Press Note Details: Press Information Bureau

Rural Prosperity

ദീൻ ദയാൽ ഉപാധ്യായ ഗ്രാമീൺ കൗശല്യ യോജന 2.0

നൈപുണ്യമുള്ളതും സ്വയംപര്യാപ്തവുമായ ഒരു തൊഴിൽസേന കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നു

Posted On: 24 SEP 2026 10:53AM

ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലെ യുവാക്കളെ അനുയോജ്യമായ നൈപുണ്യങ്ങളും തൊഴിലവസരങ്ങൾ പ്രാപിക്കാനുള്ള സൗകര്യങ്ങളും നൽകി ശാക്തീകരിക്കുന്നത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നതും സുസ്ഥിരവുമായ ഗ്രാമീണ പരിവർത്തനത്തെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് പ്രധാനമാണ്. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി ദേശീയ ഗ്രാമീണ ഉപജീവന ദൗത്യത്തിന് കീഴിൽ 2014 സെപ്റ്റംബർ 25-ന് ദീൻ ദയാൽ ഉപാധ്യായ ഗ്രാമീൺ കൗശല്യ യോജന (DDU-GKY) ആരംഭിച്ചു. ഇതിന്റെ തുടർച്ചയായി DDU-GKY 2.0 പദ്ധതി നിലവിൽ 31 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലുമായി 749-ലധികം അംഗീകൃത പ്രോജക്ടുകൾ വഴി നടപ്പിലാക്കിവരുന്നു. ഇന്നത്തെ തീയതി പ്രകാരം സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ എല്ലാ മേഖലകളെയും ഉൾക്കൊള്ളിച്ചുകൊണ്ട് 760-ലധികം സജീവ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങളും 455-ലധികം പ്രോജക്ട് ഇംപ്ലിമെന്റിംഗ് ഏജൻസികളും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. 2014-15-ൽ തുടക്കം കുറിച്ചത് മുതൽ 800-ലധികം തൊഴിൽ മേഖലകളിലായി 18.47 ലക്ഷത്തിലധികം ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് പരിശീലനം നൽകുകയും 12.43 ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് തൊഴിൽ ലഭ്യമാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. നൈപുണ്യ വികസന ശ്രമങ്ങൾക്ക് അനുബന്ധമായി RSETI-കൾ സ്വയംതൊഴിലും ഗ്രാമീണ സംരംഭകത്വവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ തീയതി വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച് 634 ജില്ലകളിലായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന 647 RSETI-കൾ 63.47 ലക്ഷം ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് പരിശീലനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ 45.60 ലക്ഷം പേർ വിജയകരമായി തൊഴിൽ കണ്ടെത്തുകയോ സ്ഥിരതാമസമാക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഈ സംരംഭങ്ങൾ വ്യവസായങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമായ പരിശീലനം, ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ, തൊഴിൽ നിലനിർത്തൽ, ഗ്രാമീണ യുവാക്കൾക്കുള്ള സുസ്ഥിര ഉപജീവന അവസരങ്ങൾ എന്നിവയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

നൈപുണ്യങ്ങളിലൂടെയും അവസരങ്ങളിലൂടെയും ഗ്രാമീണ യുവാക്കളെ ശാക്തീകരിക്കുന്നു

ഇന്ത്യയിലെ യുവജനസംഖ്യ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയെയും ഗ്രാമീണ ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങളെയും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള വലിയൊരു അവസരമാണ് നൽകുന്നത്. 2036 ആകുമ്പോഴേക്കും യുവജനസംഖ്യ ഏകദേശം 34.5 കോടിയിൽ എത്തുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ഈ ജനസംഖ്യാപരമായ സാധ്യതകളെ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഗുണനിലവാരമുള്ള നൈപുണ്യങ്ങൾ, തൊഴിൽ, ഉപജീവന അവസരങ്ങൾ എന്നിവയിലേക്ക് കൂടുതൽ പ്രാപ്യത ആവശ്യമാണ്.

ഈ ആവശ്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞുകൊണ്ട് കേന്ദ്ര ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയം (MoRD) ദേശീയ ഗ്രാമീണ ഉപജീവന ദൗത്യത്തിന് കീഴിൽ 2014 സെപ്റ്റംബർ 25-ന് ദീൻ ദയാൽ ഉപാധ്യായ ഗ്രാമീൺ കൗശല്യ യോജന (DDU-GKY) ആരംഭിച്ചു. DDU-GKY ഈ വർഷം അതിന്റെ 12-ാം വാർഷികം ആഘോഷിക്കുമ്പോൾ ഗ്രാമീണ യുവാക്കൾക്കായി നൈപുണ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് തൊഴിലിലേക്കും സുസ്ഥിര ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങളിലേക്കുമുള്ള വഴികളെ ഈ പരിപാടി തുടർച്ചയായി ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി പാവപ്പെട്ട കുടുംബങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 15-35 വയസ്സ് പ്രായമുള്ള ഗ്രാമീണ യുവാക്കൾക്ക് ഈ പദ്ധതി തൊഴിലധിഷ്ഠിത നൈപുണ്യ പരിശീലനം നൽകിവരുന്നു.

പട്ടികജാതി/പട്ടികവർഗ്ഗ (SC/ST) വിഭാഗങ്ങൾ (50%), സ്ത്രീകൾ (33%), ഭിന്നശേഷിക്കാർ (5%) എന്നിവർക്ക് നിർബന്ധിത പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പാക്കിക്കൊണ്ട് ഇത് സാമൂഹിക ഉൾക്കൊള്ളലിനെയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ ഒരു പതിറ്റാണ്ടിൽ തൊഴിൽ നേട്ടങ്ങൾക്കും തൊഴിൽ ലഭിച്ച ശേഷമുള്ള പിന്തുണയ്ക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന രീതിയിൽ ഈ പദ്ധതി വികസിച്ചിട്ടുണ്ട്. പരിശീലനം, തൊഴിൽ ലഭ്യത, തൊഴിലിന്റെ സുസ്ഥിരത, തൊഴിൽ ലഭിച്ച ശേഷമുള്ള പിന്തുണ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഘടനയെ ശക്തിപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റ് പരിഷ്കരിച്ച DDU-GKY 2.0 മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ 2025 മേയിൽ വിജ്ഞാപനം ചെയ്തു. പരിഷ്കരിച്ച ഈ ഘടന ഏറോസ്പേസ് ആൻഡ് ഏവിയേഷൻ, കൃഷി, ബ്യൂട്ടി ആൻഡ് വെൽനസ്, ഗ്രീൻ ജോബ്സ്, ഹെൽത്ത് കെയർ, ടെക്സ്റ്റൈൽസ് തുടങ്ങിയ വ്യവസായ ആവശ്യകതകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വിവിധ മേഖലകളിലുടനീളം പരിശീലനം നൽകുന്നു. ഗ്രാമീണ നൈപുണ്യ വികസനത്തിന് നൽകുന്ന തുടർച്ചയായ ഊന്നൽ 2026-27 കേന്ദ്ര ബജറ്റിലും പ്രതിഫലിക്കുന്നുണ്ട്, ഇത് DDU-GKY പദ്ധതിക്കായി 750 കോടി രൂപ വകയിരുത്തി.

പ്രത്യേക സംരംഭങ്ങൾ: ദുർബല പ്രദേശങ്ങൾക്കായുള്ള ലക്ഷ്യാധിഷ്ഠിത ഇടപെടലുകൾ

DDU-GKY 2.0-ന് കീഴിൽ രണ്ട് പ്രത്യേക പരിപാടികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്:

റോഷ്‌നി: ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം വിജ്ഞാപനം ചെയ്ത ഇടത് തീവ്രവാദ (LWE) ബാധിത ജില്ലകളുടെ നിർദ്ദിഷ്ട ആവശ്യങ്ങളെ ഇത് അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു. വനിതാ ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് 40% പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പാക്കിക്കൊണ്ട് താമസിച്ചുള്ള നൈപുണ്യ പരിശീലനം ഇത് നിർബന്ധമാക്കുന്നു. പ്രാദേശിക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ, പരമ്പരാഗത നൈപുണ്യങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചുകൊണ്ട് ഈ സംരംഭം വികസനം കാംക്ഷിക്കുന്ന ജില്ലകളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഹിമായത്: ജമ്മു കശ്മീരിനും ലഡാക്കിനുമുള്ള പ്രത്യേക DDU-GKY പദ്ധതിയാണിത്. ഇത് BPL, APL വ്യക്തികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗ്രാമീണ, നഗര യുവാക്കളെ ഉൾക്കൊള്ളുകയും വേതനം, സ്വയം തൊഴിൽ, ഗിഗ് തൊഴിൽ എന്നിവയെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പദ്ധതി 100% കേന്ദ്ര ധനസഹായത്തോടെയും ഡെഡിക്കേറ്റഡ് മിഷൻ മാനേജ്‌മെന്റ് യൂണിറ്റുകൾ വഴി സംസ്ഥാന പിന്തുണയോടെയുമാണ് നടപ്പിലാക്കുന്നത്.

വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ: വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് മാത്രമുള്ള സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക വ്യത്യാസങ്ങളുടെയും ഭൂപ്രകൃതിയുടെയും വെല്ലുവിളികൾ അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട് DDU-GKY-യുടെ ആകെ വിഹിതത്തിന്റെ 10% വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കായി മാറ്റിവെച്ചിരിക്കുന്നു.

എത്തിച്ചേരാൻ പ്രയാസമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ: ഇതുകൂടാതെ ഒരു ഉദ്യോഗാർത്ഥിയുടെ അടിസ്ഥാന പരിശീലനച്ചെലവിന്റെ 10% അധിക തുക നിരക്കിൽ പേയ്‌മെന്റിന് പ്രോജക്ട് നടപ്പിലാക്കുന്ന ഏജൻസികൾക്ക് അർഹതയുള്ള സ്‌പെഷ്യൽ ഏരിയ അലവൻസിനുള്ള വ്യവസ്ഥയുമുണ്ട്.

DDU-GKY 2.0: സുസ്ഥിര തൊഴിലിലേക്കുള്ള മാറ്റം

DDU-GKY 2.0 നൈപുണ്യ വികസനത്തിലും തൊഴിലിലും കൂടുതൽ സമഗ്രമായ സമീപനമാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്. ഇത് പരിശീലനം, ജോലി ലഭ്യത എന്നിവ മുതൽ തൊഴിലിൽ തുടരുന്നതും കരിയറിലെ വളർച്ചയും വരെയുള്ള യാത്രയെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

പരിഷ്കരിച്ച ഈ ഘടന പരിശീലന മാനദണ്ഡങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും കുറഞ്ഞ തൊഴിൽ കാലാവധി വർധിപ്പിക്കുകയും തൊഴിൽ ലഭിച്ച ശേഷമുള്ള പിന്തുണ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് കുടിയേറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വെല്ലുവിളികളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുകയും സാങ്കേതികവിദ്യാധിഷ്ഠിത നിരീക്ഷണവും നിർവഹണവും ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

പരിശീലന ഘടനയുടെ മാനദണ്ഡീകരണം

കൂടുതൽ ഘടനാപരമായ പരിശീലന രീതി നൽകുന്നതോടൊപ്പം തന്നെ DDU-GKY 2.0 കുറഞ്ഞത് 576 മണിക്കൂർ എന്ന പരിശീലന ദൈർഘ്യം നിലനിർത്തുന്നു. മൂന്ന് മാസത്തെ ഒരു കോഴ്‌സിൽ 396 മണിക്കൂർ ഡൊമെയ്ൻ പരിശീലനവും 180 മണിക്കൂർ നിർബന്ധിത നോൺ-ഡൊമെയ്ൻ പരിശീലനവും ഉൾപ്പെടുന്നു. നോൺ-ഡൊമെയ്ൻ ഘടകം നാല് മേഖലകളിലായി മാനദണ്ഡമാക്കിയിരിക്കുന്നു: ഇംഗ്ലീഷ് ആശയവിനിമയം (60 മണിക്കൂർ), തൊഴിൽക്ഷമതയും ജീവിത നൈപുണ്യങ്ങളും (60 മണിക്കൂർ), കമ്പ്യൂട്ടർ-ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരത (30 മണിക്കൂർ), സംരംഭകത്വം (30 മണിക്കൂർ). ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് ജോലിക്ക് ആവശ്യമായ സാങ്കേതിക കഴിവുകൾക്കൊപ്പം ആശയവിനിമയം, തൊഴിൽസ്ഥലത്തെ കഴിവുകൾ, ഡിജിറ്റൽ, സംരംഭകത്വ ശേഷികൾ എന്നിവ ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഇത് ഉറപ്പാക്കുന്നു.

തൊഴിൽ കാലാവധി

മുമ്പ് DDU-GKY-യിലെ തൊഴിൽ ലഭ്യത എന്നാൽ കുറഞ്ഞത് മൂന്നുമാസത്തെ തുടർച്ചയായ തൊഴിൽ എന്നാണ് നിർവചിച്ചിരുന്നത്. ഈ ശക്തമായ പരിശീലന അടിത്തറയുടെ തുടർച്ചയായി DDU-GKY 2.0 യ്ക്ക് കീഴിൽ കുറഞ്ഞ തൊഴിൽ കാലാവധി ആറുമാസമായി ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്. പരിഷ്കരിച്ച മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ തുടർച്ചയായതും അല്ലാത്തതുമായ തൊഴിലുകളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഇതിൽ വേതനം, സ്വയംതൊഴിൽ, ഗിഗ് തൊഴിൽ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

ഗ്രാമീണ യുവാക്കളെ തൊഴിൽദാതാക്കളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് തൊഴിൽ മേളകൾ

പ്രാദേശിക യുവാക്കളെ പ്രബലമായ തൊഴിൽദാതാക്കളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി ബ്ലോക്ക്, ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് തലങ്ങളിൽ SRLM-കൾ തൊഴിൽ മേളകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. യുവാക്കളുടെ രജിസ്ട്രേഷനും കൗൺസിലിംഗും തൊഴിൽദാതാക്കളുടെ പരിശോധനയും കൗശൽ പഞ്ജി വഴി ഒരു വർഷത്തേക്ക് ജോലി ലഭിച്ച ശേഷമുള്ള ഫലങ്ങളുടെ ട്രാക്കിംഗും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ജോലി ചെയ്യാൻ നൈപുണ്യമുള്ള യുവാക്കൾക്കും മെച്ചപ്പെട്ട തൊഴിലവസരങ്ങൾ തിരയുന്ന DDU-GKY പരിശീലനം ലഭിച്ച ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്കുമാണ് പ്രധാനമായും ഈ മേളകൾ ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് തലത്തിലുള്ള മേളയ്ക്ക് 50,000 രൂപ വരെയും ബ്ലോക്ക് തലത്തിലുള്ള മേളയ്ക്ക് 1 ലക്ഷം രൂപ വരെയും DDU-GKY ബജറ്റിൽ നിന്ന് ഫണ്ട് ലഭ്യമാണ്. ഇത് യഥാക്രമം 100, 200 ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് ജോലി ലഭിക്കുന്നതിന് വിധേയമായിരിക്കും.

തൊഴിൽ നിലനിർത്തലും കരിയർ വളർച്ചയും ശക്തിപ്പെടുത്തൽ

DDU-GKY 2.0യ്ക്ക് കീഴിൽ നിലനിൽക്കുന്ന തൊഴിലിന് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. നീട്ടിയ ആറുമാസത്തെ തൊഴിൽ കാലാവധിയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി തൊഴിലിന്റെ തുടർച്ച സുഗമമാക്കുന്നതിന് DDU-GKY 2.0 ആറുമാസത്തെ ജോലിക്ക് ശേഷം 12 മാസത്തെ ട്രാക്കിംഗ് നൽകുന്നു:

ജോലി ലഭിച്ച ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് ആറുമാസത്തേക്ക് മാസം 1,270 രൂപ നിരക്കിൽ ആകെ 7,620 രൂപ സാമ്പത്തിക സഹായമായി ലഭിക്കും
പരമാവധി 60 ദിവസത്തെ ജോലി ഇടവേളയോടെ 365 ദിവസം ജോലിയിൽ തുടരുന്ന ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് ഉദ്യോഗാർത്ഥിയൊന്നിന് 5,000 രൂപ നിരക്കിൽ റിട്ടൻഷൻ പിന്തുണ നൽകുന്നു.
ജോലി ലഭിച്ച് 12 മാസത്തിന് ശേഷം ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് അപ്‌സ്കില്ലിംഗ്, റീസ്കില്ലിംഗ് അവസരങ്ങളും നൽകുന്നു, ഇത് തങ്ങളുടെ കഴിവുകൾ ശക്തിപ്പെടുത്താനും തുടർച്ചയായ തൊഴിലിനും കരിയറിലെ വളർച്ചയ്ക്കുമുള്ള സാധ്യതകൾ മെച്ചപ്പെടുത്താനും അവരെ പ്രാപ്തരാക്കുന്നു.

മൈഗ്രേഷൻ സപ്പോർട്ട് സെന്ററുകൾ (MSC)

പരിശീലനം ലഭിച്ച ഒരു വലിയ വിഭാഗം ഉദ്യോഗാർത്ഥികളും ഉപജീവന അവസരങ്ങൾ തേടി മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറുന്നുവെന്നതിനാൽ DDU-GKY 2.0 കുടിയേറ്റ പിന്തുണ സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന് പുതിയ പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ജോലി ലഭിച്ച ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾ കൂടുതലായി കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ സ്റ്റേറ്റ് റൂറൽ ലൈവ്‌ലിഹുഡ് മിഷനുകൾ (SRLM) മൈഗ്രേഷൻ സപ്പോർട്ട് സെന്ററുകൾ (MSC) സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഈ കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്വന്തം സംസ്ഥാനത്തിനകത്തും ആളുകൾ ജോലിക്ക് പോകുന്ന മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. താമസ സൗകര്യത്തിനുള്ള സഹായം, കൗൺസിലിംഗ്, ജോലി ലഭ്യതയ്ക്കുള്ള പിന്തുണ എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഈ മാറ്റത്തിന്റെ ഘട്ടത്തിൽ ഉദ്യോഗാർത്ഥികളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി പ്രസ്തുത കേന്ദ്രങ്ങൾ വിവിധ സേവനങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.

തൊഴിൽ സംബന്ധമായ വിവരങ്ങളുടെ കൈമാറ്റം സുഗമമാക്കുക, പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ കൂട്ടായ്മകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, തൊഴിൽദാതാക്കളുമായുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുക എന്നിവയും അവ ചെയ്യുന്നു. ഇതിനുപുറമേ ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് നഗരങ്ങളിലെ തൊഴിൽ അന്തരീക്ഷവുമായി വേഗത്തിൽ പൊരുത്തപ്പെടാനും കാലക്രമേണ സുസ്ഥിരമായ തൊഴിലിൽ തുടരാനും സഹായിക്കുന്നതിന് ഈ കേന്ദ്രങ്ങൾ പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങളുമായും സേവന ദാതാക്കളുമായും ചേര്‍ന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ സഹായ സംവിധാനത്തിന്റെ വർധിച്ചുവരുന്ന പ്രാധാന്യം പ്രതിഫലിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് മൈഗ്രേഷൻ സപ്പോർട്ട് സെന്ററുകൾക്കുള്ള ഒരു കേന്ദ്രത്തിന്റെ വാർഷിക ഫണ്ട് മുമ്പത്തെ 10 ലക്ഷം രൂപയിൽ നിന്ന് പരിഷ്കരിച്ച ഘടന പ്രകാരം 30 ലക്ഷം രൂപ വരെയായി ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്.

നിർവ്വഹണത്തിൽ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്നു

തുടക്കം മുതൽ തന്നെ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സംയോജനം DDU-GKY-യുടെ ഒരു പ്രധാന സവിശേഷതയാണ്. ജിയോ-ടാഗ് ചെയ്തതും സമയ വിവരങ്ങളുള്ളതുമായ ബയോമെട്രിക് ഹാജർ രേഖകൾ, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകൾ, ഇ-ലേണിംഗ് സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയെയാണ് ഈ ഘടന ആശ്രയിക്കുന്നത്. ഈ നടപടികൾ പ്രോഗ്രാം നിരീക്ഷണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതോടൊപ്പം ഡിജിറ്റൽ ഉപകരണങ്ങളുമായുള്ള പരിശീലാർത്ഥികളുടെ സമ്പർക്കം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ ഘട്ടങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സമഗ്രമായ ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനം അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് DDU-GKY 2.0 ഈ സാങ്കേതിക അടിത്തറയെ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുന്നു. പ്രോജക്ട് ഇംപ്ലിമെന്റിംഗ് ഏജൻസികളുടെ (PIA) ഇൻ‌ബോർഡിംഗ്, പ്രോജക്ട് സമർപ്പണവും വിലയിരുത്തലും, പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങളുടെയും ഉദ്യോഗാർത്ഥികളുടെയും മാനേജ്‌മെന്റ്, വിലയിരുത്തലും സർട്ടിഫിക്കേഷനും, സാമ്പത്തിക കാര്യനിർവ്വഹണം, കൂടാതെ പ്രോജക്ട് നിരീക്ഷണവും ജോലിയുടെ ട്രാക്കിംഗും വരെ ഈ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

പരിഷ്കരിച്ച സമീപനം താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങളും അവതരിപ്പിക്കുന്നു:

തത്സമയ പ്രോഗ്രാം നിരീക്ഷണത്തിനായി വികസിപ്പിച്ച ഡാഷ്‌ബോർഡുകൾ.
പരിശീലനങ്ങൾ തിരയുന്നതിനും PIA പെർഫോമൻസ് റേറ്റിംഗുകൾ കാണുന്നതിനുമുള്ള പൊതു ഉദ്യോഗാർത്ഥി പോർട്ടൽ.
പ്രോജക്ട് രജിസ്‌ട്രേഷൻ നമ്പർ (PRN) സൃഷ്ടിക്കൽ, പരാതി പരിഹാരം, സർട്ടിഫിക്കറ്റ് പരിശോധന എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഓട്ടോമേറ്റഡ് പ്രക്രിയകൾ.
മുഖം തിരിച്ചറിയൽ സംവിധാനത്തിലൂടെയും തത്സമയ ഡാഷ്‌ബോർഡുകളിലൂടെയുമുള്ള ഡിജിറ്റൽ ഹാജറും വിലയിരുത്തലും.
കോഴ്‌സ് വിവരങ്ങളുടെ ഓട്ടോമേറ്റഡ് പരിശോധനയ്ക്കായി സ്‌കിൽ ഇന്ത്യ ഡിജിറ്റൽ ഹബ്ബ് സംയോജനം.

DDU-GKY 2.0-യുടെ പ്രാരംഭ നടത്തിപ്പിൽ (2025-26) മുന്നിലുള്ളവ

DDU-GKY 2.0-യ്ക്ക് കീഴിൽ ബാച്ചുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ ഗോവ മുൻപന്തിയിൽ.
ആന്ധ്രാപ്രദേശ് 3 മാസത്തിനുള്ളിൽ 12,000-ത്തിലധികം ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് പരിശീലനം ആരംഭിച്ചു.
ജമ്മു കശ്മീർ അനുവദിച്ച ലക്ഷ്യത്തിന്റെ 100% വകയിരുത്തുകയും ഇതിൽ 91% പേരുടെയും പരിശീലനം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.

പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ കൈവരിച്ച പ്രധാന നാഴികക്കല്ലുകൾ

വിശാലമായ ഒരു നൈപുണ്യ ശൃംഖലയിലൂടെ DDU-GKY നിലവിൽ 31 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലുമായി നടപ്പിലാക്കിവരുന്നു. ഇന്നത്തെ തീയതി പ്രകാരം 455-ലധികം PIA-കളുടെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ 760 സജീവ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങളിലായി 749 അംഗീകൃത പ്രോജക്ടുകൾ ഈ പ്രോഗ്രാമിന് കീഴിലുണ്ട്.

2014-15 ൽ തുടക്കം കുറിച്ചത് മുതൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലെ 36 മേഖലകളെയും 800-ലധികം തൊഴിൽ മേഖലകളെയും ഉൾക്കൊള്ളിച്ചുകൊണ്ട് 18.47 ലക്ഷത്തിലധികം ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് DDU-GKY പരിശീലനം നൽകുകയും 12.43 ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് ജോലി ലഭ്യമാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് പദ്ധതിയുടെ വിശാലമായ മേഖലകളിലേക്കുള്ള വ്യാപ്തിയെയും ഗ്രാമീണ യുവാക്കൾക്കായി വ്യവസായങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമായ നൈപുണ്യ വികസനത്തിന് നൽകുന്ന ഊന്നലിനെയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.

പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ 9.71 ലക്ഷത്തിലധികം സ്ത്രീകൾക്ക് പരിശീലനം നൽകുകയും 6.34 ലക്ഷത്തിലധികം സ്ത്രീകൾ ജോലി നേടുകയും ചെയ്തു.

ഗ്രാമീണ യുവാക്കളുടെ സംരംഭകത്വത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന മറ്റ് സംരംഭങ്ങൾ

DDU-GKY തൊഴിലധിഷ്ഠിത വേതന അധിഷ്ഠിത ജോലികളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ റൂറൽ സെൽഫ് എംപ്ലോയ്‌മെന്റ് ട്രെയിനിംഗ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകൾ (RSETI) വഴി ഗവൺമെന്റ് ഒരേസമയം സ്വയംതൊഴിൽ, സംരംഭകത്വ വഴികളെ ശക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ പ്രോഗ്രാം 18-50 വയസ്സ് പ്രായമുള്ള ഗ്രാമീണ തൊഴിൽരഹിതരായ യുവാക്കൾക്ക് സൗജന്യ താമസ സൗകര്യത്തോടെയുള്ള പരിശീലനവും അതിനുശേഷം സുസ്ഥിരമായ ഉപജീവനമാർഗ്ഗം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള സഹായവും നൽകുന്നു. രാജ്യത്തെ ഓരോ ജില്ലയിലും സമർപ്പിത നൈപുണ്യ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ഈ പ്രോഗ്രാം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഗ്രാമീണ യുവാക്കളുടെ, പ്രത്യേകിച്ച് ദാരിദ്ര്യരേഖയ്ക്ക് താഴെയുള്ളവരുടെ (BPL) DAY-NRLM കുടുംബങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരുടെ നൈപുണ്യം വർധിപ്പിക്കുന്നതിലാണ് ഇത് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്.

ഇന്നത്തെ തീയതി പ്രകാരം 33 സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലെയും 634 ജില്ലകളിലായി ആകെ 647 RSETI-കൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. തുടക്കം മുതൽ (2009) ഈ പദ്ധതി 63.47 ലക്ഷം ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് പരിശീലനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ആകെ 45.60 ലക്ഷം ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾ സ്ഥിരതാമസമാക്കുകയോ സ്വന്തമായി തൊഴിൽ കണ്ടെത്തുകയോ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. RSETI-യ്ക്ക് കീഴിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ ഉദ്യോഗാർത്ഥികളിൽ ഏകദേശം 94% പേരും സുസ്ഥിരമായ സ്വയംതൊഴിൽ സംരംഭങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏകദേശം 6% പേർ വേതനാധിഷ്ഠിത തൊഴിൽ നേടിയിട്ടുണ്ട്.

ഭാവിയിലേക്കായി ഗ്രാമീണ ഇന്ത്യയുടെ തൊഴിൽ സേനയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു

ഗ്രാമീണ യുവാക്കളുടെ നൈപുണ്യവും തൊഴിൽക്ഷമതയും സംരംഭകത്വശേഷിയും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത് ഇന്ത്യയിലെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്ക് പ്രധാനമായി നിലനിൽക്കുന്നു. DDU-GKY 2.0 യിലൂടെ ഗവൺമെന്റ് കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമവും സാങ്കേതികവിദ്യാധിഷ്ഠിതവും ഫലപ്രാപ്തിയിൽ ഊന്നിയതുമായ നൈപുണ്യ ആവാസവ്യവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ പ്രോഗ്രാമുകൾ ഗ്രാമീണ യുവാക്കളെ ജോലികൾക്കായി സജ്ജമാക്കുകയും സുസ്ഥിര ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗുണനിലവാരമുള്ള പരിശീലനം, വ്യവസായ പങ്കാളിത്തങ്ങൾ, കൃത്യമായ പിന്തുണ എന്നിവയിൽ തുടർച്ചയായി നൽകുന്ന ശ്രദ്ധ, നൈപുണ്യങ്ങളെ സുസ്ഥിരമായ ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങളാക്കി മാറ്റാൻ സഹായിക്കും. ഭാവിയിലേക്കായി നൈപുണ്യമുള്ളതും ശാക്തീകരിക്കപ്പെട്ടതും സ്വയംപര്യാപ്തവുമായ ഒരു ഗ്രാമീണ തൊഴിൽ സേനയെ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിലെ പ്രധാന ചുവടുവെപ്പാണ് DDU-GKY 2.0 പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. രാജ്യത്തെ ഒരു ആഗോള സാമ്പത്തിക, അറിവ് കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന വികസിത് ഭാരത് @2047 എന്ന ഇന്ത്യയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിനെയും ഇത് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.