Press Note Details: Press Information Bureau

Economy

ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾದ 12 ವರ್ಷಗಳು

ಉತ್ಪಾದನಾ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಭಾರತದ ಪಯಣ

Posted On: 24 SEP 2026 5:31PM

'ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಉತ್ಪಾದನೆ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಉತ್ಪಾದನಾ ರಂಗವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಗಳು, ವಾಹನಗಳು, ಔಷಧಗಳು, ಉಕ್ಕು, ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು, ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಏಕ ಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಯೋಜನೆ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಗತಿಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಭೂ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿವೆ. ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌ಗಳು, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ವಿಶೇಷ ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಭೂಕಾಂತಗಳ ಮೇಲಿನ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಭಾರತೀಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ರಂಗಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು

ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, 2014ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25 ರಂದು, ಉತ್ಪಾದನೆ, ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಗಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ 'ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ'ಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವುದು, ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. 'ಕನಿಷ್ಠ ಸರ್ಕಾರ, ಗರಿಷ್ಠ ಆಡಳಿತ' ತತ್ವದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಇದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ಸಹ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ.

ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, 'ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ'ವು ಭಾರತದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಉದ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದೆ. ತರುವಾಯ 'ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ 2.0' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಈಗ 27 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ 15 ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ 12 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಭಾರತದ ಉತ್ಪಾದನಾ ರಂಗವು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ

ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬಲವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸೂಚಕಗಳು ಸಹ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ.

ಪರಿಷ್ಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಾತೆಗಳ ಸರಣಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಿರ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ರಂಗದ ಸಮಗ್ರ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯು 2022-23 ಮತ್ತು 2025-26 ರ ನಡುವೆ 10.88% ರಷ್ಟು ಸಂಯುಕ್ತ ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಭಾಗವು 2025 ರ ಅನುಗುಣವಾದ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 2026 ರ ಏಪ್ರಿಲ್-ಜುಲೈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 7.0% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಉತ್ಪಾದನೆ

ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಹೆಚ್ಚಳದೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್

ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 2014-15 ರಲ್ಲಿ ~₹1.9 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಿಂದ 2025-26 ರಲ್ಲಿ ~₹13.11 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಏಳು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಈ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ~₹18,900 ಕೋಟಿಯಿಂದ ~₹6.3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು 32 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ತಯಾರಕ ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ 2025-26 ರಲ್ಲಿ 15.8% ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.

ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ಸ್ (ವಾಹನಗಳು)

ವಾಹನ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 2024-25 ರಲ್ಲಿ 31.03 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುನಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದೆ, ಇದು 2014-15 ಕ್ಕಿಂತ ~33% ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
2020-21 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 2024-25 ರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಾಹನ ವಿಭಾಗಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿವೆ:
ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಾಹನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ತಲಾ 65% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ತ್ರಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 71% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 30% ರಷ್ಟು ಬೆಳೆದಿದೆ.

ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳು

ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ಔಷಧೀಯ ಉದ್ಯಮವು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ 3 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ 11 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು 2025-26 ರಲ್ಲಿ ₹5,08,630 ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ, ಇದು ಹಿಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 9.2% ದರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. 2025-26 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಔಷಧೀಯ ರಫ್ತು ₹2,62,697 ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟಿತ್ತು.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ~48.2% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, 2019-20 ರಲ್ಲಿ ~₹28,000 ಕೋಟಿಯಿಂದ 2024-25 ರಲ್ಲಿ ₹41,500 ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ.

ಉಕ್ಕು

ಕಚ್ಚಾ ಉಕ್ಕಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 2014-15 ರಲ್ಲಿ 81.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಳಿಂದ 2025-26 ರಲ್ಲಿ 170.0 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ರೈಲುಗಳು

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು 2014-24 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 54,809 ಕೋಚ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದೆ. ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ರೈಲು ಕೋಚ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 2004-14 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 3,300 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು, ಇದು 2014-24 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 5,481 ಗೆ ಏರಿದೆ.
ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಲೋಕೋಮೋಟಿವ್‌ಗಳು (ಇಂಜಿನ್‌ಗಳು) ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಕೋಚ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 2025-26 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು 1,674 ಲೋಕೋಮೋಟಿವ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದೆ.
2025-26 ರಲ್ಲಿ 6,677 ಲಿಂಕೆ ಹಾಫ್‌ಮನ್ ಬುಷ್ ಕೋಚ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೋಚ್‌ಗಳು ಹಗುರವಾದವು, ಸುರಕ್ಷಿತವಾದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೌಕರ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಘಾತ-ರಹಿತ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ

ದೇಶೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೌಲ್ಯವು 2014-15 ರಲ್ಲಿ ₹46,429 ಕೋಟಿಯಿಂದ 2025-26 ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆಯ ₹1.78 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದು ~283% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ, ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಅದರ 2014-15 ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ತಲುಪಿಸಿದೆ.

ಆಳವಾದ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ

ಅಂತಿಮ ಉತ್ಪನ್ನದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹೆಚ್ಚಳವು ಭಾರತದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪಯಣದ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ದೇಶೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಗಳಾದ್ಯಂತ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳು, ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಸುಧಾರಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು

ಸುಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಔಷಧೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು

ಭಾರತವು ಈಗ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಔಷಧೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಬಯೋಸಿಮಿಲರ್ ಆಂಟಿಬಾಡಿ-ಡ್ರಗ್ ಕಾಂಜುಗೇಟ್ ಆದ 'ಟ್ರ್ಯಾಸ್ಟುಜುಮಾಬ್ ಎಮ್‌ಟಾನ್ಸಿನ್' ಸೇರಿದೆ.
ಭಾರತವು 'ಡೋಕಾರಾವಿಮ್ಯಾಬ್-ಮಿರೋಮಾವಿಮ್ಯಾಬ್' ಅನ್ನು ಸಹ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ರೇಬೀಸ್ ನಿರೋಧಕ ಮೊನೊಕ್ಲೋನಲ್ ಆಂಟಿಬಾಡಿ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾಕ್ಕಾಗಿ ಮೂರು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಲೈಡ್ ಆಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ 'ಮಿಕ್ನಾಫ್' ಆಗಿದೆ.
ಕಿಡ್ನಿ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತಹೀನತೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು 'ಡೆಸಿಡುಸ್ಟಾಟ್' ಎಂಬ ಹೊಸ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿರುವುದು ನವೀನ ಔಷಧ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿಯ ಖಾಯಂ ಕಾಂತಗಳು

Nd-Fe-B (ನಿಯೋಡೈಮಿಯಮ್-ಐರನ್-ಬೋರಾನ್) ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿಯ ಖಾಯಂ ಕಾಂತಗಳ ಪೈಲಟ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಅನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಪೌಡರ್ ಮೆಟಲರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುಧಾರಿತ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದನಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ಈ ಕಾಂತಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಈ ಸೌಲಭ್ಯವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಆಪ್ಟಿಮೈಸೇಶನ್ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ಸಹಯೋಗಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಹನವಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯತ್ತ ದೇಶೀಯ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೋಡಣೆಗಳು

ಸಂಕೀರ್ಣ ಅಂತಿಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಮಧ್ಯಂತರ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು, ಸಂಯೋಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಜೋಡಣೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಈಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ	ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ
ಬಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌ಗಳು	ಇಸ್ರೋ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಸಿಎಲ್ ಬಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಕ್ರಮ್3201 ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನಾ3201 ಮೈಕ್ರೋಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿವೆ. ವಿಕ್ರಮ್3201 ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ಸಂಪೂರ್ಣ 'ಮೇಕ್-ಇನ್-ಇಂಡಿಯಾ'ದ ಮೊದಲ ಮೈಕ್ರೋಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಎಸ್‌ಸಿಎಲ್‌ನ ಸೌಲಭ್ಯದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಪನಾ3201 ಓಪನ್-ಸೋರ್ಸ್ ತಂತ್ರಾಂಶ ಪರಿಕರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಮೈಕ್ರೋಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಫ್ಲೈಟ್ ತಂತ್ರಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸೌರ ಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳು	ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 2014 ರಲ್ಲಿ 2.3 GW ನಿಂದ ಜೂನ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ 192 GW ಗೆ ಏರಿದೆ. ಸೌರಕೋಶ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 2014 ರಲ್ಲಿ 1.2 GW ನಿಂದ ಜೂನ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ ~30 GW ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್-ವಾಹನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ	ಮೋಟಾರ್ ಮತ್ತು ಇನ್ವರ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ದೇಶೀಯ 30 kW ಡ್ರೈವ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ವಿಮಾನ ತಯಾರಿಕೆ	ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೂರನೇ ಲಘು ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನ ತೇಜಸ್ Mk1A ಉತ್ಪಾದನಾ ಜೋಡಣೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 24 ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಏರಿದೆ. ಇದು ಫ್ಯೂಸ್ಲೇಜ್‌ಗಳು, ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮೇಲ್ಮೈಗಳಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಎರಡನೇ ಎಚ್‌ಟಿಟಿ-40 ತರಬೇತಿ-ವಿಮಾನ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಹ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿತು.
ರೈಲ್ವೆ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು	2025-26 ರಲ್ಲಿ, ರೈಲ್ ವೀಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು 2,10,026 ಚಕ್ರಗಳು, 1,22,000 ಆಕ್ಸಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 1,20,100 ವೀಲ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದೆ. ಇವುಗಳು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 4%, 30% ಮತ್ತು 22% ರಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿವೆ.
ಪರಮಾಣು ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು	ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಫ್ಯುಯೆಲ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಮುಂಬರುವ 700 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ ಭಾರತೀಯ ಪರಮಾಣು ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಎಂಟನೇ ಸಾಲಿನ ಸ್ಟೀಮ್-ಜನರೇಟರ್ ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸಿತು. ಈ ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯವಾಗಿಯೇ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬಂಡವಾಳ ಸರಕುಗಳು: ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು

ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು, ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಜೋಡಿಸಲು ಬಳಸುವ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಬಂಡವಾಳ ಸರಕುಗಳ ಉಪ-ವಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 2019-20 ರಲ್ಲಿ ₹2,87,233 ಕೋಟಿಯಿಂದ 2024-25 ರಲ್ಲಿ ₹5,69,900 ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಮಾರು ಎರಡರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ	2019-20	2024-25	% ಹೆಚ್ಚಳ
ಅರ್ಥ್‌ಮೂವಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು	31,028	80,750	160.3%
ಮುದ್ರಣ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು	12,678	29,716	134.4%
ಮೆಷಿನ್ ಟೂಲ್ಸ್‌ (ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು)	6,152	14,286	132.2%
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು	2,350	4,827	105.4%
ಭಾರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಉಪಕರಣಗಳು	1,79,199	3,64,706	103.5%
ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು	7,547	15,249	102.1%
ಜವಳಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು	5,355	10,461	95.4%
ಡೈಸ್‌, ಮೋಲ್ಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೆಸ್ ಟೂಲ್ಸ್	13,682	18,400	34.5%
ಪ್ರೊಸೆಸ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಉಪಕರಣಗಳು	29,250	31,505	7.7%
ಮೂಲ: ಭಾರಿ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ

'ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಪಯಣ

'ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ'ದ ಸುಧಾರಣಾ ಪಯಣವು ಸುಲಭ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ನೀಡುವ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಈ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು, ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು, ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ.

'ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ: ಭಾರತದ ಹೂಡಿಕೆದಾರ ಸ್ನೇಹಿ ನೀತಿಯು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ 100% ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. 2014-15 ರಿಂದ 2025-26 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಶೇಖರಿತ ಎಫ್‌ಡಿಐ 843 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದು, ಹಿಂದಿನ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗಿಂತ 169% ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕ ಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ : ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಒಂದೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಮೂಲಕ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ 34 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 327 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರ ಅನುಮೋದನೆಗಳು ಮತ್ತು 3,452 ರಾಜ್ಯ ಅನುಮೋದನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. 2026 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸರಾಸರಿ 3.06 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕಂಪನಿಗಳು, ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಪಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 5.69 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಇಂಡಿಯಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ : ಇದು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಜಿಐಎಸ್‌-ಆಧಾರಿತ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಆಗಿದ್ದು, ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಭೂಮಿಯ ಕುರಿತು ನವೀಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ~6.98 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ 4,220 ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಗತಿಶಕ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿತ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರಿತ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಇದು ಜಿಯೋಸ್ಪೇಷಿಯಲ್ ಡೇಟಾ, ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಣ ಮತ್ತು ಎಪಿಐ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಗ್ರೂಪ್ : ಈ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಗ್ರೂಪ್ ಯೋಜನಾ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾರಿಗೆ ಮಾದರಿಗಳಾದ್ಯಂತ ಸಮನ್ವಯ, ಸಂಪರ್ಕ, ಕೊನೆಯ ಹಂತದ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆ ಇರುವ ಸ್ಥಳಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. 2026 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 11 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಎನ್‌ಪಿಜಿ ~₹18.66 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ 396 ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿರುವ 198 ಯೋಜನೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 256 ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮಂಜೂರಾತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಯೋಜನೆಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಔಷಧಗಳು, ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ಸ್, ಸೋಲಾರ್ ಪಿವಿ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳು, ವಿಶೇಷ ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ಜವಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ 14 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಜೂನ್ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ₹2.6 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿವೆ ಹಾಗೂ ₹23.8 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ. ಇವು ₹15.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಫ್ತಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿವೆ ಮತ್ತು 14.6 ಲಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ.

ಜನವರಿ 2016 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ 'ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಇಂಡಿಯಾ'ದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದು, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ~2.54 ಲಕ್ಷ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ರಂಗವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವುದು

ಯೋಜನೆಯ ಹೆಸರು	ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ವಿಶೇಷ ಉಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಯೋಜನೆ (PLI 1.2) (ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಹಂತ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ)	ಮೂರನೇ ಹಂತವು ಸುಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಉಕ್ಕಿನ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಸೂಪರ್ ಅಲಾ‌ಯ್‌ಗಳು, ಸಿಆರ್‌ಜಿಒ ಉಕ್ಕು, ಸ್ಟೇನ್‌ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಲಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲಾಟ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಟೈಟೇನಿಯಂ ಅಲಾ‌ಯ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಪಿತ ಉಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಸಿಂಟರ್ಡ್ ಅಪರೂಪದ ಭೂಕಾಂತಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಯೋಜನೆ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ)	6,000 ಎಂಟಿಪಿಎ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಿಂಟರ್ಡ್ NdFeB-ಮಾದರಿಯ ಅಪರೂಪದ ಭೂಕಾಂತಗಳ ಸಮಗ್ರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ₹7,280 ಕೋಟಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತ್ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ವಿಕಾಸ ಯೋಜನೆ (ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ)	ಸಮಗ್ರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ 100 ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ, ವಿಶ್ವದರ್ಜೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ₹33,660 ಕೋಟಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಯೋಜನೆ (ಜುಲೈ 2026 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ)	2026-27 ರಿಂದ 2030-31 ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿಸಲು ₹62,500 ಕೋಟಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.
ಸೆಮಿಕಾನ್ 2.0 (ಜುಲೈ 2026 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ)	ಭಾರತದ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ನಿರಂತರ, ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಲು ₹1,27,500 ಕೋಟಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಂಬಲವು ವಿನ್ಯಾಸ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸುಧಾರಿತ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ಉಪಕರಣಗಳು, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾ ವಿಕಸನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಭಾರತ್ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ವಿಕಾಸ ಯೋಜನೆ ರಸಾಯನ (24 ಜುಲೈ 2026 ರಂದು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ)	ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನೆರವಾಗಲು ₹3,030 ಕೋಟಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

'ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಯ ತಾಣವಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ.

ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಈಗ ಕೇವಲ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ತಯಾರಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಿದೆ. ಈ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯಗಳು ಪರಿಪಕ್ವಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಭಾರತೀಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ದೇಶದೊಳಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ.

References:

Cabinet:

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2288863&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2284789&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2284784&reg=48&lang=2

Ministry of Defence:

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2180339&reg=48&lang=2

Ministry of Commerce & Industry:

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2246085&reg=48&lang=2

https://www.makeinindia.com/about

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2101785&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2271031&reg=48&lang=2