಸಿದ ನೌಕಾಯಾನ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಆಳದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಒಳನಾಡು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ನೌದರ್ಶಿಕ: ಸಮಗ್ರ ನದಿ ಸಂಚಾರ ನಿರ್ವಹಣೆಯತ್ತ

ನೌಕೆಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ನೌಕಾಯಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ'ಯಾದ 'ನೌದರ್ಶಿಕ'ವನ್ನು 2025 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನೌಕಾಯಾನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ನೈಜ-ಸಮಯದ 'ಕನಿಷ್ಠ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಳದ' ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪಾನಿ ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಎಡಿಐಎಸ್‌ನಂತಹ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ನೌದರ್ಶಿಕವು ನದಿ ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ನೌಕಾಯಾನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ನೂತನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.

ರಿವರ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ (ನದಿ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆಗಳು): ಸಂಚಾರ ಮಾಹಿತಿ ಜಾಲ

ರಿವರ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ನೌಕಾಯಾನವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಹಂತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಆರ್‌ಐಎಸ್‌ ನೌಕಾ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು, ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸಂವೇದಕಗಳು (ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಗಳು) ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನೌಕಾ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳಿಗೆ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನೌಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೂ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯವು ಉತ್ತಮ ಸಂಚಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸುರಕ್ಷಿತ ನೌಕಾಯಾನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಿತ ವಿಧಾನ

ಭಾರತದ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿನ ಸುರಕ್ಷಿತ ನೌಕಾಯಾನವು ನಿರಂತರ ಜ್ಞಾನ, ನಂಬಿಕಾರ್ಹ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಯೋಚಿತ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಹೈಡ್ರೋಗ್ರಾಫಿಕ್ (ಜಲಮಾಪನ) ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ನದಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾದರೆ, ನೌಕಾಯಾನ ಸಹಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಆಳ, ಮಾರ್ಗ, ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೂಲಕ ನಿಖರತೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಒಳನಾಡು ನೌಕಾಯಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮುನ್ಸೂಚನಾಯೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಪಂದನಶೀಲವಾಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಈ ಸಂಯೋಜಿತ ವಿಧಾನವು ಸುರಕ್ಷಿತ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು 24×7 (ಅಹೋರಾತ್ರಿ) ನೌಕಾ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

 References

Ministry of Ports, Shipping and Waterways

https://shipmin.gov.in/en/division/iwt-1

https://shipmin.gov.in/en/content/dgll

https://shipmin.gov.in/sites/default/files/Marine%20Aids%20to%20Navigation%20Act%202021as%20Notified.pdf

https://iwai.gov.in/hydrography-0

https://dgll.nic.in/about-DGLL/Service-reminder/Buoys-page

https://www.dgll.nic.in/About-DGLL/Service-reminder/Racon

https://iwai.gov.in/offerings/national-waterway/national-waterways1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2289149&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2275554&reg=3&lang=1

https://iwai.gov.in/least-available-depth-lad

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2289149&reg=48&lang=2

https://iwai.gov.in/digital-platform

https://iwai.gov.in/offerings/national-waterway/national-waterways3?page=1

https://www.facebook.com/IWAI.MoPSW/videos/indias-waterways-are-entering-a-smarter-safer-and-more-connected-future-with-nau/1350068953607450/

https://www.facebook.com/IWAI.MoPSW/videos/dredging-is-the-process-of-removing-sediments-from-the-bottom-of-waterbodies-dre/1170286874124187/

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2290484&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2235574&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/newsite/PrintRelease.aspx?lang=2&reg=48&relid=188636

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2003047&lang=2

https://www.facebook.com/IWAI.MoPSW/videos/indias-waterways-are-entering-a-smarter-safer-and-more-connected-future-with-nau/1350068953607450/

PIB Backgrounders

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2255798&lang=2

Click to see pdf

*****