पत्र सूचना कार्यालय

১৯২৬ৰ পথ

চৰকাৰী সেৱাত প্ৰৱেশ পৃষ্ঠপোষকতাৰ পৰিৱৰ্তে মেধাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি হ’ব লাগে—এই নীতিটোৱে ১৮৫৫ চনত আনুষ্ঠানিক ৰূপ লাভ কৰে, যেতিয়া ভাৰতীয় অসামৰিক সেৱা (Indian Civil Service — ICS) পৰীক্ষা লণ্ডনত আৰম্ভ কৰা হৈছিল আৰু ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ মনোনয়ন ব্যৱস্থাৰ ঠাইত মুক্ত প্ৰতিযোগিতা প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। অৱশ্যে, অধিকাংশ ভাৰতীয়ৰ বাবে দুৱাৰখন প্ৰায় অসম্ভৱভাৱে বন্ধ হৈ আছিল। পৰীক্ষা কেৱল লণ্ডনত অনুষ্ঠিত হৈছিল, ইংৰাজী ভাষাত হৈছিল আৰু গ্ৰীক আৰু লেটিনৰ দৰে বিষয়ৰ ওপৰত পৰীক্ষা লোৱা হৈছিল—বংগ বা পঞ্জাবৰ এখন জিলাৰ শাসন কৰিবলৈ এইবোৰৰ প্ৰয়োজন আছিল বাবে নহয়, বৰং ব্ৰিটিছ ব্যৱস্থাত শিক্ষিতসকলক সুবিধা প্ৰদান কৰাৰ বাবে।

১৮৬২ চনত ২১ বছৰীয়া সত্যেন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ, ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ, কলকাতাৰ পৰা ইংলেণ্ডলৈ যাত্ৰা কৰিছিল এনে এটা পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হ’বলৈ, যিটো তেওঁৰ নিজৰ দেশে তেওঁক ঘৰত অৱতীৰ্ণ হ’বলৈ দিয়া নাছিল। তেওঁ ১৮৬৩ চনত পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয় আৰু ১৮৬৪ চনত সেৱাত যোগদান কৰে—ব্ৰিটিছসকলে যাক “স্বৰ্গজাত সেৱা” বুলি কৈছিল, তাত যোগদান কৰা প্ৰথমজন ভাৰতীয় হিচাপে। তেওঁ বোম্বে প্ৰেছিডেন্সীত ত্ৰিশ বছৰতকৈও অধিক সময় সেৱা আগবঢ়ায়। তেওঁৰ সফলতাৰ ছয় বছৰৰ পাছত সুৰেন্দ্ৰনাথ বেনাৰ্জী, বিহাৰী লাল গুপ্ত আৰু ৰমেশ চন্দ্ৰ দত্তই তেওঁক অনুসৰণ কৰে। অৱশ্যে, পৰীক্ষাৰ সৰ্বাধিক বয়স ক্ৰমাগতভাৱে ২৩ৰ পৰা ১৯ বছৰলৈ হ্ৰাস কৰা হৈছিল, যাৰ ফলত ভাৰতীয় প্ৰাৰ্থীসকলৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে অতি কম সময় বাকী আছিল। ১৯১৯ চনলৈকে ১,২৫৫জন ভাৰতীয় অসামৰিক সেৱা বিষয়াৰ ভিতৰত মাত্ৰ ৭৮জন ভাৰতীয় আছিল।

অবিৰত জাতীয়তাবাদী দাবীয়ে ক্ৰমাগত পৰিৱৰ্তন কঢ়িয়াই আনিছিল। মণ্টেগু-চেমছফৰ্ড সংস্কাৰৰ পাছত প্ৰণয়ন কৰা ভাৰত চৰকাৰ আইন, ১৯১৯ (Government of India Act, 1919)-এ এটা লোকসেৱা আয়োগৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। ১৯২২ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ভাৰতত, এলাহাবাদত, লণ্ডনৰ সমান্তৰালভাৱে ভাৰতীয় অসামৰিক সেৱা পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত হৈছিল। ১৯২৮ চনত ভাৰতীয় কেন্দ্ৰটো দিল্লীলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। ১৯২৪ চনত আৰ্থাৰ হেমিল্টন লীৰ অধ্যক্ষতাত গঠিত লী কমিছনে তাৎক্ষণিকভাৱে এটা বিধিবদ্ধ লোকসেৱা আয়োগ স্থাপনৰ পৰামৰ্শ দিছিল। ইয়াৰ উপৰি প্ৰতিজন দহজন নতুন প্ৰৱেশকাৰীৰ ভিতৰত চাৰিজন ব্ৰিটিছ, চাৰিজন ভাৰতীয় আৰু দুজন প্ৰাদেশিক সেৱাৰ পৰা পদোন্নতি লাভ কৰা ভাৰতীয় হ’ব লাগে বুলি প্ৰস্তাৱ দিছিল—কাগজত সমতাৰ দিশত এটা পথ, কিন্তু বাস্তৱত প্ৰতিটো নিয়োগত প্ৰতিযোগিতাৰ পৰিৱৰ্তে জন্মৰ ভিত্তিত ব্ৰিটিছসকলৰ বাবে নিশ্চিত ৪০ শতাংশ স্থান।

লোকসেৱা আয়োগ (কাৰ্যাৱলী) নিয়মাৱলী, ১৯২৬ (Public Service Commission (Functions) Rules, 1926)-ৰ অধীনত, ১৯১৯ চনৰ আইনৰ ধাৰা ৯৬ বি (96B) আৰু ৯৬ চি (96C)-ৰ অধীনত প্ৰণীত নিয়ম অনুসৰি আয়োগটো স্থাপন কৰা হৈছিল। যুক্তৰাজ্যৰ গৃহ অসামৰিক সেৱাৰ সদস্য ছাৰ ৰছ বাৰ্কাৰ ইয়াৰ প্ৰথম অধ্যক্ষ আছিল আৰু তেওঁক চাৰিজন সদস্যই সহায় কৰিছিল। আয়োগৰ কাৰ্যালয় দিল্লীৰ মেটকাফ হাউছত স্থাপন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ সীমিত ক্ষমতাই স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতাসকলৰ পৰা নিৰন্তৰ সমালোচনা লাভ কৰিছিল। তথাপিও ভাৰতত এটা স্থায়ী নিয়োগকাৰী সংস্থা অস্তিত্বলৈ আহিছিল, যাৰ কাৰ্যালয় আৰু কৰ্মচাৰী ভাৰততে আছিল—আৰু সেইবাবেই আয়োগে ১৯২৬ চনৰ পৰাই ইয়াৰ ইতিহাস গণনা কৰে।

সাংবিধানিক আদেশ

২২ আগষ্ট ১৯৪৯ তাৰিখে খচৰা প্ৰস্তুতি সমিতিৰ অধ্যক্ষ ড° বি. আৰ. আম্বেদকাৰে সংবিধান সভাত কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্যিক লোকসেৱা আয়োগসমূহৰ খচৰা অনুচ্ছেদসমূহ উত্থাপন কৰে। সেইবোৰ সংবিধানৰ চতুৰ্দশ অংশ (অনুচ্ছেদ ৩১৫–৩২৩) হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২৬ নৱেম্বৰ ১৯৪৯ তাৰিখে বিদায়ী ভাষণত ড° ৰাজেন্দ্ৰ প্ৰসাদে চৰকাৰী নিযুক্তিত নিৰপেক্ষতা নিশ্চিত কৰিবলৈ আৰু চাকৰিৰ ক্ষেত্ৰত অবৈধ সুবিধা, স্বজনপোষণ আৰু পক্ষপাতিত্ব ৰোধ কৰিবলৈ লোকসেৱা আয়োগসমূহৰ স্বাধীনতা অত্যাৱশ্যক বুলি গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল।

• পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে নিয়োগ: অসামৰিক সেৱা, ভাৰতীয় বন সেৱা, অভিযান্ত্ৰিক সেৱা, সংযুক্ত চিকিৎসা সেৱা, ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিৰক্ষা একাডেমী আৰু নৌ একাডেমী, সংযুক্ত প্ৰতিৰক্ষা সেৱা আৰু কেন্দ্ৰীয় সশস্ত্ৰ আৰক্ষী বাহিনী (সহকাৰী কমাণ্ডেণ্ট) পৰীক্ষা আদি।
• নিৰ্বাচনৰ জৰিয়তে নিয়োগ: মন্ত্ৰালয় আৰু বিভাগসমূহে বিচৰা বিশেষজ্ঞ পদৰ বাবে সাক্ষাৎকাৰ আৰু নিয়োগ পৰীক্ষা।
• চৰকাৰক পৰামৰ্শ: নিয়োগ বিধি, বিভাগীয় পদোন্নতি সমিতিৰ জৰিয়তে পদোন্নতি, সৰ্বভাৰতীয় সেৱাসমূহত অন্তৰ্ভুক্তি আৰু অনুশাসনমূলক গোচৰৰ ক্ষেত্ৰত। ২০২৩–২৪ চনত ই পদোন্নতিৰ বাবে ২৪,৫৮১জন বিষয়াৰ নথি প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰে আৰু ৫৩২জন বিষয়াক সৰ্বভাৰতীয় সেৱাসমূহত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।
• আৰক্ষী নেতৃত্ব: ২২ ছেপ্টেম্বৰ ২০০৬ তাৰিখৰ প্ৰকাশ সিং বনাম ভাৰত সংঘ গোচৰত উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ নিৰ্দেশৰ অনুসৰি ২০১২–১৩ চনৰ পৰা আয়োগে ৰাজ্যসমূহত আৰক্ষী সঞ্চালক প্ৰধান/আৰক্ষী বাহিনীৰ মুৰব্বী হিচাপে নিযুক্তিৰ বাবে জ্যেষ্ঠ ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱা বিষয়াসকলৰ পেনেল প্ৰস্তুত কৰে।

গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনা: ১৯২৬–২০২৬

ভেটি স্থাপন: ১৯২৬–১৯৪৯

গণৰাজ্যৰ সেৱা নিৰ্মাণ: ১৯৫০–১৯৭৯

সংস্কাৰ আৰু আধুনিকীকৰণ: ১৯৮৫–২০১০

ডিজিটেল, স্বচ্ছ আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক: ২০১১–২০২৬

২০২৫ আৰু ২০২৬ চনৰ বিকাশসমূহ ধাৰা ৭ত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।

তথ্য আৰু পৰিসংখ্যা

বছৰ বছৰ ধৰি কেন্দ্ৰীয় লোকসেৱা আয়োগ -এ পৰিচালনা কৰা কামৰ পৰিসৰ আৰু জটিলতা যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে, কিয়নো সকলো পৰীক্ষা আৰু নিৰ্বাচনৰ জৰিয়তে নিয়োগৰ আবেদন ১৯৫০–৫১ চনৰ ৪২,৭২৭ৰ পৰা ২০২২–২৩ চনত ৪৫,১০,০৪৪ৰ সৰ্বোচ্চ সংখ্যালৈ বৃদ্ধি পাইছে—এয়া এশগুণতকৈ অধিক বৃদ্ধি। সেই বছৰ আয়োগে ১৫টা পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত কৰে (৩৩,৫১,৯১৬টা আবেদন) আৰু ৪,৪১১টা পদৰ বাবে নিৰ্বাচনৰ জৰিয়তে নিয়োগৰ ২৩৩টা নিয়োগ অনুৰোধ লাভ কৰে (১১,৫৮,১২৮টা আবেদন)।

তেতিয়া আৰু এতিয়া

• মহিলা: ১৯৪৯ আৰু ১৯৫১ চনৰ মাজত ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱাৰ বাবে মাত্ৰ এগৰাকী মহিলা আৰু ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাৰ বাবে দুগৰাকী মহিলা নিৰ্বাচিত হৈছিল। ১৯৫২ চনত পৰামৰ্শ দিয়া প্ৰাৰ্থীসকলৰ ৩.৬ শতাংশ মহিলা আছিল আৰু চি.এছ.ই. ২০২৫ (CSE 2025)-ত এই সংখ্যা ৩১.২ শতাংশ হয়, য’ত তেওঁলোকে শীৰ্ষ ২৫টা স্থানৰ ভিতৰত ১১টা লাভ কৰে।
• সাক্ষাৎকাৰত ভাৰতীয় ভাষা: ১৯৭০–৭১ চনত আয়োগে চৰকাৰক জনাইছিল যে ব্যক্তিত্ব পৰীক্ষা কেৱল ইংৰাজীতহে অনুষ্ঠিত কৰিব পাৰি। ১৯৮০–৮১ চনত এই অৱস্থান সলনি হয় আৰু এতিয়া প্ৰাৰ্থীসকলে ভাৰতীয় ভাষাত উত্তৰ দিব পাৰে আৰু আয়োগে প্ৰদান কৰা দোভাষী থাকে; ২০১০–১১ চনত ৮০৩জনে আৰু ২০২৩–২৪ চনত ৩০৭জনে এনে কৰিবলৈ বাছি লৈছিল।

উপাখ্যান

আয়োগৰ এশ বছৰৰ চমু কাহিনী।

ক্ষেত্ৰভিত্তিক অধ্যয়ন: ব্যৱস্থাটোৱে কেনেদৰে কাম কৰে

মুম্বাইত প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫,০০০জন ডাব্বাৱালাই প্ৰায় দুই লাখ ঘৰত ৰন্ধা দুপৰীয়াৰ আহাৰ সংগ্ৰহ কৰি দুপৰীয়াৰ আহাৰৰ সময়লৈকে প্ৰতিটো আহাৰ সঠিক ডেস্কলৈ লৈ যায়, কেৱল ঢাকনিত আঁকি দিয়া এটা ৰঙৰ সংকেত ব্যৱহাৰ কৰি। আয়োগে প্ৰতি বছৰে তুলনামূলক এটা সমস্যা সমাধান কৰে, কিন্তু বহু বেছি গুৰুত্বৰ সৈতে: সঠিক প্ৰশ্নকাকতখন সঠিক প্ৰাৰ্থীৰ ওচৰলৈ সঠিক মুহূৰ্তত যাব লাগিব আৰু তাৰ পাছত প্ৰতিটো উত্তৰৰ মূল্যায়ন কেৱল মেধাৰ ভিত্তিত হ’ব লাগিব। তলৰ ক্ষেত্ৰভিত্তিক অধ্যয়নসমূহে এই প্ৰক্ৰিয়াটো কেনেদৰে চলে সেই কথা ব্যাখ্যা কৰে।

এজন প্ৰাৰ্থীয়ে মাত্ৰ এটা বাছনি কৰে: চহৰ। সেই চহৰৰ ভিতৰত ব্যৱস্থাই পৰীক্ষাৰ স্থান আৰু কোঠা নিৰ্ধাৰণ কৰে, যাতে পৰীক্ষাৰ দিনটোত প্ৰতিজন প্ৰাৰ্থীৰ এটা অনন্য ঠিকনা—চহৰ, স্থান, কোঠা, প্ৰাৰ্থী—থাকে, যিটো আগতীয়াকৈ কেৱল ব্যৱস্থাটোৱেহে জানে। একেটা কোঠাত থকা প্ৰাৰ্থীসকলে বিভিন্ন পত্ৰ লিখি থাকিব পাৰে—কেৱল অসামৰিক সেৱা মুখ্য পৰীক্ষাতেই প্ৰাৰ্থীসকলে ৪৮টা ঐচ্ছিক বিষয়ৰ মাজৰ পৰা বাছনি কৰে—সেয়েহে প্ৰতিটো ছীল কৰা পেকেটত সেই স্থানৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ঠিক সেই পত্ৰসমূহহে থাকিব লাগিব, কোঠা অনুসৰি সজোৱা।

প্ৰশ্নকাকতসমূহ শৈক্ষিক বিশেষজ্ঞসকলে প্ৰস্তুত কৰা প্ৰশ্ন ভঁৰালৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰা হয়, যিসকলে কঠোৰ গোপনীয়তা বিধিৰ অধীনত গোপনীয়ভাৱে কাম কৰে। কোনো এজন বিশেষজ্ঞই সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নকাকত প্ৰস্তুত নকৰে আৰু কোনো বিশেষজ্ঞই কোনবোৰ প্ৰশ্ন ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব বা কেতিয়া ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব সেই কথা নাজানে। এখন প্ৰশ্নকাকত প্ৰস্তুত কৰাৰ সময়ত আয়োগে নিশ্চিত কৰে যে ই সম্পূৰ্ণ পাঠ্যক্ৰম সামৰি লৈছে, ইয়াৰ কঠিনতাৰ স্তৰ সন্তুলিত আৰু কেন্দ্ৰীয় লোকসেৱা আয়োগ-ৰ কোনো পূৰ্বৰ পৰীক্ষাত কোনো প্ৰশ্ন সোধা হোৱা নাই।

সমগ্ৰ ব্যৱস্থাটো ‘জানিবলগীয়া পৰিমাণ’ নীতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল: কোনো এজন ব্যক্তিয়েই—আনকি অধ্যক্ষয়ো—সম্পূৰ্ণ ছবিখন নেদেখে।

ৰাষ্ট্ৰীয় ই-শাসন বিভাগৰ সহযোগত আয়োগে ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ তাৰিখে গুৰুগ্ৰামৰ নিৰ্বাচিত কেন্দ্ৰসমূহত এন.ডি.এ. আৰু এন.এ. (II) আৰু চি.ডি.এছ. (II) পৰীক্ষাৰ সময়ত কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা-সক্ষমল মুখমণ্ডল প্ৰমাণীকৰণৰ পৰীক্ষামূলক প্ৰয়োগ চলায়—প্ৰাৰ্থীৰ জীৱন্ত ছবিৰ সৈতে আবেদন-পত্ৰৰ ফটো মিলাই চোৱা হয়। ২৪ মে’ ২০২৬ তাৰিখে অসামৰিক সেৱা (প্ৰাৰম্ভিক) পৰীক্ষাত ইয়াক বৃহৎ পৰিসৰত ৰূপায়ণ কৰা হয়, য’ত পৰীক্ষা পৰিদৰ্শকসকলৰ ম’বাইল ফোনৰ জৰিয়তে প্ৰায় ৫.৫০ লাখ সকলো প্ৰাৰ্থীৰ মুখমণ্ডল প্ৰমাণীকৰণ কৰা হয় আৰু প্ৰতিজন প্ৰাৰ্থীৰ বাবে প্ৰায় ৬–৮ ছেকেণ্ড সময় লাগে।

অসামৰিক সেৱা (প্ৰাৰম্ভিক) পৰীক্ষা ২০২৬ৰ পূৰ্বে ১৫ বছৰৰ প্ৰাৰ্থীৰ তথ্যৰ পৰীক্ষণৰ জৰিয়তে ৫৬৯জন আবেদনকাৰীক চিনাক্ত কৰি নাকচ কৰা হয়, যিসকলে অতিৰিক্ত প্ৰচেষ্টাৰ দাবী কৰিবলৈ মিছা তথ্য দাখিল কৰিছিল।

দেশৰ প্ৰয়োজনৰ সময়ত আয়োগে ইয়াৰ মানদণ্ড হ্ৰাস নকৰাকৈ বাৰে বাৰে পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰিছে। ১৯৪৮ চনৰ জুলাইত এটা বিশেষ নিয়োগ ব’ৰ্ডে নথি আৰু সাক্ষাৎকাৰৰ ভিত্তিত ২৭ৰ পৰা ৪৫ বছৰ বয়সৰ অভিজ্ঞ কৰ্মচাৰীক ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱা (IAS) আৰু ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱা (IPS)-ত নিয়োগ কৰিছিল। ১৯৫৬–৫৭ চনত এটা বিশেষ অভিযানত ২২,০০০তকৈ অধিক প্ৰাৰ্থীৰ পৰীক্ষা কৰা হৈছিল। ১৯৫৮ চনত এটা বিশেষ নিয়োগ ব’ৰ্ডে ১৯৭জন বিজ্ঞানী আৰু প্ৰযুক্তিবিদ নিৰ্বাচন কৰিছিল—বিদেশৰ আবেদনকাৰীসকলকো সামৰি—এটা ৰাষ্ট্ৰীয় ভঁৰালৰ বাবে, যাৰ শক্তি ১৯৬২ চনলৈ ৫০০লৈ বৃদ্ধি পাইছিল। ১৯৬২ চনৰ জৰুৰীকালীন পৰিস্থিতিৰ সময়ত এটা জৰুৰীকালীন আয়োগে দুমাহত ১,৩৫৩টা প্ৰতিৰক্ষা-সম্পৰ্কীয় পদ পূৰণ কৰিছিল।

ক’ভিড-১৯ৰ সময়ত, ৰে’ল সেৱা ব্যাহত হোৱাৰ বাবে, আয়োগে সাক্ষাৎকাৰৰ বাবে অহা প্ৰাৰ্থীসকলক এককালীন ব্যৱস্থা হিচাপে বিমান ভাড়া পৰিশোধ কৰিছিল, ই-সমন পত্ৰ থকা প্ৰাৰ্থীসকলক নিষিদ্ধ অঞ্চলৰ মাজেৰে যাবলৈ ৰাজ্যসমূহক অনুমতি দিবলৈ অনুৰোধ কৰিছিল, থকা আৰু যাতায়াতৰ ব্যৱস্থাত সহায় কৰিছিল আৰু প্ৰতিজন প্ৰাৰ্থীক মুখা, মুখমণ্ডল ঢাকনি, জীৱাণুনাশক আৰু হাতমোজাৰ এটা ছীল কৰা কিট দিছিল।

প্ৰৱেশাধিকাৰ প্ৰথম। আয়োগে ১৯৯৪ চনত দৃষ্টিশক্তি বাধাগ্ৰস্ত প্ৰাৰ্থীসকলৰ বাবে লিখক প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল আৰু আজি বেঞ্চমাৰ্ক প্ৰতিবন্ধিতা থকা ব্যক্তিসকলৰ বাবে লিখক আৰু অতিৰিক্ত সময়ৰ অধিকাৰ আছে। তেওঁলোকক নিজৰ পছন্দৰ কেন্দ্ৰও দিয়া হয়, সংগী আনিব পাৰে আৰু সাক্ষাৎকাৰত সহায়কৰ সহায় লাভ কৰে। মহিলা প্ৰাৰ্থীসকলে মাচুল ৰেহাই লাভ কৰে। যিসকলৰ প্ৰস্তুতি তেওঁলোকৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাহিৰৰ ঘটনাৰ বাবে ব্যাহত হৈছিল, তেওঁলোকলৈ বয়সৰ ৰেহাই সম্প্ৰসাৰিত কৰা হৈছে—গোৱা মুক্তি আন্দোলনৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী (১৯৬১–৬২), বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধ আৰু উগাণ্ডা-জাঞ্জিবাৰ সংকট (১৯৭১–৭২)-ৰ বাবে স্থানচ্যুত ভাৰতীয় আৰু উপসাগৰীয় যুদ্ধ (১৯৯১)-ৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত ভাৰতীয়সকলক এই সুবিধা দিয়া হৈছিল।

ন্যায়সংগততা তাৰ পাছত আহে: লিখিত পত্ৰৰ পৰা সাক্ষাৎকাৰ ব’ৰ্ডলৈ এনে এটা মূল্যায়ন ব্যৱস্থা, যিটো পৰিচয়ৰ প্ৰতি অন্ধ। আয়োগে সংৰক্ষণ নীতি প্ৰস্তুত কৰা নাছিল, কিন্তু ই ইয়াক ৰূপায়ণ কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় মঞ্চ নিৰ্মাণ কৰিছিল, য’ত চি.এছ.ই. ২০১৯ (CSE 2019)-ৰ পৰা অৰ্থনৈতিকভাৱে দুৰ্বল শ্ৰেণী অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে আৰু ২০২০ চনৰ পৰা ইয়াৰ অনলাইন নিয়োগ আবেদন প্ৰ-পত্ৰত পৃথক তৃতীয় লিংগ শ্ৰেণী অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।

পৰীক্ষাৰ প্ৰতিটো পৰ্যায়ত উত্তীৰ্ণ হৈও চূড়ান্ত তালিকাত সামান্যভাৱে স্থান লাভ কৰিব নোৱাৰা প্ৰাৰ্থীসকল জনসেৱাৰ পৰা হেৰাই নাযায়। ২০ আগষ্ট ২০১৮ৰ পৰা বলবৎ আৰু সংযুক্ত চিকিৎসা সেৱা পৰীক্ষা, ২০১৭-ত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্যৱহৃত ৰাজহুৱা প্ৰকাশ আঁচনিৰ অধীনত এনে ইচ্ছুক প্ৰাৰ্থীসকলৰ তথ্য নিয়োগকৰ্তাসকলৰ বাবে উপলব্ধ কৰা হৈছিল। ৯ জুন ২০২৫ তাৰিখে ইয়াক পুনৰ্গঠন কৰি প্ৰতিভা সেতু নামেৰে নামাকৰণ কৰা হয় আৰু ই তেওঁলোকক মন্ত্ৰালয়, ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান, স্বায়ত্তশাসিত সংস্থা আৰু ব্যক্তিগত সংগঠনকে ধৰি যাচাই কৰা নিয়োগকৰ্তাসকলৰ সৈতে সংযোগ কৰে।

শেহতীয়া আপডেটসমূহ

আজিৰ আয়োগ

আয়োগৰ অধ্যক্ষ ড° অজয় কুমাৰ (১৫ মে’ ২০২৫ৰ পৰা)। ইয়াৰ আঠজন সদস্য হৈছে লে. জেনেৰেল ৰাজ শুক্লা (অৱসৰপ্ৰাপ্ত), শ্ৰীমতী সুমন শৰ্মা, শ্ৰী বিদ্যুৎ বিহাৰী স্বাইন, ড° দীনেশ দাসা, শ্ৰী শীল বৰ্ধন সিং, শ্ৰী সঞ্জয় বাৰ্মা, শ্ৰীমতী সুজাত চতুৰ্বেদী আৰু শ্ৰীমতী অনুৰাধা প্ৰসাদ। আঠজন সদস্যৰ ভিতৰত তিনিগৰাকী মহিলা—যি প্ৰতিষ্ঠানটোৱে এশ বছৰত কিমান দূৰ যাত্ৰা কৰিছে তাৰ প্ৰতিফলন।

এশ বছৰ ধৰি আয়োগে দেশৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্ব বহন কৰি আহিছে: মেধাক স্বীকৃতি দিয়া, ন্যায়সংগততা বজাই ৰখা আৰু সুযোগ যাতে বিশেষাধিকাৰ, ভৌগোলিক অৱস্থান, ভাষা বা পৰিস্থিতিৰ সীমাৰ সিপাৰে প্ৰতিজন যোগ্য ভাৰতীয়ৰ ওচৰলৈ যায় সেয়া নিশ্চিত কৰা। এশ বছৰ পূৰ্বে সংগ্ৰাম আছিল ভাৰতীয়সকলৰ প্ৰতিযোগিতা কৰাৰ অধিকাৰৰ বাবে। আজি দায়িত্ব হৈছে এই অধিকাৰ যাতে সঁচাকৈয়ে দেশৰ সেৱা কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰা প্ৰতিজন যোগ্য ভাৰতীয়ৰ ওচৰলৈ যায় সেয়া নিশ্চিত কৰা।\

তথ্যসূত্ৰ

     কৰ্মী আৰু প্ৰশিক্ষণ বিভাগ (DoPT)

      অনুগ্ৰহ কৰি PDF চাওক

***

     পিআইবি গৱেষণা

      RR